نقش ایمنی در صنعت

ارگونومی برای مدیران و سرپرستان
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:٢٦ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۳ مهر ۱۳٩۱
 

کتاب ارگونومی برای مدیران و سرپرستان
کتابی جامع در زمینه ارگونومی که اصول و قواعد ارگونومی را به صورت ساده و روان
برای مدیران، سرپرستان و کارفرمایان بیان کرده است.این کتاب شامل بخش های زیر
میباشد:

  1. مقدمه و معرفی علم ارگونومی
  2. طراحی محل های کار نوین
  3. اصول عمومی ارگونومی در طراحی سیستم های کار
  4. اصول ارگونومی و سازماندهی کار با کامپیوتر
  5. نوبت کاری و دیگر برنامه های کار
  6. طراحی و سازماندهی کار
  7. حمل و نقل دستی بار
  8. اختلالات اندام فوقانی
  9. برطرف کردن نیازمندیهای ارگونومیکی

برای دانلود کتاب ارگونومی برای مدیران و سرپرستان بر روی    iranhse.ir کلیک
کنید


 
 
ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٧:۱٦ ‎ب.ظ روز شنبه ٥ شهریور ۱۳٩٠
 

ارگونومی در انتهای جنگ جهانی دوم پا به عرصه وجود گذاشت. این علم به واسطه تجزیه و آنالیز کردن ابزارآلات نظامی و جنگی در جنگ و موفقیت ها و نقایصش پایه گذاری شد. در انتها دانشمندان با توجه به نیازهای نوع بشر و در جهت قابل محاسبه و بررسی کردن روند طراحی (design process) در ماشین ها، وسایل و قطعات و ... از این علم استفاده بسیار کردند.
ارگونومی به واسطه بشر توسعه یافت وهم اکنون در علوم مختلف جهت استاندارد کردن ابزار و اشیا و قطعات ساخته دست بشر و در نهایت در مبلمان و استاندارد های فضاهای داخلی معماری بسیار کاربرد دارد.

ارگونومیست های حرفه ای به پهنه وسیعی از مسائل و عوامل تاثیرگذار بر چگونگی ساخت و کاربرد قطعه، مبلمان یا هر وسیله ای که بخواهند به صورت تکنولوژیک طراحی کنند، دقت می کنند. این نگاه دقیق سبب رشد تکنولوژی در عرصه های مختلف صنعتی و تولید انبوه و ... می شود.

صفت های فیزیکی مثل اندازه، وزن، حجم، ارتفاع، استحکام، سرعت و توانایی های حسی مانند گرمایش راحت، حرکت، ارتعاش، ایستایی و باربری و... تجزیه و تحلیل می شوند. این عمل در جهت بهتر کردن کارایی و بیشتر ساختن استحکام و کاستن از نقایص انجام می شود.
این اصول با کمک علومی که شامل مبحث اندازه گیری بدن انسان، علم فرآیند های زیستی (بیونیک)، مهندسی، فیزیک محیطی، سیستم های بدن، فیزیولوژی، روان شناسی کاربردی و روان شناسی اجتماعی هستند، استخراج شده اند.

آسیب های حاصل از کار و فعالیت های محل کار که شامل بالا بردن، حمل کردن، کشیدن، هل دادن و خم کردن هستند، با کمک گرفتن از ارگونومی بسیار روان تر و بهتر انجام می شوند.

ارگونومیست ها جهت بهتر کردن زندگی انسان تلاش می کنند با بالا بردن امنیت و افزودن عملکرد به واسطه فراهم آوردن راه حل هایی جهت کارگاه ها، ابزارها، وسایل و لباس های کار و... کیفیت زندگی را افزایش دهند. برنامه های ارگونومی به مدیریت کردن موقعیت های پرخطر و فراهم آوردن آموزش کاربرد از وسایل و تجزیه و تحلیل کردن اطلاعات و ایجاد قوانین جدید جهت اندازه ها و... کمک می کنند. این علم در سه شاخه توسعه یافته است، ارگونومی فیزیکی، ارگونومی دانشی و ارگونومی سازماندهی که هر کدام از این سه شاخه به نوعی در کار طراحان معمار نقش ایفا می کند. در این راستا طراحان داخلی با استفاده از این علم هر لحظه گامی جهت بهینه سازی مبلمان، دکوراسیون و اجزای مورد استفاده انسان در زندگی بر می دارند. جالب است که این تغییر و تحولات در محصولات کارخانه ها از هر نوع وسیله ای- از اتومبیل تا ساعت رو میزی منزل و...- با این اصول هر روزه بهتر و منطبق تر با عملکرد انسان می شوند.

کاربرد و استفاده یکسان، استفاده انعطاف پذیر ، راحت و قابل حس شدن، اطلاعات قابل درک و قابل تحمل در اشتباه، تلاش فیزیکی کم و اندازه و فضا برای نزدیک شدن و استفاده کردن.
طراحان این اصول را به طرق مختلف و متنوع به کار می گیرند و با استفاده از آنها در جهت ارتقای کیفیت زندگی بشر تلاش می کنند.


 
 
روش های صحیح نشستن
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۸:٠٤ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۳ اردیبهشت ۱۳٩٠
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
فیزیولوژی کار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱۱:٤۱ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٢ دی ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
ارگونومی ابزار دستی خانگی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:۱٧ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
مشکلات ارگونومیکی کتابداران در کار با رایانه
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:۱٥ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
ارگونومی کودکان در امنیت وسائل بازی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:۱٢ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
کاربرد ارگونومی در طراحی خودرو
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:۱٠ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
رنگ سفید و رنگ های خنثی در طراحی داخلی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:٠٦ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
شرایط ارگونومی اتاق کنترل دوربین های مدار بسته
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:٠٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
ارگونومی، کاربرد و مفهوم رنگ ها
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:٠٢ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
اگر از لپ‌تاپ استفاده می‌کنید مراقب سندرم پوستی باشید
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٧:٢٢ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٩ آذر ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
چگونه درست و راحت بنشینیم؟
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٦:٥٠ ‎ب.ظ روز شنبه ۱ آبان ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
استانداردهای ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱۱:٤۳ ‎ق.ظ روز شنبه ٦ شهریور ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
فیلم آموزشی آنلاین ارگونومی جهت آموزش در محیط کار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٠:٥۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
ماکرواِرگونومی و ایمنی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٠:٥۳ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
ماکرواِرگونومی و سازماندهی کار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٠:٥۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
ماکروارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٠:٤٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸٩
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
عکس واقعی از جراحی تونل کارپال
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٢:٠٥ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
فیلم آموزشی مفهوم ارگونومی برای آموزش کارگران در محیط های کاری مختلف
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱۱:۱٠ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٩ دی ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
فیلم آموزشی آنلاین ارگونومی جهت آموزش در محیط کار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۳:۳٧ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٦ دی ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
برنامه آنلاین ارزیابی پوسچر ارگونومیکی RULA)) Rapid Upper Limb Assessment
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٢:٢۸ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱۸ آذر ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
مقایسه روشهای ارزیابی ارگونومیکی با یکدیگر
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٤:٥۱ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
پوستر انجام نرمشهای ارگونومیکی حین کار با کامپیوتر
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٤:٤٩ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
پوستر مقایسه ای شرایط ارگونومیکی کار با کامپیوتر
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٤:٤٩ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
دانلود کتاب ارزیابی ارگونومیک ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی- عضلانی در سایتهای
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:٠٤ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٩ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
دانلود کتاب راهنمای عملیات بلند کردن بار و قوانین تجهیزات حمل بار (LOLER)
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:٠۱ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٤ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
دانلود کتاب نشستن در محل کار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱۱:٤۸ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٠ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
ارزیابی ارگونومیکی پوسچر و وضعیت های کاری به روش QEC
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱۱:۳٦ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٠ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
اختلالات اندامهای فوقانی در محیط کار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱۱:۳٠ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٠ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
دانلود کتاب راهنمای حمل دستی بار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱۱:٢٥ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٠ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
هفت مرحله جهت اجرای طرح ارگونومی در محیط کار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:۱۱ ‎ب.ظ روز شنبه ٩ آبان ۱۳۸۸
 

مشاهده یادداشت خصوصی


 
 
ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۳:۳٢ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٧ خرداد ۱۳۸۸
 

برای مشاهده بر روی موضوعات دلخواه کلیک کنید

اولین و تنها کتاب "ارگونومی در صنعت خودروسازی" منتشر شد

چند پاورپوینت در مورد ارگونومی

مقالات نهمین کنفرانس ارگونومی در کشور تایلند 21ـ ۲4 octobr

  ورزش در پشت میز

اندازه های آنتروپومتری بدن بر اساس منطقه های مختلف

ارزیابی ارگونومیک مکان کار و شغل

 نقش تنظیمی OSHA در ایمنی ارگونومیک

5sپاورپوینت 

The Ergonomically Positioned Workstation

صندلی روباتیک ویژه

OWAS


 
 
آنتروپومتری
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٥:٤٧ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۳٠ اردیبهشت ۱۳۸۸
 
آنتروپومتری Anthropometry کلمه یونانی است که از دو واژه Anthropo به معنی انسان (گونه انسان) و metry به معنی سنجش، تشکیل شده است.
به طور کلی اندازه گیری ابعاد بدن در دو وضعیت صورت می گیرد :
۱ – وضعیت ساکن ( ثابت ) (Static anthropometry)
۲ – وضعیت متحرک (Dynamic Anthropometry)




در وضعیت ثابت اندازه گیری بدن در حالتی صورت می گیرد که بدن هیچ گونه حرکتی نداشته باشد و این اندازه گیری را اصطلاحاً آنتروپومتری استاتیک می گویند. در وضعیت متحرک اندازه گیری ابعاد بدن در حالتی که بدن در حالت حرکت می باشد، صورت خواهد گرفت. این اندازه گیری آنتروپومتری دینامیک گفته می شود.
به طور کلی آنتروپومتری شامل اندازه گیری اندازه های مختلفی از طول بدن، وزن و حجم اندام ها، فضای حرکتی و زوایای حرکتی هر یک از این اندازه ها بوده و در نهایت تهیه آمار و اطلاعات منتج از آن در تعیین شکل و اندازه ابزار و وسایلی است که در محیط کار مورد استفاده این افراد قرار می گیرد.

به طور کلی آنتروپومتری در دو زمینه کاربرد دارد :
۱ – برای تطبیق و تناسب ماشین با انسان در جهت راحتی و افزایش راندمان کاربر
۲ – جهت استاندارد سازی وسایل و تجهیزات مورد استفاده برای یک فرد یا کل جامعه
در این زمینه علاوه بر ابعاد بدن، نوع وسایل مورد استفاده، جنس، میزان تحمل نیرو و فشار و سایر فاکتورهای مربوط به انسان از قبیل سن، جنس، نژاد، ساختار بدنی ( ورزش کار، چاق، لاغر )، نوع شغل، رژیم غذایی، وضعیت سلامتی، وضعیت بدن یا پوسچر ( Posture )، زمان ( ابتدای روز، پایان روز)، تغییرات ارادی ( مثل منقبض کردن عضله )، لباس و تجهیزات فردی مورد توجه قرار می گیرد. که البته مهم ترین آنها سن، جنس و تفاوت های نژادی می باشد.
در بعضی شرایط فضای کار و تجهیزات منحصراً مختص یک استفاده کننده معین طراحی می شود مانند سفارش لباس به خیاط، مدل های لباس زنانه و صندلی اتومبیل های مسابقه که مواردی از این دست هستند.

