روش های ارزیابی ارگونومی

زمینه و هدف: هدف از مطالعه حاضر تعیین سطح ریسک ارگونومیکی ناشی از استرس پوسچرال و میزان شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی در صنعت می باشد. محل مطالعه صنعت تولید لوازم خانگی است.
کارگران پرسکا، نقطه جوش، تراشکار، مونتاژ کار، برشکار، رنگ کار با پوسچرها و بار کاری متفاوت انتخاب شدند.
روش بررسی: جهت نمونه گیری روش تصادفی طبقه ای و روش های ارزیابی سریع تمام بدن
(REBA) و پرسشنامه نورد یک به ترتیب برای ارزیابی ریسک و مشخص نمودن میزان شیوع WMSDs مورد استفاده قرار گرفتند.
یافته ها: روش
REBA می تواند در یک مشاهده کوتاه مدت وضعیت پوسچر افراد را ارزیابی کرده و با ثبت این پوسچرها در تولید ابزار جدید، ترکیب پوسچرهای استاتیک و دینامیک، فاکتورهای بلندکردن بار، وضعیت اندام فوقانی صحیح می توان از نتایج این روش بهره گرفت. به روش مشاهده مستقیم پوسچر افراد پس از فازبندی کارها کد داده شدند. سطح ریسک در بخش پرس (پانج دوربری با نمره ربا (13 و جوشکاری (خم کاری ورق با نمره ربا برابر (13 بالا است.
نتیجه گیری: سطح ریسک بخصوص در بخش برش باید کاهش یابد و مدیریت انجام اقدام کنترلی و اصلاحی در این بخش را باید در اولویت قرار دهند.

 

                                                       

2-    

زمینه و هدف: کارگاه های رنگ کاری بخشی از صنایع درودگری می باشند که در آنها با وجود پیشرفت های صنعت و تکنولوژی، نیروی انسانی همچنان بیشترین سهم را در انجام وظایف ایفا می کند. از آنجا که انجام این گونه کارهای دستی اغلب به علت آگاه نبودن کارگران و طراحی نامناسب محیط کار و ابزار، با وضعیت بدنی نامطلوبی صورت می گیرد، لذا ارزیابی ارگونومیک محیط کار و بهبود شرایط بر اساس آن ضروری به نظر می رسد. طراحی چک لیست و محاسبه شاخص های ارگونومیک و به کارگیری آنها می تواند در این ارزیابی مفید باشد. این مطالعه با هدف بررسی ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی - عضلانی و تعیین سطح اقدامات اصلاحی در این گروه از کارگاه ها انجام گرفت.
روش بررسی: پس از آنالیز وظایف در کارگاه های رنگ کاری برای 47 کارگر با استفاده از چک لیست ارگونومیک طراحی شده، شاخص های ارگونومیک محاسبه و در نهایت عوامل خطر شناسایی گردید. شاخص به دست آمده به عنوان معیاری برای مشخص ساختن وضعیت ارگونومیک و دسته بندی اولویت اقدامات اصلاحی به کار گرفته شد. جهت تعیین میزان شیوع اختلالات اسکلتی - عضلانی از پرسشنامه نوردیک استفاده گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون من ویتنی و آزمون نسبت ها انجام گرفت
.
یافته ها: میانگین سنی کارکنان کارگاه های رنگ کاری
28.78 سال و در محدوده 17-58 سال قرار داشت. کمردرد با %38.3، دارای بیشترین میزان شیوع در بین کارگران بود. در بررسی رابطه بین میانگین شاخص های ارگونومیک محاسبه شده در حضور و عدم حضور هریک از اختلالات اسکلتی - عضلانی، بین این شاخص ها و اکثر اختلالات رابطه معنی داری (a<0.05)، مشاهده گردید. میانگین این شاخص ها در نبود این اختلالات بیشتر بود، که در نتیجه وضعیت مطلوب تر ارگونومیک را نشان می داد. %85.11 از کارکنان در اولویت اول دسته بندی اقدامات اصلاحی (یعنی لزوم انجام هرچه سریع تر اقدامات اصلاحی) قرار گرفتند. ابزار دستی نامناسب، پوسچر نامطلوب و سازماندهی نادرست کار از عوامل خطر در این کارگاه ها شناخته شد.نتیجه گیری: چک لیست تهیه شده جهت ارزیابی وضعیت ارگونومیک می تواند روشی مناسب، سریع و کم هزینه و ابزاری موثر در انجام اقدامات اصلاحی در جهت بهینه سازی این نوع کارگاه ها و کارگاه های مشابه باشد. همچنین این مطالعه نشان داد عمده مشکلات ارگونومیک در این کارگاه ها ناشی از طراحی ابزار دستی، پوسچرکار و سازماندهی کار است