اگر به محصولات و کالاهایی که در محیط زندگی وجود دارد خوب بنگرید، متوجه خواهید شد که بیشتر این محصولات در واقع برای کمک به انسان و راحت تر و سریع تر انجام دادن وظایف روزانه شان پدید آمده اند.
از آن جایی که در بیشتر این موارد، این انسان است که از این وسایل و ابزارها استفاده می کند بنابراین طراحان و مهندسین باید برای اطمینان یافتن از راحتی، ایمنی، کارایی و سلامت استفاده از این کالاها حتماً توانایی ها و محدودیت های فیزیکی و بدنی انسان را در طراحی و ساخت وسایل در نظر بگیرند.

طراحی از دیدگاه آنتروپومتری شامل انطباق و هماهنگی و ابعاد و اندازه های بدن با ابعاد و اندازه های محل کار یا ابزار وسیله مورد استفاده است. آنتروپومتری در واقع بخشی از دانش ارگونومی و شاخه ای از فیزیکال آنتروپومتری است که موضوع آن سنجش و اندازه گیری ابعاد و اندازه های ظاهری قسمت های مختلف بدن انسان است. چون دانستن ابعاد و اندازه های اعضای مختلف بدن برای طراحی ارگونومیکی بسیاری از وسایل زندگی ضروری است دانش آنتروپومتری نیز با اندازه گیری و ارائه اندازه های مختلف بدن (مانند طول دست و پا عرض شانه و کتف ها و ... ) و تعیین میدان حرکتی یا محدوده حرکت آن ها به طراح کمک می کند تا به میزان زیادی بر ایمنی، سلامت و کارایی بازده طرح خود بیافزاید و از هر جهت یک طرح مناسب ارائه دهد.

 
 
ارگونومی در کارهای یکنواخت و تکراری
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٠:٥٥ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

مشکلات و عوارض ناشی از کار، پیوسته همراه آدمی بوده است و انسان از زمانهای طولانی سعی در شناسایی علل بروز این مسائل و پیشگیری از آنها را داشته است. ارگونومی (ergonomics) یا عوامل انسانی (human factors) دانشی است که در چند دهه اخیر به نحو چشمگیری به یاری انسان شتافته است و از طریق طراحی ابزار، تجهیزات، محیط ها، سیستم ها، وظایف و غیره به هدف اصلی خود،یعنی برقراری تناسب بین خصوصیات فیزیکی و روانی افراد با کار و محیط کاری به منظور افزایش ایمنی، سلامتی، بهره وری و غیره می پردازد.

انسانها به واسطه شغل یا شیوه زندگی خود در طول عمرشان یکسری از کارها و وظایف را به صورت تکراری و یکنواخت انجام می دهند که شناختن این یکنواختگی با توجه به مدت،شدت و نحوه انجام کار بسیار مهم می باشد. با شناختی که از حرکات تکراری بدست آمده است تخصص یابی و آسان سازی یک شغل باید به گونه ای باشد که حرکات تکررای و اعمال یکنواخت انجام کار یک فرد در حین انجام کار از 1000 مرتبه تجاوز نکند.(ارگونومی در حمل دستی بار- کازل و کرومر)

بعضی از عوارض ناشی از حرکات تکراری و یکنواخت انجام کار عبارتند از :

-        اختلالات ترومای تجمعی CTD : هنگامی ایجاد می شود که یک فعالیت به صورت تکراری انجام شود و در اثر آن بار اضافی به بدن تحمیل شود و اندامهای بدن را درگیر کند.

از جمله این اختلالات می توان به پیچ خوردگی دست زنان رختشوی، کرامپ تلگرافچی ها، عضله درد پیانیست ها، بروز آسیب های ناشی از فشارهای پیاپی در اپراتورهای کامپیوتر و غیره اشاره نمود.

مصطفی حمزئیان زیارانی

m.hamzeiyan@gmail.com

 برای اطلاعات بیشتر و دیدن تصاویر مربوط به این بیماری ها اینجا کلیک نمایید.


 
 
نرم افزار ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:٢۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

نرم افزار ارزیابی پوسچر به روش OWAS ، قابل نصب بر روی ویندوز

نرم افزار Ventilation ، قابل نصب بر روی ویندوز

 

برای دریافت نرم افزار های فوق بر روی هر یک از لینکها کیلیک راست نموده و

Save Target As

 را اجرا کنید

 


 
 
اثر جنبه فیزیکی ارگونومی بر بهبود کار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱۱:۳٢ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

 

6-1- آثار ادراکی

روانشناسان در پژوهشهای خود نشان داده اند که روشنائی زیاد قدرت بینائی را افزایش داده ادراک را دقیقتر و حرکات آن را آسان تر می سازد و از سوی دیگر انسان در محیط روشن تر رنگها را بیشتر تشخیص می دهد. عملکرد کارکنان تحت تاثیر تیز بینی آنها قرار می گیرد. تیز بینی به همان اندازه که به مکانیسم های بینائی فرد وابسته است به روشنائی محیط کار نیز وابسته است که البته میزان روشنائی در مشاغل مختلف متفاوت است.

6-2- آثارروانی

نور شدید موجب افزایش تمرکز می گردد و خستگی اندام های حسی وحرکتی را به شدت کاهش می دهد تحقیقات نشان داده است که نور سفید خلق و خوی انسان را بهبود بخشیده و نیروهای انگیزشی فرد را بر فعالیت بیشتر متمرکز می نماید.

قدرت بینائی افراد با بالا رفتن سن کاهش می یابد بنابراین به همین نسبت نیاز افراد به روشنائی افزایش می یابد.  نشان داده اند که روشنائی متناوب گاهی باعث نقصان در عملکرد می شود. هر گاه میزان شدت نور به طور مداوم تغییر کند چشمها باید خود را مرتب با آن سازش دهند که این موضوع موجبات خستگی چشم را بوجود آورده و ادراک دیداری را مختل می سازد و در نتیجه کارائی فرد کاهش می یابد نوری که بصورت متمرکز از یک نقطه می تابد بر روی اجسام سایه های کاملا واقعی ایجاد می کند که موجب پدیداری تضاد می گردد و در نتیجه لبه ها وشکل آنها را بهتر نشان می دهد.

6-3- اثر گرما بر عملکرد

علت اصلی دشوار بودن کار در محیط گرم عدم امکان مبادله حرارتی بدن با محیط کار است در حالیکه حرارت بدن ضمن فعالیت به شدت افزایش می یابد. از آثار منفی کار در محیط گرم میتوان کاهش قدرت بدنی، تقلیل تمرکز و پائین آمدن سرعت واکنشهای حرکتی را نام برد. به طور کلی گرما توانشهای شناختی آدمی را تنزل می دهد. 

6-4- اثر سرما بر عملکرد

پژوهشها حاکی از آن است که سرما نیز بر کار و فعالیت ما اثر گذاشته و کارائی فرد را کاهش می دهد. پیلر  و مک ورث  نشان داده اند سرعت واکنشها ی عضلانی و تمرکز در شرایط محیط سرد ،20 تا 30 درصد کمتر می شود.

6-5- اثر رطوبت بر عمکرد

رطوبت  می تواند در عمکرد فرد مداخله کند. هوای مرطوب بخصوص در شرایط گرم فعالیت را دشوار می سازد رطوبت به دو دلیل موجب کاهش کارائی فرد می گردد.

• به لحاظ کاهش اکسیژن آزاد در هوا از طریق جایگزین.

• به علت اشباع شدن هوا از بخار آب.

7- اثر رنگها

رنگها هر کدام بر فرد اثر خاص و متفاوتی دارند. که به دنبال آن رفتار و عملکرد فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. روانشناسی کار، رنگ را در محیط کار به عنوان یک متغیر فیزیکی در نظر دارد که می تواند بر میزان بازدهی کارکنان تاثیر بگذارد. در زیر به اختصار اثر بعضی از رنگها بیان می شود.

رنگها

• خاکستری  رنگی است خنثی که هیچ گرایشی را بر نمی انگیزد و عاری از هر نوع تحریک است و به همین دلیل در صنایع کاربرد فراوان دارد.

• آبی تیره  این رنگ به دلیل اثری که بر اعصاب پاراسمپاتیک می گذارد ،منجر به کاهش فشار خون و تعداد تنفس شده، احساس امنیت کارمند را افزایش می دهد و میزان تنش او را کاهش داده و خستگی روانی و جسمی او تقلیل می یابد.

• سرخ  این رنگ نمایانگر نیروی حیاتی است و به معنای تمایل و رغبت است و احساس گرما را بر می انگیزاند و احساس رقابت را تشدید می کند در حالت خستگی عصبی و فیزیکی آزار دهنده است و این رنگ در محیط کار به شرطی می تواند کارائی را افزایش دهد که سایر شرایط ،نامساعد نباشد.

• زرد   روشن ترین رنگ است و شادی افزاست و باعث خوش روئی و شادمانی می شود و این رنگ امید بخش و دلالت کننده است. این رنگ در محیط کار افراد را در رهائی از مشکلات و موانع و تعارضات یاری می بخشد.

رنگهای دیگری هم در محیط کار تاثیر گذارند اما به دلیل گستردگی آنها به ذکر همین چند مورد اکتفا می شود.

8- اثر فضای محیط کار بر عملکرد 

اجرای طرح فضای باز محل کار می تواند باعث افزایش تماس و ارتباط افراد با یکدیگر و میزان اجتماعی شدن کارکنان را افزایش می دهد و هزینه های آن در مقایسه با روشهای سنتی کمتر است. همچنین در مطالعه ای هم که توسط کوچران وهمکارانش در سال 1984 در زمینه ویژگیهای مدیران امور کارکنان انجام شد نتایج زیر بدست آمد.

  •  مدیران سلطه گر و علاقه مند به پیشرفت، دکوراسیون اتاق کار خود را با لوازم و مبلمان استاندارد تزئین میکردند.

  •  مدیران درونگرا در اتاق کار خود گل وگیاه وتابلوی نقاشی می گذاشته اند تا بدین وسیله اتاق کارشان تداعی کننده محل زندگی آنان باشد.

  •  مدیران منظم در اتاق کار خود کاریکاتور می گذاشته اند تا نشان دهنده هر چند تمیز و وسواسی هستند، اما از حس شوخ طبعی نیز برخوردارند.

9- نتایج ویافته ها

هدف کلی از نگارش مقاله حاضر، همانگونه که در متن مقاله نیز آمده است بررسی تاثیر عوامل ارگونومیک بر بهبود فعالیت مشاغل  بوده است. بدین منظور ، پس از ارائه مختصر ادبیات موضوعی مربوط به مبحث ارگونومی، بیان اهمیت و جایگاه آن و معرفی ابعاد آن در شرکت ها و سازمان ها، به عنوان نوآوری در مقاله حاضر با یک نوع شناسی جنبه های ارگونومیک را از دو مقوله ، فیزیکی و روانی بررسی کرده و تاثیر هر یک را بر عملکرد کارکنان مورد بحث قرار داده ایم. که نتایج حاصل از تحقیق بصورتی کامل، در جدول زیر آمده است: 

جدول شماره دو - تاثیرعوامل ارگونومیک بر بهبود عملکرد

ردیف متغیرهای محیط کار بهبود عملکرد
1 روشنائی نور شدید قدرت بینائی را افزایش- ادراک را دقیقتر- کاهش خستگی اندام های حسی وحرکتی- افزایش نیروهای انگیزشی فرد بر فعالیت.
2 میز و صندلی کاهش نیروهای ماهیچه ای وتنش در عضلات- جریان صحیح و بهتر خون –کاهش درد در ناحیه پشت و عصب سیاتیک.
3 سر و صدا سروصدای بلند،یادگیری و یادسپاری را مختل-کاهش تمرکزدرفرد- خستگی چشم و ادراک دیداری- فراموشی - کاهش جنبه ذهنی وشناختی عملکردشغلی.
4 درجه حرارت محیط گرم،کاهش قدرت بدنی- تقلیل تمرکزوپائین آمدن سرعت واکنشهای حرکتی- سرماکارائی فرد را کاهش- کاهش سرعت واکنشهای عضلانی و تمرکز- رطوبت، کاهش کارائی فرد.
5 رنگ آبی تیره،کاهش فشار خون و افزایش احساس امنیت کارمند-کاهش میزان تنش- سرخ،افزایش  احساس رقابت –زرد، شادی افزا- امید بخش.
6 طراحی محل کار افزایش تماس و ارتباط افراد با یکدیگر- افزایش میزان اجتماعی شدن کارکنان.
7 موسیقی تمهای شاد،افزایش احساس سرزندگی و شادمانی در کار- از بین برنده احساس بی حوصلگی، سستی و خمودگی- کاهش 32?خستگی در کارکنان.
8 استرس شغلی افزایش فشار روانی- کاهش تمرکز فکر،حواس پرتی، اختلال در حافظه ،تردید در انجام کارها – کاهش قدرت تصمیم گیری.

 

10-  نتیجه گیری، کاربردها و پیشنهادات

در واقع، ارگونومی یک علم میان رشته ای است که ارتباط متقابل تکنولوژی، محیط و نیازهای روحی و جسمانی انسان را برقرار می سازد. بنابراین بجای واژه ارگونومی، عبارت مهندسی فاکتورهای انسانی را بکار می برند. انجمن فاکتورهای انسانی و ارگونومی بر روش های طراحی تاکید داشته و مهندسی فاکتورهای انسانی را چنین تعریف می کند: «کشف و کاربرد اصول مربوط به رفتار انسان و خصوصیات طراحی، ارزیابی، فرآیند نگهداری محصولات و سیستم ها با هدف ایمن بودن، اثر بخش بودن و ایجاد رضایت در بین کارکنان» .

با توجه به حیطه گسترده دانش ارگونومی و با اعمال نظر بر این دیدگاه که این علم گستره وسیعی از سیستم های صنعتی، یعنی محیط کار، انسان و ماشین آلات را مورد توجه قرار می دهد، می توان گفت که یکی از مهمترین راه های توجه به انسان و چگونگی عملکرد صحیح و برتر او، آگاهی از اصول ارگونومی و کاربرد آن اصول در طراحی پست های کاری است. بنابراین برای تحقق این مهم می توان توصیه هایی را به دست اندرکاران تولید، مدیران، برنامه ریزان و مسئولین محیط های صنعتی ارائه نمود که در زیر به بخش کوچکی از آنها اشاره می شود:

با توجه به آنچه گفته شد مدیران محترم می توانند با انجام برخی اقدامات اساسی شرایط محیطی لازم را با سرمایه گذاری کافی، به کارگیری فن آوری های جدید و امکانات مناسب چه از نظر روانی و چه از نظر فیزیکی، محیطی را برای کارکنان ایجاد کرده که محیط کار همانند محیط زندگی خانوادگی باشد.تا بر اساس آن بتوان روند عملکرد کارکنان را بهبود بخشید.

موارد زیر بعنوان پیشنهاداتی بمنظور انجام تحقیقات آتی در ارتباط با تحقیق حاضر می تواند ارائه گردد:

• آموزش مفاهیم ارگونومی به مدیران.

• استخدام افراد، با توجه به نوع حرفه، ویژگی های فردی و قابلیت های افراد.

• معاینات قبل از استخدام و معاینات دوره ای کارگران با توجه به مدل های ارگونومی.

• طراحی پست های کار با توجه به داده های آنتروپومتری و توصیه های مهندسی فاکتورهای انسانی.

• توجه به ساختار آناتومی و فیزیولوژی شاغلان.

• تطابق بهینه کار با کارگران.

• بکارگیری اصول مدیریت اقتضایی برای جلب رضایت افراد در انجام کار و استفاده از اصول ارگونومی                          توسط آنها.

• تنظیم دستورالعمل ها و توصیه نامه های شغلی برای افراد شاغل در سیستم.

11- پیشنهاداتی برای تحقیقات آینده

با توجه به مستندات ارائه شده در متن مقاله ، موارد زیر بعنوان پیشنهاداتی به منظور انجام تحقیقات آتی در ارتباط با موضوع مقاله حاضر می تواند ارائه گردد.

• بررسی و تجزیه و تحلیل حوادث شغلی، علل آن و زیان های اقتصادی آنها.

• ارائه یک نوعشناسی از ابعاد ارگونومی بر فعالیت سازمانها

• برسی ساختار جمعیتی بر بهبود عملکرد .

• بررسی نقش ارگونومی در طراحی مجدد مشاغل.

 

نویسندگان: مرتضی پاکدین امیری، مجتبی پاکدین امیری، علی رضا پاکدین امیری

 

منابع و ماخذ:

• پور قاسمی، علی(1374)،پیش گیری عوارض و بیماری های ناشی از کار با کامپیوتر،تهران،انتشارات رشد.

• ساعتچی ، محمود (1370)، روانشناسی در کار ،تهران، سازمان و مدیریت ، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.

• ساندرز، مارک، اس. و دیگران. (1378). ارگونومی. ترجمه محمدرضا افضلی. تهران: علوم دانشگاهی.

• صادقی نائینی، حسن. (1377). شیوه های عملی ارتقاء بهره وری نیروی انسانی، بخش کاربرد اصول مهندسی فاکتورهای انسانی. تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.

• طاهری، شهنام. (1376). کارسنجی و روش سنجی، تهران: آروین.

• فیزنت، استیفن. (1375). انسان، آنتروپومتری، ارگونومی و طراحی. ترجمه علیرضا چوبینه و دیگران. تهران: مرکز.

• کاظمی، سید عباس.، (1381)، بهره وری و تجزیه وتحلیل آن در سازمانها، تهران: انتشارات سمت.

• هلاندر، مارتین. (1375). مهندسی عوامل انسانی در صنعت و تولید (ارگونومی). ترجمه علیرضا چوبینه. شیراز: راهبرد.

• Koontz, H. & et al, (1986), Essentials of management, Singapore: McGraw-Hill. Prichard, R. D., (1992), Handbook of industrial psychology, 2nd ed., Vol 3, Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press

• Robbins, S. P., (1991), Organizational behavior, 5th. Ed., New Delhi: Prentice-Hall Inc.

• Sanders, M., and Mc Cormick, E. (1998). Human Factors Engineering in Design.

• Smith, E. A., (1990), The productivity manual: Methods and activities for involving employees in productivity improvement, Houston: Golf Publishing Company.

 

 

 

تبیان


 
 
تاثیر ابعاد ارگونومی بر فعالیت و افزایش بهره وری
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱۱:٢۸ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

ارگونومی

 شاخصهای محیط کار مناسب از نظر فیزیکی

از عوامل فیزیکی که در محیط های کاری وجود دارد میتوان به روشنائی، صدا، حرارت، رطوبت، میز کار و... می باشد که در زیر به بررسی بعضی از این عوامل می پردازیم:

5-1-  روشنائی

بدون شک مهمترین حس ما بینائی است و با توجه به عملکرد چشم لازمه بینائی، نور است و به همین دلیل محاسبه و تعیین روشنائی در محیط کار از اهمیت زیادی برخوردار است. برای تامین روشنائی صحیح ابتدا باید مقدار روشنائی لازم برای محیط کار با کمک محاسبات مهندسی که توسط متخصصین محاسبه شده و فردی که در محیط به کار اشتغال دارد، باید استاندارد روشنائی ونحوه استفاده صحیح از روشنائی مصنوعی و طبیعی را رعایت کند. خصوصیات یک سیستم روشنائی رضایت بخش شامل مورد زیر است:

•- نور از نظر توزیع فرکانس مطلوب باشد.

•- درخشندگی سطوح محیط کار به نحوی باشد که سبب چشم زدگی نشود.

•- میزان نور کافی باشد.

•- سایه مزاحم وجود نداشته باشد.

همانگونه که ذکر شد انعکاس نور از لامپهای، اشیاء براق و یا پنجره ها سبب ایجاد درخشندگی می شود پس بایستی سعی شود تا روشنائی بر روی میز کار متمرکز شود. زاویه تابش منابع روشنائی بایستی کاملا قابل تنظیم باشد. همچنین منابع نور بایستی دارای یک فیلتر باشند تا درصورت نیاز، نور را به صورت پراکنده یا مستقیم داشته باشیم .

5-2-  میز و صندلی کار

سطح میز بایستی به شما اجازه دهد تا وسائل مورد نیاز کاریتان در جلویتان قرار گیرد ودر محیط های کاری که از کامپیوتر استفاده می شود بایستی سطح میز به گونه ای باشد تا مانیتور به طور مستقیم در جلوی شما قرار گیرد به طوری که فاصله بین شما ومانیتور کمتر از20 اینچ یا 50 سانتی متر نباشد بخشهایی مانند کیس را نبایستی بر روی میز قرار داد فضای محدود میز کار ممکن است باعث شود که کاربرد اجزاء کامپیوتر در وضعیت مناسبی نباشد لبه های میز بایستی با مواد نرم پوشیده شود و همچنین مدور باشد از یک استراحتگاه مچ بر روی میز بایستی استفاده نمود.

از لحاظ ارگونومیکی صندلی یکی از فاکتور های مهم برای کار با کامپیوتر میباشد صندلی خوب می تواند حمایت لازم وکافی را برای قسمتهای پشت، ساقها، باسنها و حتی دستها فراهم کند و همچنین می تواند پوزیشن های غلط ،استرسهای تماسی و فشارهای وارده را کاهش دهد. تکیه گاه، نشیمنگاه ،استراحتگاه دست، پایه صندلی، از فاکتور های مهم برای یک صندلی بهره ور و ایمن می باشد. مشخصه یک صندلی خوب و راحت به شرح زیر می باشد:

• باید دارای یک پشتی (تکیه گاه) خوب به منظور فراهم آوردن یک موقعیت مناسب برای نشستن به طوری که بایستی در قسمت عضلات پشت و گردن حداقل فشار را نسبت به کفه صندلی داشته باشیم که تقریبا با زاویه 5 درجه قدرت جابجائی نسبت به وزن خود را داشته و در نتیجه با تکیه بر پشتی احساس راحتی کامل به فرد دست می دهد. زاویه کفه صندلی با پشتی تقریبا 105 درجه باشد و ارتفاع آن برای نوع متوسط حدود 5/64 سانتی متر باشد. تکیه گاه نامناسب باعث حمایتهای ضعیف پشت و قرار گیری در پوزیشن های نامناسب می شود. نامناسب بودن تکیه گاه می تواند به دلیل اندازه ناکافی آن، جنس آن و نحوه استفاده از آن باشد.