                                      

 

3 -

زمینه و هدف: ناراحتیهای اسکلتی- عضلانی بخش عمده ای از بیماریهای شغلی را در محیطهای کاری مختلف از جمله پرستاری به خود اختصاص می دهند. ارزیابی فعالیتهای کاری به روش تحلیل وضعیتها در اقدامات پرستاری ضمن مشخص نمودن موارد خطرساز و مسبب ایجاد صدمات اسکلتی- عضلانی، می تواند زمینه را برای ارایه راهکارهای پیشگیری مناسب، فراهم نماید. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی ارگونومیکی وضعیتهای بدنی افراد حین انجام برخی مراقبتهای پرستاری به روش REBA و تعیین فراوانی مشکلات اسکلتی- عضلانی در پرستاران انجام شد.روش تحقیق: در این مطالعه مقطعی، تمام پرستاران شاغل رسمی در بخشهای داخلی و جراحی بیمارستانهای امام رضا (ع) و ولی عصر(عج) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در سال 1384 انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد نوردیک و فرم بازنگری مشاهده ای REBA در شش وضعیت شایعتر انجام کار در پرستاری جمع آوری و با استفاده از نرم افزار REBA جهت تعیین تراز خطر و اعمال تغییر مورد لزوم در وضعیت مورد مشاهده، تفسیر و سپس با آمار توصیفی و تحلیلی تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: در مجموع 43 نفر پرستار مورد بررسی قرار گرفتند؛ %95.3 از آنان مؤنث و میانگین سنی آنان 34.8 ± 5.94 سال بود. %58.1 دارای مدرک کارشناسی پرستاری و %41 سابقه کار کمتر از 5 سال داشتند. بیشترین ناراحتی در پا (%62.8) و کمر (%53.5) بود. در بیشتر موارد علت احتمالی مشکل از دیدگاه فرد، کار در محیط شغلی عنوان گردید. گرچه در همه موارد بررسی شده، تراز خطر متوسط بود و نیاز به تغییر وضعیت وجود داشت ولی در تکنیک جابه جا کردن بیمار، نمره 8 REBA و بالاتر بود که به معنی تراز خطر زیاد و خیلی زیاد است و تغییر سریع یا فوری وضعیت، ضروری می باشد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، برای پیشگیری از بروز مشکلات عضلانی- اسکلتی در پرستاران باید در برنامه های آموزشی و اجرایی، به آموزش اصول مکانیک صحیح بدن، بویژه در حین اقدامات پرستاری با توجه به فرایند ارگونومیک و با استفاده از وسایل کمکی توجه نمود.

                                                  

 

4-    

  بیان مساله: ناراحتیهای اسکلتی- عضلانی بخش عمده‌ای از بیماریهای شغلی را درمحیطهایکاری به خود اختصاص می‌دهد؛ پیشگیری از بروزاین ناراحتیها مستلزم ارزیابی و اصلاحوضعیتهای کاری با استفاده از روشهای تحلیل شغلی علم ارگونومی می‌باشد. هدف: مطالعه حاضر با هدف ارزیابی ارگونومیکی وضعیتهای انجام کار شاغلین حرفه‌هایدندانپزشکی شهرستان بیرجند با استفاده از روشRapid Entire Body Assessment (REBA) و بررسی ارتباط ناراحتیهای اسکلتی- عضلانی در نواحی مختلف بدن آنها با وضعیتهایکاری انجام شد.روش بررسی: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی وضعیتهای انجام کار 48نفر شاغل در حرفه‌های مختلف دندانپزشکی با استفاده از روش REBA ارزیابی شد. میزانشیوع ناراحتیهای اسکلتی- عضلانی نیز با استفاده از پرسشنامه نوردیک (Nordic) به دستآمد. اطلاعات جمع‌آوری شده با استفاده از آزمونهای آماری t مستقل، Chi-Square و Fisher مورد تحلیل قرار گرفتند.(p?0.05) به عنوان سطح معنی‌داری در نظر گرفتهشد.یافته‌ها: در این بررسی شیوع ناراحتی گردن 65%، کمر 60%، شانه 38% و مچ دست 31% بود. شیوع ناراحتیهای گردن، شانه و مچ دست در زنان بیشتر از مردان بود. رابطهبین ناراحتیهای ران و ساق پا با سابقه کار، رابطه بین ناراحتی مچ و کف پا با شاخصتوده بدنی (BMI) و نیز رابطه بین ناراحتیهای اسکلتی- عضلانی با وضعیتهای کاری افرادمورد پژوهش معنی‌دار بود(p<0.005) .
نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان دادکه وضعیتهای کاری افراد مورد تحقیق نیاز به اصلاح دارد؛ همچنین آموزش دندانپزشکاندر زمینه شناخت عوامل خطر بیومکانیک و روشهای اصولی و صحیح انجام کار ضروری است.