شکل شماره سه - نحوه نشستن روی صندلی

• نشیمنگاه آن به گونه ای باشد که در مدت طولانی راحت باشد، از نظر روانی رضایت بخش باشد، برای انجام وظیفه یا فعالیتی که باید صورت پذیرد حالت مناسبی داشته باشد. نشیمنگاه زمانی اهمیت آن بیشتر می شود که استفاده کنند های آن متعدد باشد مثلا استفاده کننده کوتاهتر نمی تواند به راحتی به تکیه گاه تکیه بدهد و استفاده کننده بلندتر نیز قسمت پشت زانوهایش توسط نشیمنگاه حمایت نمیشود وضعیت های غلط ایجاد شده در این حالت می تواند منجر به خستگی، چرخش محدود، کرخ شدگی و ایجاد مشکل در حفظ حالت طبیعی ستون فقرات شود.

• ارتفاع صندلی که بهترین وضعیت ارتفاع کفه صندلی جهت نشستن افرادی که دارای رشد کامل هستند حدود 43 سانتی متر است البته بهتر است صندلی قابل تنظیم در ارتفاع باشد تا به راحتی بتوان ارتفاع مورد نظر برای افراد را بدست آورد همچنین صندلی بایستی دارای 5 پایه قوی و قرقره های خوب باشد تا به راحتی بتوان برروی زمین یا فرش حرکت کند اکثر صندلی ها برای وزنهای 125 کیلو (275 پوند) طراحی می شوند.

• تکیه گاه ساعد (استراحتگاه دست) که این تکیه گاه حمایت خوبی برای بدن ایجاد کرده وبه نشست و برخاست شخص کمک می کند طول آن نبایستی بیش از 35 سانتی متر جلوی پشتی صندلی ادامه داشته باشد و باید ارتفاع آن بین 20-25 سانتی متر باشد همچنین عرض آن بایستی در حدود 10 سانتی متر بوده و شکافی به اندازه 10 سانتی متر بین تکیه گاه ساعد و پشتی وجود داشته باشد. استراحتگاه دست باید نرم و روکش دار باشد و همچنین به استفاده کننده اجازه بدهد تا به راحتی دستهای خود را برروی آن قرار دهد بدون اینکه فشار اضافی به آن وارد شود.

5-3-  سروصدا

سروصدای محیط کار را مهاجم بسیار موذی وخطرناک به حساب آورده اند زیرا هر روز تعداد زیادی از سلولهای شنوائی را ازبین می برد صدای بلند هم بر سلامتی افراد اثر می گذارد اما تاثیر همه صداهای بلند یکسان نیست هر گاه کارگر یا کارمندی احساس کند که افت شنوائی پیدا کرده است دیگر بسیار دیر شده است زیرا سنگینی گوش یا ناشنوائی حاصل از سروصدا غیر قابل جبران است خسارت ناشی از سروصدا تنها به گوش محدود نمی شود بلکه کل بدن را در برمیگیرد در محیط کار آلودگی صوتی می تواند امنیت کارگران وکارمندان را به طور جدی به خطر اندازد در این نوع محیط ها است که خسارات مالی وجانی جبران ناپذیری به وجود می آید میزان تاثیر صدا در محیط کار با ماهیت کار رابطه دارد و به طور کلی تاثیر صدا بر کارهای دشوار و پیچیده  به مراتب بیش از تاثیر آن بر کارهای ساده است و همچنین صدا در انجام کارهائی که جنبه شناختی دارند بیش از وظایف فیزیکی ایجاد مزاحمت می کند.

5-4-  درجه حرارت

حرارتی که فرد در محیط احساس می کند حرارت مؤثر  نامیده می شود که با حرارت هوا تفاوت دارد. حرارت مؤثر به عوامل زیادی از قبیل حرارت هوا، رطوبت، جریان هوا، موقعیت طبیعی، فصل، ساعات روز، تشعشعات حرارتی اشیاء پیرامون، رنگ محیط و تفاوتهای فردی بستگی دارد. در حالیکه حرارت هوا صرفا دمای هوا را در فضای آزاد وخارج از تاثیر عوامل یاد شده بیان می کند. انسان موجودی خون گرم است و درجه حرارت بدن ثابتی دارد. بنابراین انحراف از سطح بهینه (37 درجه سانتیگراد) باعث احساس سرما یا گرما می شود. یکی از راههای برقراری تعادل حرارتی، خاصیت خود تنظیمی بدن است ولی اگر تفوت و انحراف از سطح بهینه از حد معینی فراتر رود، تعادل حرارتی بدن باید از طریق تظیم رفتار حرارتی تامین گردد.

5-5- موسیقی 

یکی از روشهایی که به ویژه در سالهای اخیر در غرب متداول شده است ،پخش موسیقی برای افزایش عملکرد شغلی و روحیه کارکنان در هنگام کار است .دلیل توجیهی این روش آن است که موسیقی باعث می شود دوره های ملامت وخستگی کاهش پیدا کند و کارکنان هوشیار باقی بمانند. تحقیقات نشان می دهد که کارکنان از شنیدن موسیقی در محل کار خود لذت می برند و معتقدند با شنیدن موسیقی در هنگام کار ،برمیزان تولید آنان افزوده می شود.

5-6- اصول کار با موس

با وارد شدن  کامپیوتر در هر سازمان وشرکت و تاثیر آن در فعالیت کارکنان یکی از اصول مهم ، استفاده صحیح از موس است. موس یکی از کاربردی ترین ابزارهای ورودی رایانه می باشد  و امروزه کمتر کسی  است که در کار با رایانه  از آن استفاده نکند. با وجود اینکه این دستگاه وارد کردن داده ها را بسیار ساده کرده است ولی متاسفانه به علت ایجاد پوسچرهای تکراری و طولانی مدت امکان ایجاد صدمات ناشی از حرکات تکراری  RSIرا  فراهم می کند . این صدمات اغلب منجر به درد ، سوزش، ورم، ضعف عضلات، بی حسی، کرختی و کاهش مهارت در اندامهای مرتبط می شود. و برای پیشگیری از ایجاد چنین ناراحتی هایی دانستن مفاهیم پیایه و اصول ارگونومی در مورد سطح مشترک بین رایانه و کاربر آن، علاوه بر اینکه می تواند از بروز اینگونه صدمات جلوگیری کند ،بهره وری و لذت در کار با رایانه را نیز به حد اکثر خود می رساند.بطور کلی در کار با موس رایانه باید به نکات زیر توجه شود تا امکان ایجاد صدمات  RSIبه حد اقل ممکن برسد :

در دست گرفتن موس : موس را به آرامی در دست بگیرید و آن را در محدوده مورد نظر حرکت دهید. محکم گرفتن موس تنش زیادی را به دست  وارد می کند.

حرکت موس با آرنج : برای حرکت دادن موس مفصل آرنج را محور قرار دهید تا بدون خم شدن مچ دست امکان حرکت فراهم شود.

محل قرارگیری موس : برای یافتن بهترین محل قرارگیری موس روی صندلی خود تکیه دهید ، بازوها را در موقعیت راحت(Relax) آویزان قراردهید ساعد خود را از مفصل آرنج خم کنید سطح زیر آرنج شما ارتفاع قرارگیری موس را تعیین می کند و درحرکت ساعد در همین موقعیت محدوده حرکت موس را نشان می دهد. به یاد داشته باشید که اگر موس خارج از این محدود ه قرارگیرد یابه هرعلتی مثل شلوغی میز و... دور از صفحه کلید قرارگیرد ، دست کاربر برای دسترسی به موس در حالت کشش قرارمی گیرد که برای رفع این مشکل یک جایگاه (Platform) برای موس درنظرگرفته می شود.

از تکیه دادن مچ به لبه میز جلوگیری کنید : بسیاری از سیاهرگ های ناحیه مچ سطحی هستند و هر فشاری به این ناحیه میتواند جریان خون را مختل کند و این اختلال خطر ایجاد صدمات را افزایش می دهد.

از استراحتگاه مچ استفاده نکنید : تحقیقات اخیر نشان داده است که استراحتگاههای مچ فشار داخل تونل کارپ را دو برابر افزایش می دهند. زیرا غضروف تونل کارپ بسیار انعطاف پذیر بوده و هرفشاری را مستقیما به داخل تونل هدایت می کند.

وضعیت مچ را در موقعیت خنثی حفظ کنید : وجوود استراحتگاهی نرم با سطح گرد شده و یا دسته صندلی برای استراحت آرنج موجب می شود که حرکت موس با خمشدن وچرخش مچ دست صورت گیرد که نتیجه آن افزایش فشار داخلی تونل کارپ است .

شکل موس : موسی را انتخاب کنید که ساختار قرینه داشته و در حد امکان مسطح باشد، زیرا کف دست انسان خمیدگی آناتومیکی خاصی دارد که از برخورد کف دست با سطوح مختلف جلوگیری می کند. اندازه موس باید با دست کاربرمتناسب باشد.

از آنجایی که نمی توان انتظار داشت کاربر تمامی موارد فوق را رعایت کند، مهندسین موسسه Torbay Holdings که به نام  Quill نیز معروف است با به کارگیری اصول بیومکانیک برای به حداقل رساندن صدمات ناشی از حرکات تکراری RSI  به طراحی یک موس ارگونومیک پرداخته است. این موس اجازه می دهد تا کاربر بدون در دست گرفتن موس آن را حرکت دهد و به همین علت آن را gripless mouse نامیده اند. هنگام کار با موس های معمولی کاربر باید موس را در دست بگیرد و برای کلیک کردن روی دکمه های موس نیزبه آنها میزان معینی فشار وارد آورد. با وجود اینکه استرس و فشار وارد آمده برای کلیک کردن بسیار کم به نظر می رسد ولی در طولانی مدت برای بافتهای نرم و اعصاب سوزش آور خواهد بود.

این موسسه با درنظر گرفتن نحوه حرکت دست هنگام کار با موس توانسته است برای دست یک  استراحتگاه قایقی شکل  طراحی کند که علاوه بر افزایش زیبایی ظاهری موس،  امکان انجام عملیات با موس را بدون دردست گرفتن آن فراهم می آورد. این موس از سایر موسها بزرگتر و سبکتر است و اساس نوری دارد.  غیر از تمیز کردن سطح آن نیازی به هیچگونه نگهداری دیگری ندارد .

این موس اجازه می دهد انجام عملیات کاری با موس به گونه ای انجام گیرد که مچ دست موقعیت خنثی را حفظ کند . چرخش و خمش نداشته باشد. همانطور که در شکل نشان داده شده است ، هنگام استفاده از این موس دست کاربر در استراحتگاه طراحی شده قرار گرفته و بدین ترتیب انگشت وسط او روی دکمه پایین موس قرارمی گیرد و انگشت اشاره روی دکمه بالایی قرارمی گیرد .چرخ scroll نیزدر وسط دو دکمه یاد شده قرارگرفته و توسط هر دو انگشت قابل کنترل است. از آنجایی که محور دکمه های موس (بطور طولی) در دسط قرارگرفته است عمل کلیک کردن به طول انگشت فرد بستگی ندارد.

اکثر حرکات با این موس با آرنج و شانه انجام می گیرد استفاده از آن بسیار راحت تر است ولی تا قبل از عادت کردن کاربربه آن ممکن است به نظر برسد که دقت کمتری دارد.

با استفاده از این موس دست درهنگام انجام عملیات با موس نیز در حالت استراحت قرارمی گیرد همچنین این موس از برخورد دست با پد یا سطح زیر موس جلوگیری می کند و بدین ترتیب از ایجاد هرگونه ناراحتی پوستی ناشی از تماس با سطوح و کثیفی جلوگیری می کند.