کلید واژه: ارگونومی، ناراحتیهای اسکلتی- عضلانی، دندانپزشکی، REBA

                                                     

 

5-

هدف: اختلالات اسکلتی - عضلانی (MSDs) یکی از عوامل شایع آسیب های شغلی و ناتوانی در کشورهای صنعتی و کشورهای در حال توسعه است. این موضوع باعث شده که امروزه در دنیا تحقیقات زیادی در زمینه این اختلالات و شیوه های ارزیابی خطر ابتلا به آنها انجام شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین شیوع اختلالات اسکلتی - عضلانی و ارزیابی ریسک ابتلا به این اختلالات در کارگران یک صنعت لاستیک سازی در پاییز 1384 در شهر شیراز انجام شده است. نتایج بدست آمده می تواند در ارایه راههای پیشگیری از آسیب های یاد شده مورد استفاده قرار گیرد و به تامین سلامت نیروی کار کمک کند.
روش بررسی: در این مطالعه توصیفی - تحلیلی تمام بخش های خط تولید کارخانه شامل 16 واحد به عنوان نمونه انتخاب شدند. در هر واحد و در هر شیفت، 50 درصد نیروی کار شاغل به طور تصادفی انتخاب و به مطالعه راه یافتند. در مجموع 454 نفر در این مطالعه شرکت کردند. میزان شیوع علایم اختلالات اسکلتی - عضلانی با استفاده از پرسشنامه نوردیک مورد مطالعه قرار گرفت. به منظور ارزیابی خطر ابتلا به اختلالات اسکلتی - عضلانی از روش QEC استفاده شد. برای این منظور در هر ایستگاه کاری از کارگر فیلم گرفته شد. در مجموع از 56 ایستگاه کاری فیلم برداری شد.
یافته ها: میانگین سن و سابقه کار افراد مورد مطالعه به ترتیب برابر با 7.3±29.8 سال و 6.1±6.7 سال بدست آمد. 73.6 درصد از افراد مورد مطالعه اظهار کردند که در طی 12 ماه گذشته حداقل در یک ناحیه از بدن دچار اختلالات اسکلتی - عضلانی بوده اند. بیشترین اختلالات در ناحیه کمر (50.2 درصد)، زانو (48.5 درصد) و پشت (38.1 درصد) گزارش شده است. آزمون های آماری نشان دادند که بین اختلالات اسکلتی - عضلانی و سطح ریسک در طی 12 ماه گذشته ارتباطی معنی دار وجود دارد (p<0.001)، به گونه ای که اختلالات در افرادی که سطح ریسک بسیار بالا دارند بیشتر است. نتایج مشخص ساختند که QEC روشی است که می تواند برای تعیین ریسک خطر ابتلا به اختلالات اسکلتی - عضلانی به خوبی مورد استفاده قرار گیرد و نتایج قابل اعتمادی را به دست دهد.

نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که میزان شیوع اختلالات اسکلتی - عضلانی ناشی از کار در بین کارگران کارخانه لاستیک سازی مورد مطالعه بالا است. بر اساس نتایج بدست آمده، عمده ترین مشکل ارگونومیک در واحدهای مورد مطالعه پوسچر نامطلوب، بلندکردن و حمل دستی بار و خمش و پیچش کمر می باشد. انجام اقدامات اصلاحی جهت بهبود شرایط کار ضروری است.

  کلید واژه: اختلالات اسکلتی - عضلانی، روش QEC، صنعت لاستیک سازی، پرسشنامه نوردیک

 

                                                      

 

 

6 -

زمینه و هدف: اختلالات اسکلتی - عضلانی مرتبط با کار شایع ترین بیماریها و آسیب های شغلی می باشند. هدف از این تحقیق مطالعه ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی - عضلانی در کارگران ساختمان سازی با روش PATH بود.

روش کار: مطالعه از نوع توصیفی تحلیلی به روش مقطعی بود که در چهار کارگاه ساختمان سازی انجام گرفت. در مجموع 3100 مشاهده برای 89 کارگر در 14 شغل ساختمان سازی انجام گرفت. در این مطالعه توسط روش PATH درصد زمانی وضعیت های تنه، پاها و دستها، فعالیت های حمل دستی، ابزارهای مورد استفاده و حمل دستی بار در وظایف مشاغل مورد مطالعه تعیین گردید.
نتایج: وضعیت های تنه، پاها و دستها و وزن ابزار و اشیا حمل شده در بین مراحل کاری مورد مطالعه از نظر آماری تفاوت معنی داری را نشان دادند
(p<0.0001). وضعیت خنثی تنه به میزان زیادی مشاهده شد. وضعیت خنثی پاها در بیشتر از 50 درصد و وضعیت خنثی دستها در بیشتر از 80 درصد از زمان کاری کارگران مشاهده شد. ابزارهای مورد استفاده با فراوانی های مختلفی در مشاغل ساختمان سازی استفاده می شوند. بیشترین گروه وزنی حمل شده مربوط به گروه کمتر از 5 کیلوگرم می باشد.
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه می تواند در جلوگیری از اختلالات اسکلتی - عضلانی کارگران صنعت ساختمان سازی استفاده شود. نتایج مطالعه نشان داد کارگران ساختمان سازی درصد بیشتری از زمان کارشان را با وضعیتهای خنثی سپری می نمایند، اما انجام مداخلات ارگونومیکی در مشاغل مشخص شده ضروری به نظر می رسد.

  کلید واژه: ارزیابی ریسک، ارگونومی، ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی - عضلانی، کارگران ساختمان ساز

 

                                                         

 

7 -

مقدمه: آسیب های اسکلتی- عضلانی مرتبط با کار، از جمله بزرگترین مشکلات بهداشتی شغلی در کشورهای صنعتی و در حال توسعه است که در اثر وضعیت های بدنی نامناسب کاری رخ می دهند. یکی از شیوه های مهم ارزیابی پوسچر، روش ارزیابی سریع اندام فوقانی (رولا) است. مطالعه حاضر به منظور بررسی ارگونومیکی خطر بروز اختلالات اسکلتی- عضلانی اندام های فوقانی کارگران سالن مونتاژ یک کارخانه خودروسازی مهم کشور در شهر تهران در زمستان 1383 انجام گرفت.
روش کار: به منظور انجام این مطالعه توصیفی، 196 کارگر با 37 پوسچر که دارای بیشترین تکرار وظیفه کاری در سالن مونتاژ و خط های تزئینات، مکانیکی و صندلی بندی بودند، به عنوان نمونه انتخاب شدند و با استفاده از روش رولا که از اعتبار و پایایی بالایی برخوردار است. مورد بررس قرار گرفتند.
یافته ها: نتایج بررسی نشان داد بالاترین امتیاز پوسچر نامناسب در سه خط تزئینات، مکانیکی و صندلی بندی سالن مونتاژ امتیاز 7 می باشد و امتیاز کسب شده در این سه خط از نظر آماری معنادار نمی باشد
(p=0.178) و اختلافی با یکدیگر ندارند. همچنین از علل سطح اقدامات چهارم در خط تزئینات، حمل بار سنگین بین 30-10 کیلوگرم و کار در زیر ماشین بود.
نتیجه گیری: با توجه به سطح اولویت اقدامات اصلاحی چهارم که در پوسچرها به دست آمده مشخص می گردد که ایجاد تغییرات و بهبود شرایط کار از طریق مداخله های ارگونومیکی باید سریعا انجام شود. انجام مطالعات بعدی و آنالیز شغلی در زمینه راهکارهای حذف پوسچرهای نامناسب کاری توصیه می شود.