 

منبع : سایت تبیان     www.tebyan.net


 
 
ارزیابی پوسچر(وضعیت بدن) به روش RULA
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:٥٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٤ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

کـشورهای در حـال گـسترش واحـدهای تولیـدی و همچنین ارائه خدمات ماشینی باعث ارتقاء سطح کیفی کار و محصولات شده اسـت . در عـین حـال در انجـام ایـن فعالیت بلااجبار عوامل زیان آوری وجود دارد کـه بـر سـلامتی نیـروی کـار اثر گذاشـته وسـلامتی او را تهدیـد مـی کنــد . از جملــه عوامــل زیــان آور وجــود ریــسک فــاکتور هــایی اســت کــه باعــث بیماریهــای اســکلتی - عــضلانی میگردد و هر ساله هزینه هنگفتی را بر صاحبان صنایع و اقتـصاد کـشورها تحمیـل مـی کند بـه طـوری کـه هزینـه مستقیم بیماری اسکلتی - عضلانی در آمریکا در سال 1997 ، 20 بیلیون دلار گزارش شده است .

 

در طول انجام یک فرآیند کاری استاتیک توسط افراد، آنها مجبور هستند بدن خود را در وضعیت های خاصی قرار دهند که این نگهداشتن بدن در وضعیت خاص ، پوسچر (POSTURE) نامیده می شود .پوسچر ها از لحاظ ارگونومیکی می توانند مطلوب و یا نامطلوب باشند. هـدف ما از بررسـی این پوسچر ها تحلیل دقیق ریسک فاکتورهایی است که در هنگام کار کـردن بوجـود مـی آیـد کـه یـا بـه طـور مجـزا باعـث آسیب به دستگاه اسکلتی - عضلانی می گردد و یا باعث تشدید عوارض میشود .

 

بطورکلی برای ارزیابی پوسچرها از روش های کدگذاری استفاده می کنند که OWAS و RULA پرکاربرد تـرین آنها هستند کد گذاری تکنیک OWAS برای اعضای بالا تنه( Upper Limb) بسیار کلی میباشد و این در حـالی اسـت کـه عمده اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مرتبط با کار از جمله صدمات ناشی از تروماهای تجمعـی (CTDs) و آسـیب های ناشی از حرکات تکراری( RMIs) عموما در اعضای بالا تنه مخصوصا در مـچ (Wrist) شـانه (Shoulder) و کمر (Low Back) رخ میدهد .

 

در واقع تکنیک OWAS در پیشگیری از برخی اختلالات اسکلتی - ماهیچه ای مربوط بـه اعـضای بالاتنـه ازجمله مچ کارایی لازم را ندارد و این موضوع در هنگام بررسی داده ها و ارائه راه کارهای اصلاحی مشهود میشود بدین منظور تکنیک RULA معرفی گردید . این تکنیک توسط McAtamneyو Corlett در سال1993 معرفی گردید . واژه RULA مخفف Rapid Upper Limb Assesment بوده و به معنای ارزیابی سریع اعضای بالا تنه میباشد.

 

در این روش برای آنالیز پوسچرهای کاری هر بخش اصلی بدن بر اساس میزان جابجایی از وضعیت طبیعی اش ارزیابی میگردد بدین ترتیب که مطابق با افزایش میزان انحراف آن بخش از وضعیت طبیعی اش عـددی بـه عنـوان کد پوسچر به آن اختصاص می یابد . پس از ترکیب کدهای بدست آمده برای بخـش هـای مختلـف بـدن و بـرآورد نیروهای خارجی و ماهیچه ای از طریق جداول مربوطه مقدار کد نهایی که بیان کننـده شـدت مخـاطره پوسـچر و سطح اضطراری بودن اصلاحات میباشد تعیین میگردد . این روش شامل 5 شکل است و در آن اعضای بدن به دو گروه ) A شامل مچ ، بازو ، ساعد ) و گروه ) B شامل گردن، تنه و پاها ) تقسیم بندی میشوند . بطـور کلـی بـرای گروه A واژه Upper Limb و برای گروه B واژه ی Whole Body بکار برده میشود .

 

اجرای روش رولا دارای سه مرحله است :
مرحله اول : ثبت وضعیت انجام کار .
مر حله دوم سیستم امتیاز دهی .
مرحله سوم مشخص کردن سطوح اقدامات( Action Level ) می باشد .

 

مرحله اول :ثبت وضعیت انجام کار
ارزیابی از وضعیت انجام کار به وسیله مشاهده مستقیم وظایف فرد مورد بررسی در طی چندین سیکل کاری شروع می شود . ارزیابی و ثبت نمره از هر پوسـچر در طـی سـیکل کـاری طبق روش رولا سریع انجام می شو د . در این روش نیمه راست یا نیمه چپ جداگانه ارزیابی می شود و همچنین میتوان بعد از مشاهده و ثبت با فیلم برداری نیمه دیگر بدن را مورد ارزیابی قرار داد.
ملاحظاتی که باید در اجرای روش رولا به آن توجه شود
1. ثبت مشاهدات بصورت مستقیم ( ناظر به فرد ) در طی زمان مشخص شده باشد
2. مدت زمان نمونه برداری 30- 40 دقیقه با وقفه های30 ثانیه ای است.
3. هنگام ثبت مشاهدات باید فرد 15 دقیقه قبل شروع به کار کرده باشد .
4. آموزش و تمرین قبل از شروع روش رولا اهمیت بسزائی دارد 
5. شناسائی و شناخت کامل روند فرآیند جهت دستیابی به ارتباط بین مشاهدات وضعیت بدن در حین کار مهم است 
6. چنانچه کاری از چند وظیفه تشکیل شده باشد وظیفه ای باید ارزیابی شود که بیشترین تکرار دارد. 
7. در روش رولا درصد زمانی محاسبه نمی شود ملاک عمل تکرار کار است
8. ابتدا باید مطالعات اولیه به صورت تصادفی بین گروه شغلی اجرا گردد. ( pilot study ) 

 

مرحله دوم:سیستم امتیاز دهی
سیستم امتیازدهی در روش RULA از 6 گام مشخص ، نشان داده شده در شکل 1 پیروی می کند. ( در ادامه این گام هاشرح داده خواهد شد. ) به منظور بوجود آمدن یک روش ارزیابی سـریع ، همانطورکه در قبل هم اشاره شده است ، اعـضای بـدن بـه دوگـروه B,A طبقه بندی می شوند . گروه A شامل اعضای بازو،ساعد، مچ و گروه B اعضای گردن، تنه و پا می باشند.محدوده حرکتی هر عضو بر اساس زاویه حرکتی ( گستره حرکتی ) نمره گذاری میگردد. مثلا نمره یک بیانگر میزان حرکت عضو یـا وضعیت انجام کار آن عضو در حداقل ریسک است. با افزایش نمره وضعیت انجام کار عضو درشـرایط نامـساعد قـرار گرفته و باعث افزایش ریسک است.

 

گام 1: کاربر بـا اسـتفاده از دامنه زوایای نشان داده شده در شکل2-A می تواند کد پوسچر هـای گروه A شامل بـازو (Upper Arm ) - سـاعد (Lower Arm) - مچ (Wrist) و پیچش مچ(Wrist Twist) را بدست آورد و در محل های مشخص شده در شکل 1 قرار دهد. سپس باید همین فرآیند را برای بدست آوردن کد پوسچر های گروهB شامل گردن (Neck) ، تنـه (Trunk) و پاهـا(legs) تکـرار کند با این تفاوت که باید از شکل 2-b استفاده کند.

 

گام 2: در این مرحله با داشتن کد پوسچر های گروه A و قرار دادن آنها در جدول 3-A ،از تلاقی این کد پوسچر ها با هم ، امتیاز اندام های گروه A بدست می آید که باید این امتیاز را در قسمت مربوط به آن در شکل 1 قرار داد . به همین ترتیب با قرار دادن کد پوسچر های گروهB در جدول 3-B ، امتیاز اندام های گروهB بدست می آید که باید در قسمت مربوط به آن در شکل 1 قرار داد.
گام 3: امتیاز نیرو یا فشار(Force) باید برآورد شود که با استفاده از جدول نمره های نیرو یافشار(Force or Load Score)(جدول 4)انجام می گیرد.این امتیاز در قسمت مربوطه در شکل 1 قرارمی گیرد که برای گروه هایB,A یکسان است.

 

جدول شماره4
چنانچه کار به صورت استاتیک باشد: مثلا باری برای بیش از یک دقیقه در دست قرار گرفته و برای بیشتر از 4 مرتبه در دقیقه تکرار شود به آن امتیاز 1 بدهید

 

گام 4: امتیاز نیرو های ماهیچه ای از جدول بکـارگری نیـروی ماهیچـه ای(Muscle Use Score)(جدول5) بدست آمده ودر قسمت مربوطه در شکل 1قرار می گیرد .این امتیاز هم برای گروه هایB,A یکسان است.

 

جدول شماره 5
3
2
1
0
- بار استایتک 10-2 کیلو گرم یا بیشتر
-نیرو یا بار مداوم 10-2 کیلوگرمی
-نیرو یا تنش ناگهانی
-بار استاتیک کمتر از2 کیلو گرم
- نیرو یا بار مداوم کمتر از2کیلوگرمی
-بار 10-2 کیلو گرم که به صورت منقطع اعمال می شود.
- کاربدون فشار یا بار کمتر از2 کیلو گرم به صورت منقطع

 

گام 5: با استفاده از محاسبات زیر امتیازات D,C را بدست آورده و در قسمت مربوطه در شکل 1 قرار می دهیم:
امتیاز نیرو+امتیازنیرو های ماهیچه ای+ امتیاز اندام های گروه A =امتیازC (بازو،ساعد،مچ،چرخش مچ)
امتیاز نیرو+امتیازنیرو های ماهیچه ای+ امتیاز اندام های گروه B =امتیازD (گردن،تنه،پا)
گام6: حال برای بدست آوردن امتیاز نهایی( Grand Score) بایـستی امتیاز هـای C و D را ترکیب نمود.این کار را می توان با استفاده از جدول6 انجام داد .این جدول از روشن به تاریک جهت نشان دادن میزان خطر با تاریک شدن نواحی طبقه بندی شده است.از تلاقی امتیاز های CوD ، نمره نهایی بدست می آید که در خانه مربوطه در شکل 1 قرار می گیرد.

 

 

مرحله سوم:مشخص کردن سطوح اقدامات:
با انجام مرحله دوم ، امتیاز نهایی برای پوسچرهای مختلف حاصل می شود .امتیاز نهایی در چهارمحدوده کاری مطرح می شود که تفسیر آنها به این صورت می باشد:
محدوده کاری اول : عدد 1 یا 2 نشان می دهد که پوسچر در صورتیکه برای مدت طولانی تکرار نشود یـا در آن حالت باقی نماند قابل قبول می باشد .
محدوده کاری دوم : عدد 3 یا 4 نشان می دهد که می بایستی تحقیقات دقیق و بیشتری بر روی پوسچر صورت بگیرد و احتمالا تغییراتی نیز لازم است .
محدوده کاری سوم : عدد 5 یا 6 نشان می دهد که می بایستی به زودی تغییرات و اصـلاحات و نیـز تحقیقـات دقیق تر صورت بگیرد .
محدوده کاری چهارم : اعداد 7 یا بیشتر نشان می دهـد کـه مـی بایـستی سـریعا تغییـرات و اصـلاحات بـه همـراه تحقیقات دقیق تر صورت پذیرد .
درانتها با یک مثال سعی می شود تا این روش بهتر توضیح داده شد:
در مطالعه ای که در مورد شرایط کاری رانندگان اتوبوس های شرکت واحد در تهران انجام شد ، یکی از پوسچرهایی که مورد بررسی قرار گرفت «چرخش به سمت راست یا داخل شدن به ایستگاه»بود .100 مشاهده از مچ، ساعد، بازو، سر، کمر و پاها بر اساس پوسچر ثبت شده صورت گرفت و کدگذاری نهایی بر روی عکسهای تهیه شده از راننده ها انجام شد و درجدول مربوطه قرار گرفت و به کار ماهیچه نمره یـک داده شـد ( به دلیل استاتیک بودن کار ) و نمره نیرو صفر در نظر گرفته شد ( به دلیل هیدرولیک بودن فرمان، راننـده درموقـع چرخش آن نیرویی اعمال نمی کند ).
در شکل زیر می توانیدچگونگی بدست آوردن امتیاز این پوسچر را مشاهده کنید ( البته امتیاز زیر مربوط به قسمت سمت راست راننده می باشد )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در این مطالعه به طور کلی 8 پوسچر کاری مورد مطالعه قرار گرفت که نام وامتیاز آنها را در جدول زیر می توانید مشاهده کنید:
جدول تعیین وضعیت پوسچرهای چپ و راست بر حسب الویت اقدامات اصلاحیدر رانندگان اتوبوس شرکت واحد
توضیحات
نمره نهائی Grand Score
نام پوسچر
شماره پوسچر
فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 7 گرفتن بلیط از خانمها در حالت نشسته
1R*
فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 7 گرفتن بلیط از خانمها در حالت نشسته
1L**
فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 6 باز کردن درب عقب
2R
به زودی تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 6 باز کردن درب عقب
2L
به زودی تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 6 گرفتن بلیط از آقایان در حالت نشسته
3R
احتمالا تغییرات لازم است 4 گرفتن بلیط از آقایان در حالت نشسته
3L
احتمالا تغییرات لازم است 3 باز کردن درب جلو 4R
احتمالا تغییرات لازم است 2 باز کردن درب جلو 4L
احتمالا تغییرات لازم است 4 چرخش به چپ یا خروج از ایستگاه 5R
احتمالا تغییرات لازم است 3 چرخش به چپ یا خروج از ایستگاه 5L
احتمالا تغییرات لازم است 4 چرخش به راست یا داخل شدن به ایستگاه 6R
به زودی تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 5 چرخش به راست یا داخل شدن به ایستگاه 6L
احتمالا تغییرات لازم است 2 رانندگی در مسیر مستقیم 7R
احتمالا تغییرات لازم است 2 رانندگی در مسیر مستقیم 7L
فورا تغییرات و اصلاحات لازم صورت گیرد 7 بلیط گرفتن در حالت ایستاده 8R
احتمالا تغییرات لازم است 4 بلیط گرفتن در حالت ایستاده 8L

 

در جدول بالا مشاهده می شود که پوسچر های (گرفتن بلیط از خانم ها در حالت نشسته )و (باز کردن درب عقب) دارای امتیاز بالایی هستند.برای اصلاح این پوسچر ها 2 پیشنهاد ارائه گردیده است:
1- جایگزین کردن یک سیستم الکترو نیکی به جای سیستم کنونی دریافت بلیط
2- نصب آینه کنار درب جلودر قسمت پایین تر وهمچنین بالا بردن ارتفاع صندلی راننده (تاجایی که به ارتفاع رکبی ارگونومیکی او

 
 
ارگونومی کامپیوتر چیست؟
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۳:٢٤ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 
[تصویر: 1228768168.jpg]




ارگونومی کامپیوتر چیست؟

راحت باش!




ورود کامپیوترها به دنیای ما هر چند با مزایای بسیاری همراه بود اما مثل هر پدیده فناورانه دیگری تبعات منفی نیز همراه خود داشت؛ از جمله مهمترین این تبعات می توان به هشدارهای گاه به گاه پزشکان مبنی بر جلوگیری بیماری های ناشی از نشستن های طولانی مدت پشت میز کامپیوتر و خیره شدن به صفحه مانیتور اشاره کرد.
ارگونومی کامپیوتر یعنی مطالعه و بررسی عوامل انسانی در ارتباط با کامپیوتر و یکی ازاهداف اصلی ارگونومی کامپیوتر، تضمین مناسب بودن دستگاه برای استفاده انسان است .

رعایت اصول ارگونومی در کاربا کامپیوتر
تولید کنندگان تجهیزات وسایل کامپیوتر ( مانند صفحه کلید ، ماوس ، میز و صندلی و سایر وسایل کامپیوتر ) اکنون سعی می کنند تا محصولات را مطابق با اصول ارگونومی طراحی و تولید کنند .
رعایت اصول ارگونومی سبب کاهش ضایعات چشم ، سردرد و کمردرد اپراتورها و کاربران کامپیوترها می شود کاربرد کامپیوتر در زندگی بشر بسیار زیاد است و تعداد زیادی از افـراد سـاعت های متمــادی با کـامپیوتر کـار می کنند ، به همین دلیل شناخت عوامل مؤثر در محیط کار با کامپیوتر اهمیت زیادی دارد . وجود شرایط نامناسب در محیط کاری و عدم توجه به موارد ایمنی هنگام کار با کامپیوتر ممکن است در بلند مدت سبب بروز بیماری ها و ناهنجاری ها شود . بیشتر کاربران در محیط های سر بسته و فضاهای کوچک کار می کنند کمترین ویژگی های یک محیط کاری مناسب برای کاربران کامپیوتر در ادامه آمده است :

▪ وجود سیستم تهویه مطبوع
▪ نورکافی و مناسب
▪ استفاده از میز مخصوص که دارای ابعاد استاندارد باشد
▪ استفاده از صندلی مخصوص کامپیوتر با ارتفاع قابل تنظیم برای جلوگیری از ناراحتی ستون فقرات کاربر
▪ استفاده از زیرپایی برای جلوگیری از بی حسی پا
▪ کف پوش چوبی یا پلاستیکی برای جلوگیری از ایجاد الکتریسیته ساکن .
با وجود رعایت نکات فوق ، باز امکان بروز بیماری های خاص برای اپراتور وجود دارد . کم تحرکی هنگام کار با کامپیوتر ، چشم دوختن در مدت طولانی به صفحه مانیتور و حرکات یکنواخت مچ دست ، ممکن است سبب بروز انواع ناهنجاری ها شوند .

● ارگونومی اجزای موجود در محیط کار با کامپیوتر
اگر برای انجام فعالیت ها در محیط کار از کامپیوتر استفاده می شود ، به منظور جلوگیری از عوارض ناشی از کار با کامپیوتر ، توصیه می شود که اصول ساده ای که در مورد تجهیزات موقعیت و مکان کار با کامپیوتر در ذیل ذکر گردیده ، رعایت شود تا بتوان تا حـدودی ازاین عوارض جـلوگیری کرد :

▪ صندلی :
صندلی مورد استفاده در محیط کار با کامپیوتر باید از خصوصیات زیر برخوردار باشد :
۱) دارای پشتی باشد ، به صورتی که گودی کمر را در بر گیرد و ( پشتی ) از نظر افقی و عمودی تراز باشد .
۲) چرخان باشد .
۳) از هر نظر (زوایا و فواصل) قابل تنظیم باشد .
۴) دارای پایه ای محکم باشد .
۵) روکش آن از جنسی باشد که هوا را از خود عبور داده و سبب تعریق نشود و لغزنده نیز نباشد .
۶) لایه داخلی آن ۲ تا ۳ سانتیمتر ضخامت داشته باشد .
۷) حداقل عرض آن ۴۰ سانتیمتر باشد .
۸) چرخ آن قابلیت حرکت بر جنس کفپوش اتاق را داشته باشد .
۹) ارتفاع آن با ارتفاع میز متناسب باشد .
بر اساس اصول ارگونومی که از سوی سازمان بین المللی توصیه شده ، ارتفاع نشمینگاه صندلی باید ۲۵ الی ۳۵ سانتیمتر پایین تر از سطح میز کار در نظر گرفته شود .

▪ میز کار :
۱) ارتفاع سطح میز کار باید قابل تنظیم باشد .
۲) فضای در نظر گرفته شده برای پاها در زیر میز باید مناسب باشد .
۳) سطح میز کار باید به اندازه ای بزرگ باشد که جای کافی برای تمامی اشیا و وسایل موجود باشد .
وسایلی که در هنگام کار بیشترین موارد استفاده را دارند ، باید در نزدیکی اپراتور و در دسترس وی قرار داشته باشد و سایر وسایل نیز باید به صورتی منظم در جای خود قرار گیرند . لازم به ذکر است که اگر امکان استفاده از یک میز بزرگ وجود نداشــته باشــد ، یا فضـای روی میز کوچک باشد ، می_توان با استفاده از پایه متحرک مانیتور ، ضمن تنظیم فواصل و ارتفاع مانیتور در بهترین حالات مطابق با اصول ارگونومی ، از فضای موجود نیز حداکثر استفاده راکرد که این وسیله با امکان چرخش ۳۶۰ درجه به دور محور خود حرکت وضعی و انتقالی ، قابلیت تنظیم محیط کار را تا حد بسیار زیادی افزایش می دهد و در اثر افزایش قابلیت تنظیم فواصل و ارتفاعات مورد نیاز ، از خســتگی ســتون مهـره ها و سایر اندام ها جلوگیری می شود .
۴) سطح میزکار نباید سفید یا خیلی تیره باشد ، چون به نامساعد شدن شرایط روشنایی کمک می کند .

▪ یک مانیتور :
بطور کلی مانیتورها ، ممکن است دو نوع خطر را برای افراد به وجود آورند که عبارتند از :
الف ) خطر درخشندگی نور و یا انعکاس و بازتاب نور محیط اطراف به چشمان فرد
ب ) خطر تشعشع
از لحاظ اصول ارگونومی ، در هنگام کار با مانیتورها ، خصوصیات و اصول زیر باید مورد توجه قرار گیرند :
۱) بالاترین قسمت صفحه مانیتور در امتداد دید اپراتور قرار گیرد .
۲) فاصـله بین چشــم ها تا صــفحه مانیتور بین ۳۰ تا ۶۰ ســانتی متر و در بعضــی مـوارد در بهترین حالت ، ۴۶ سانتی متر توصیه شده است .
۳) صفحه مانیتور نباید درخشندگی داشته باشد و نور را نیز نباید منعکس کند .
۴) تصاویر روی صفحه مانیتور باید واضح و خوانا باشند .
۵) جهت کاهش انعکاس نور محیط اطراف در مانیتور ، باید ضمن تنظیم مانیتور ، درخشندگی را نیز در منبع تولید آن کنترلکرد ( کاهش داد )
۶) مانیتورها باید در مکانی دورتر از پنجره و در امتداد قائم با آنها قرار گیرند .
۷) برای جلوگیری از انعکاس نور ، پس از تنظیم محیط کار می توان از یک فیلتر شیشه ای یا نوری استفاده کرد
۸) برای جلوگیری یک زاویه دید مناسب به صورتی که صفحه مانیتور در میدان دید فرد واقع شود ، گردن باید راست نگاه داشته شود و مسیر دید نیز باید به سمت پایین باشد .
۹) جهت افزایش قابلیت تنظیم مانیتور نیز می توان از پایه متحرک استفاده کرد . این وسیله به ما امکان می دهد که با افزایش قابلیت تنظیم فواصل بر اساس اصول ارگونومی ، ضمن قراردادن مانیتور در محل مناسب ( از نظر قرار گرفتن در امتداد دید ) ، فاصله مناسبی را نیز بین فرد و مانیتور به وجود آورد و در نتیجه با پدید آوردن مناسب ترین شرایط دید ، از خستگی چشم و سایر عوارض چشمی و هم چنیــن سایــر ناراحتـی ها و عـوارض استـخوانــی ماهیچه ای ( در اثر وضعیتی که فرد برای مانیتور به خود می گیرد ) جلوگیری نمائیم .
۱۰) در مواقعی که از کامپیوتر برای اموری چون تایپ یا حروفچینی استفاده می شود ، باید از یک نگهدارنده قابل تنظیم ( copy holder ) در کنار مانیتور استفاده کنید .
۱۱) برای جلوگیری از خطرات میادین الکترومغناطیسی ، هیچ گاه نباید در پشت مانیتور قرار گرفت .