                                                             

 

 8 -

زمینه و هدف: عدم توازن بین نیازهای شغلی و تواناییهای فرد منجر به اختلالات اسکلتی عضلانی شغلی می شود(Abdoli Eramaki 2000) . اختلالات اسکلتی عضلانی یکی از بزرگترین مشکلات بهداشت شغلی در کشورهای در حال توسعه می باشد که ناشی از عوامل خطرساز وضعیتهای بدنی نامناسب کاری، اعمال نیروی زیاد، حرکات تکراری، ارتعاش، طولانی بودن زمان انجام کار و عوامل روانی بوده و موجب بروز دردهای خفیف کمر تا معلولیتهای شدید می شود(Kuorinka and Forcier 1995)  این پژوهش با هدف تعیین شیوع علایم اختلالات اسکلتی - عضلانی در اندامهای گوناگون بدن کارگران نانوایی ها، ارزیابی وضعیت بدنی کار آنها و تعیین عوامل خطرساز ارگونومیک و فردی موثر در وقوع اختلالات اسکلتی - عضلانی کارگران نانوایی های شهر اراک انجام شده است.
روش کار: در این مطالعه مقطعی - تحلیلی، 233 کارگر شاغل در نانوایی های شهر اراک که طور تصادفی انتخاب شدند و شیوع علایم اختلالات اسکلتی - عضلانی و عوامل خطرساز موثر در وقوع آنها با تاکید بر وضعیت بدنی کاری به روش تجزیه و تحلیل وضعیتهای بدنی هنگام کار
 OWASو استفاده از پرسشنامه نوردیک مورد مطالعه قرار گرفت.
نتایج: بیشترین شیوع اختلالات به ترتیب در نواحی زانو
61.2%، کمر 55.8% و پا 53.9، شانه 44.6% کارگران بدست آمد. میزان شیوع آسیب در نواحی شانه وکمر در شاطرها و آرنج و کمر و ران در چونه گیرها بیش از سایر مشاغل بوده است و از لحاظ آماری اختلاف معنی داری بین نوع شغل و آسیبهای فوق الذکر وجود دارد (p<0.05). آنالیز OWASجهت توزیع فراوانی فازهای کاری کارگران شاغل در نانوایی های شهر اراک، نشان داد که 58.5% وضعیت بدنی طبیعی (گروه OWAS 1)،%34.7  وضعیت بدنی استرس زا(گروه OWAS 2)، %4وضعیت بدنی مضر (گروه OWAS 3) و 2.5% وضعیت بدنی بسیار مضر(گروه OWAS 4)داشته اند.همچنین ارتباط معنی داری بین ناراحتی گردن، آرنج، شانه و زانو با سابقه کاری بدست آمد(p<0.05) .نتیجه گیری: با توجه به اینکه42.2  درصد وضعیتهای بدنی مربوط به کار این کارگران،استرس زا تا خیلی مضر هستند ونیز شیوع بالای اختلالات اسکلتی عضلانی(MSDs) در نواحی مختلف بدن آنها نیاز به مداخله های ارگونومیکی به منظور تصحیح پستهای کاری ضروری به نظر می رسد.

  کلید واژه: تجزیه و تحلیل وضعیتهای بدنی هنگام کار، اختلالات اسکلتی عضلانی کار، آنالیز وضعیت بدنی، کارگران نانوایی، عوامل خطرساز                     

                                                                     

9 -

زمینه و هدف: در دانش ارگونومی روشهای متعدد ارزیابی ریسک تعریف شده که هر کدام برای بررسی فاکتورهای خاصی به کار میروند. از جمله متدهای موجود، روش شاخص فعالیتهای تکراری شغلی (OCRA) می باشد که با توجه به فاکتورهای دخیل در آن برای صنایعی که دارای حرکات تکراری، اعمال نیرو، پوسچر نامناسب و فقدان دوره های بازیابی هستند مفید می باشد. با توجه به اینکه در صنعت مونتاژ تمامی این ریسک فاکتورها وجود دارد، لذا روش OCRA میتواند به عنوان یکی از مفیدترین روشهای ارزیابی ریسک فاکتورهای ارگونومیکی موجود در این گونه صنایع بکار رود. در این تحقیق نیز هدف ارزیابی ریسک های ارگونومیکی ناشی از کار از طریق شاخص OCRA در صنعت مونتاژ می باشد.

روش بررسی: در این تحقیق با استفاده از روش مشاهده ای آنالیز مشاغل انجام شد و هر شغل (job) به وظایف (tasks) و هر وظیفه به فعالیتها (Actions)

/ 0 نظر / 65 بازدید