▪ صفحه کلید :
۱) صفحه کلید مورد استفاده باید در دسترس فرد و در محلی قرار گیرد که در هنگام کار با آن ، ساعد و بازوها زاویه ای بین ۸۰ تا ۱۰۰ درجه ایجاد نمایند . در این حالت باز و باید به زمین عمود باشد و مچ نباید هیچ گونه فشاری را متحمل شود و نباید به بالا ، پایین یا داخل خم شود . برای این منظور می توان از تکیه گاه مخصوصی استفاده کرد .
۲) صفحه کلید باید از بدنه کامپیوتر مجزا باشد .
۳) صفحه کلید باید بطور دقیق در جلوی فرد قرار گیرد .

▪ ماوس :
۱) امروزه ماوس ها با شکل های مختلف وارد بازار شده اند.بنابراین انتخاب ماوس عامل مهمی در هنگام کار با کامپیوتر است.
۲) حتی المقدور ماوس وصفحه کلید هم سطح باشند.
۳) در هنگام کار با موس ، مچ دست و ساعد بایستی دارای تکیه گاه باشند.
۴) از کلیدهای میانبر به جای استفاده از ماوس کمک بگیرید: مانندctrl+s برای ذخیره کردن و ctrl+pبرای چاپ کردن.
۵) از پدهایی (صفحه های مخصوص ماوس) که امروزه به عنوان پد طبی مطرح است، استفاده شود.

▪ نورپردازی محیط کار:
قرار دادن روشــنایی و انتخاب میزان مناســـبی از نور می تواند توانایی شخص را در هنگام دیدن تصاویر بر روی مانیتور افزایش دهد. اگر روشنایی بسیار زیاد باشد و یا نور بیش از اندازه مناسب بر روی صفحه مانیتور بیافتد ، برای دیـدن تصـاویـر بر روی مانیـتور دچــار مشـکل شــده و نمی توان تصاویر را به وضوح مشاهده کرد، بنابراین موجب خستگی چشم و سردرد می شود:
۱) میز کامپیوتر و مانیتور خود را به گونه ای در محیط کار قرار دهید که پشت به پنجره محیط کار باشد و نور بیرون ازاتاق بر روی مانیتور تابیده نشود و یا از پرده و نور گیر در پشت پنجره ها استفاده شود تا از ورود نور درخشان جلوگیری شود.
۲) ازنورهای مهتابی وخورشیدی بطور ترکیبی در محیط کار استفاده شود تا روشنایی مناسبی جهت خواندن در اختیار داشته باشید.
۳) در صورت استفاده از چراغ های مطالعه، منبع نور را به موازات خط دید خود قرار دهید.
۴) در صورتی که از مانیتور LCDاستفاده می شود،میزان روشنایی بیشتری مورد نیاز است.
۵) منابع روشنایی درخشان که در پشت صفحه نمایش قرار دارند می توانند برای کاربران با کامپیوتر مشکل ایجاد کنندو در واقع دیدن صفحه کار را بطور واضح برایتان مشکل می سازد.

▪ باسک های بی ربط
ارگونومی رشته ای از علوم با بدست آوردن بهترین ارتباط میان کاربران و محیط کار تعریف می شود . ارگونومی با ارزیابی قابلیت ها و محدودیتهای انسان ( بیومکانیک و آنتروپومتری ) ، استرس های کاری و محیطی ( فیزیولوژی کار و روانشناس صنعتی ) ، خستگی ( فیزیولوژی کار و روانشناس صنعتی ) ، طراحی و آموزش و طراحی ایستگاه کاری و ابزارها ( آنترومتری و مهندسی ) سر و کار دارد . بنابراین ارگونومی از علوم و مهندسی تشکیل شده است .
ارگونومی شغلی تلاش می کند تا با بازبینی سیستم های کاری ، آنها را در جهت کاهش استرس های حرفه ای تغییر دهد .

● اصول ارگونومی در صنعت :
اصول ارگونومی در صنعت عبارتند از :
▪ طراحی ، جایگزینی و نگهداری تجهیزات برای ارتقاء بهره وری ، زندگی کاری و کیفیت تولید .
▪ طراحی و تغییر فضاهای کاری و جانمایی کاری برای سهولت و سرعت عملیات خدمات و نگهداری
▪ طراحی و تغییر روش های کاری شامل اتوماسیون و تخصیص وظیفه بین اپراتور و ماشین
▪ کنترل فاکتورهای فیزیکی ( گرما ، سرما ، صدا ، ارتعاش ، نور ) در محل کاربرای تولید بهتر و ایمنی کارکنان

● جنبه های بهداشتی ارگونومی
جنبه های بهداشتی ارگونومی عبارتند از :
▪ پیشگیری از بیماری ها و اختلالات ناخواسته
▪ طراحی بهینه ایستگاه های کاری
▪ بهترین استفاده از منابع و قابلیت های کارمندان



همچنین پیشنهاد میکنیم که این مقاله را هم ملاحظه بفرمایید
راهنمای بهداشت جسمانی هنگام طراحی با کامپیوتر
http://irancg.com/index.php/publisher/ar...icleID/265

[تصویر: 1228767955.jpg]
فهرست منابع :
۱- http://fourm.persiontods.com/t/۴۷۹.htm/
۲- http://www.osha.gov/sltc/etools/computer workstations/index.html/
۳-http://www.rcii-ir.org/PSITE/Standard/STANDARDS.htm
ماهنامه تحلیلگران عصر اطلاعات

 
 
12نکته برای انتخاب ایستگاه کاری کامپیوتری ارگونومیک
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۳:٢٢ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

 

 

  • یک صندلی خوب به همراه یک تکیه گاه و نشیمنگاه قابل تنظیم انتخاب کنید.

  • بالاترین سطح مانیتور باید 5 تا 8 سانتی متر بالای سطح چشم شما باشد.

  • صفحه نمایش (مانیتور) بدون درخشندگی زیاد باشد، در صورت لزوم از عینک مخصوص ضد اشعه استفاده کنید.

  • فاصله بدن شما تا مانیتورباید به اندازه طول دست شما باشد.

  • پاهای شما باید به راحتی روی زمین یا زیر پایی مناسب قرار گیرد.

  • در صورتی که تایپ می‌کنید حتمآ از یک نگه دارنده‌ کاغذ که هم سطح مانیتور شما باشد استفاده کنید.

  • مچ شما نباید در حالت خم باشد و در زمان استفاده از کی برد، موس و سایر وسایل ورودی مچ در امتداد ساعد باشد تا به راحتی از این وسایل استفاده کنید.

  • بازوها و آرنجها زمانی آرامش دارند که نزدیک بدن باشند.

  • کی‌برد و مانیتور را مرکز به مرکز با بدن خود قرار دهید.

  • از میزی استفاده کنید که یک سطح جدا کننده یا نگه دارنده با ارتفاع مناسب و قابل تنظیم برای کی‌برد داشته باشد.

  • نگه دارنده کی‌برد باید ثابت بوده در صورت کار با کی‌برد نلرزد.

  • در هنگام کار با کامپیوتر مرتباً در زمانهای کوتاه به خود استراحت داده بلند شوید چند قدم راه بروید و در صورت امکان کمی نرمش کنید. این عمل بسیار اهمیت دارد.


 
 
تاثیر ابعاد ارگونومی بر فعالیت و افزایش بهره وری
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۳:۱٧ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

ارگونومی

چکیده

ارگونومی یا  مهندسی فاکتور های انسانی علمی ترکیبی است که سعی دارد دستگاهها، محیط کار و مشاغل را با توجه به توانائیهای جسمی و فکری محدودیتها و علایق انسانها طراحی نماید. این علم در تلاش است به جای متناسب سازی انسان با محیط، محیط را با انسان متناسب سازد . این علم با هدف افزایش بهره وری، با عنایت بر سلامت، ایمنی و رفاه انسان در محیط، شکل گرفته است. امروزه از طراحی یک ابزار ساده گرفته تا طراحی یک سیستم  پیچیده، از ارگونومی استفاده می شود. به این دلیل، سازمان بین المللی کار ، واژه ارگونومی را به معنای متناسب کردن کار و شغل برای انسان ها بیان نموده است.

زمینه هایی که ارگونومی در آنها مطالعه و اقدام میکند، عبارتند از : طراحی ابزار، وسایل، ماشین ها و تاسیسات به طرز صحیح و مطلوب، طراحی روش انجام کار با توجه به بهترین نحوه اجراء و متناسب با سیستم عضلانی و ساختمان فیزیکی بدن انسان و با هماهنگی روانی میان افراد و محیط کار و ابزار کار، وضعیت صحیح قرار گرفتن بدن و حرکات انسان حین انجام کار، شرایط فیزیکی مناسب در محیط کار ( با توجه به عواملی از قبیل : دما ، رطوبت ، جریان هوا ، ارتعاشات ، سر و صدا ، نور و روشنایی ، گرد و غبار ، تشعشعات و آلودگی های  مختلف ).

در مقاله حاضر با هدف تبیین تاثیر ابعاد ارگونومی بر فعالیت  مشاغل، ضمن مرور مختصر به ادبیات موضوعی و موضوعات مرتبط، ابعاد مربوط مورد تحلیل قرار گرفته است. در پایان مقاله نیز موارد مذکور جمع بندی شده و پیشنهادات مرتبط با آن جهت پیگیری تحقیقات مشابه در آینده ارائه شده است.

 

1- مقدمه  

در ادبیات رشته‌های علمی مرتبط با سازمانها نظیر مدیریت ، اقتصاد ، جامعه‌شناسی ، . . .، بهترین شکل عملکردی یک سازمان را سینرژی  تعریف کرده‌اند که خود بعنوان بهره‌وری  بالا تعبیر‍ شده است. امروزه بهره‌وری در سازمانها مورد توجه زیاد مدیران قرار گرفته است و آن را بعنوان هدف نهایی مدیران در نظر می‌گیرند . افراد متناسب با جایگاهی که در آن قرار می‌گیرند تعریف خاصی را از بهره‌وری ارائه می‌کنند. مثلاً یک فرد در مقام تولیدکننده ، از بهره‌وری تعریفی متفاوت ارایه می‌دهد تا موقعی که در جایگاه مصرف‌کننده یا در جایگاه یک مقام دولتی قرار دارد. بهره‌وری را می‌توان جمع کارایی و اثربخشی تعبیر کرد.

در سندی دیگر بهره‌وری معادل شاخصهایی نظیر کارایی ، اثربخشی ، عملکرد ، سودآوری ، نوآوری ، کیفیت ، فرهنگ ، کیفیت زندگی کاری و مانند آن در نظر گرفته شده است.با توجه به اینکه در هر کدام از رشته‌های مختلف علمی تعاریف و تعابیر خاصی از بهره‌وری شده است از دیدگاه مدیران نیز بهره‌وری، با توجه به نقشها، دانش و مهارت آنان، همکاران ، زیردستان و شرایطی که در آن کار می‌کنند با دیگران تفاوت دارد. در مجموع می‌توان گفت که جامع‌ترین دیدگاههای ارائه شده در مورد بهره‌وری از آن مدیران است. از دیدگاه مدیران، بهره‌وری، همه جنبه‌های سازمانی را که در کارکرد مؤثر آن اهمیت دارند شامل می‌شود. در این دیدگاه بهره‌وری معادل کارائی، اثربخشی، عملکرد، کیفیت محصولات، رضایت ذینفعان و مانند آنها در نظر گرفته شده است.

علوم روز جهان بخش عمده ای از مشکلات افراد را در سیستمهای کاری گوناگون حل کرده است. دراین راستا روش های علمی زیادی  وجود دارند که از زوایای مختلف سلامت  و بهداشت  انسانها و نیز کارائی – بعنوان بخشی از راه رسیدن به بهره وری- آنها را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند که یکی از این علوم ارگونومی  است. همچنین کمتر فعالیتی را میتوان یافت که عاری از هرگونه عامل تهدید کننده ای باشد از این رو حفظ و صیانت از نیروی انسانی به عنوان رسالتی مهم مطرح می گردد. نیاز توجه هر چه بیشتر به عوامل انسانی در هر سازمانی بدون شک جزو مهمترین اصول و معیارهای آن سازمان است زیرا تمامی سازمان‌ها بدون استفاده از منابع انسانی، در واقع بی‌معنی و بی‌اعتبار هستند . کار انسان محصول متغیر های متعدد و متنوعی است در بعضی از مواقع کار متاثر از متغیر های انسانی همانند شخصیت، ادراک، نگرشها و... است وگاهی متاثر از متغیر هائی که ماهیت فیزیکی دارند می باشد این متغیرها را تحت عنوان شرایط محیط کار نام می برند. امروزه ثابت شده است که شرایط محیط کار از جمله میزان روشنائی، سروصدا و ... همه بر عملکرد فرد اثر دارند.

جویس مریلین، رئیس مؤسسه جویس در سیاتل آمریکا بر این عقیده است که اکنون دیگر این باور عمومیت یافته است که شرکت‌هایی که بهره وری و کنترل کیفیت را مدِ نظر دارند، دخالت دادن ارگونومی را در برنامه‌هایشان به عنوان یک شم تجاری بکار می‌گیرند؛ شرکت‌های موفق برنامه ارگونومی را با ایمنی، کنترل کیفیت و برنامه‌های تولیدی جهت دستیابی به حداکثر سود تلفیق نموده اند .

در این مقاله، با هدف بررسی تاثیر ابعاد ارگونومی بر فعالیت  ، عامل موثر بر شرایط کار را انتخاب ، سپس با توجه به اهمیت وگستردگی بحث مذکور سعی شده است با یک نوع شناسی جنبه های ارگونومیک را از دو مقوله فیزیکی و روانی بررسی کرده و تاثیر هر یک را بر عملکرد  افراد مورد بحث و بررسی قرارداده ایم. در پایان مقاله، موارد مذکور جمع بندی شده، بحث ونتیجه گیری وپیشنهادات مرتبط با آن جهت پیگیری تحقیقات در آینده ارائه شده است. 

 

2- تعاریف

کلمه «ارگونومی» از دو کلمه یونانی «ارگو» به معنی کار و «نوموس» به معنی قانون و قاعده طبیعی مشتق شده است و در لغت به معنای قوانین طبیعی کار است. در اصطلاح کاربردی علم ارگونومی مجموعه دانشی است که از تلفیق علوم زیستی، فیزیولوژی ، محیط کار به وجود آمده است که سعی دارد ابزارها و محیط کار را با توجه به در نظر گرفتن توانایی های جسمانی ، فکری  و محدودیت‌ها  و علائق انسان‌ها، طراحی کند.

ارگونومی علمی است که انسان و تعامل آن را با محصولات، تولیدات، تجهیزات، امکانات، روش ها و محیط کار و زندگی مورد مطالعه قرار می‌دهد و علیرغم علوم فنی و مهندسی -که عمدتا به تکنیک ها و فنون می پردازد- بر انسان و طراحی وسائل برای افراد تاکید دارد.

انجمن بین‌المللی ارگونومی، ارگونومی را چنین تعریف می‌کند: ارگونومی علمی است که دانش حاصل از علوم انسانی را با مشاغل، سیستم‌ها، محصولات و محیط زیست با توجه به توانایی های جسمانی و روانی و محدودیت‌های انسانی مرتبط می سازد.

آن چه که اولین بار درتاریخ به عنوان ارگونومی   ثبت شده است توسط دانشمندی لهستانی بنام جسیج جاسترز یوسکی  پس از وقوع انقلاب صنعتی در سال 1875 میلادی در یک روزنامه لهستانی  به کار برده شد پس ازوی تا زمان جنگ جهانی دوم این کلمه استفاده ای نداشت.  درجنگ جهانی دوم بدلیل پیچیدگی دستگاههای مورداستفاده مانند رادارها و هواپیماها وسایر ادوات جنگی اثرات سوء بسیاری برسلامتی وهمچنین کارائی افرادی که با این دستگاهها کار میکردند وارد آمد.  پس ازجنگ جهانی دوم و بویژه با روشن تر شدن مشکلات کاری وحتی تلفات ناشی از عدم توجه به دانش ارگونومی درمحیط کاری نیاز به طراحی محل کار بصورت ارگونومیک بیشتر شد. ازاین رو گروههائی متشکل از روانشناسان، مهندسان، انسان شناسان و فیزیولوژیست ها همراه با هم کوششهائی در جهت حل مشکلات طراحی وآموزش آغاز کردند که این امر درابتدا برای رسیدن به اهداف نظامی صورت گرفت که بعد به سایر رشته های صنعتی نیز گسترش پیدا کرد.

3- مزایای ارگونومی بر فعالیت

امروزه علم ارگونومی کلیه فعالیتهای انسان و نحوه زندگی وی را در هر جا چه در صنعت، یا خانه یا جامعه و... در برمی گیرد در ایران این علم دربعضی از رشته های دانشگاهی ، مانند بهداشت حرفه ای ،مهندسی صنایع ومهندسی ایمنی صنعتی ، تدریس ومطالعه می شود. 

اهداف اساسی علم ارگونومی، بهبود نحوه انجام کار، روش های کار و ابزار کار، و انطباق آنها با ویژگیهای روانی و جسمی انسان است. البته باید توجه داشت که با مراعات اصول ارگونومی، فشار کاری و خستگی های بی مورد کاهش می‌یابد. همچنین، ارگونومی در پی انطباق علمی شغل، شرایط، ابزار و محیط کار با مشخصات فیزیکی و بدنی انسان و نیز تعیین نیرو و توانایی جسمی اوست. باید شغل و محیط کار چنان طراحی شود که با مشخصات فیزیکی میانگین افراد - با در لحاظ قرار دادن انحراف معیارهای مربوطه- مطابقت داشته باشد.

4- شاخه های علم ارگونومی

4-1- فیزیولوژی کار

از شاخه های علم ارگونومی  زیر شاخه فیزیولوژی کار، تبادلات انرژی بدن را بیان میکند . مفاهیم خستگی، بررسی کارهای ایستا و پویا  و رژیم های کار و استراحت از دیدگاه فیزیولوژی کار مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد.

4-2 روانشناسی مهندسی

روانشناسی مهندسی، جنبه های پردازش اطلاعات مرتبط با کار، مورد بررسی قرار می‌دهد. از دیدگاه ایمنی و بهداشت حرفه ای این بعد از ارگونومی، طراحی روشهای کار با هدف کاهش حوادث ناشی از خطاهای انسانی محسوب می‌شود.

4-3 آنتروپومتری

آنتروپومتری، به سنجش ابعاد فیزیکی بدن و کاربرد داده های ابعادی در اصلاح شرایط فیزیکی ایستگاه های کار می‌پردازد و از آنجایی که یکی از دلایل فشارهای وارده بر اندام‌ها، عدم تطابق ابعاد محل کار با ویژگی های ابعادی بدن کارگر یا کاربر می‌باشد، داده های آنتروپومتریک را می‌توان به طور مؤثری در طراحی تجهیزات، ایستگاه‌های کار، ابزارآلات و محصولات بکار بست.

باید خاطر نشان کرد که مردم هر منطقه خاصی، دارای اندازه‌‌‌های آنتروپومتریک ویژه خود می باشند که باید در تعیین اندازه‌های لازم در محیط کار و ابزار کار ملحوظ گردد. ولی متاسفانه در کشور ما هنوز داده های آنترومتریک در دست نیست.

با توجه به اینکه اندازه‌های رسمی و تائید شده ای برای مردم کشورمان  در دسترس نمی‌‌باشد، بنابراین اکثر کارشناسان ارگونومی با توجه به اشتراکات قومی و نژادی میان نژادهای ایرانی و آلمانی (ایندوژرمن)، داده های ـ آنتروپومتریک آلمانی را برای استفاده در کارهای تحقیقاتی کشورمان توصیه می نمایند. استفاده از این  داده ها  در کشورِ ما مسلما با مشکلاتی روبرو خواهد شد؛ زیرا این داده ها، با شرایط اقلیمی و قد و قامت مردم کشور ما تدوین نشده است و ممکن است با اندازه های مردم کشور ما اختلاف هایی داشته باشد. جدول 1 و شکل 1 داده‌های فوق را نشان می‌دهند .

جدول شماره یک - ابعاد آنتروپومتریک بدن انسان که هر گونه طراحی باید بر اساس آنها انجام گیرد. ( اندازه های مربوط به مردم کشور آلمان ـ  ابعاد بر حسب سانتیمتر ) .

جدول1

شکل شماره یک - ابعاد آنتروپومتریک مشخص شده در جدول 1 

 

ابعاد آنتروپومتریک
منبع: سایت تبیان    www.tebyan.net

 
 
ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۳:۱٦ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

تعریف جدید ارگونومی


 
 
ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۳:۱٥ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

اختلالات روانی ، ماهیچه ای - اسکلتی و تولید مثل ناشی از کار در میان زنان شاغل

 

تاریخچه ، دستاوردهای فعلی و مبانی تحقیقات آینده

 

حمید الماسی

 

کارشناس ایمنی و بهداشت صنعتی

 

 

چکیده مقاله : بر طبق تغییراتی که اخیراً در محیطهای کاری و شرایط اقتصادی بوجود آمده است نسبت زنان شاغل در ژاپن افزایش یافته است . علایم کار زیاد و استرس بر روی زنان شاغل ژاپنی مانند سایر کشورهای صنعتی است ، بجز کشورهایی که در آنها هنوز نظام مردسالاری حاکم است . در این بررسی ما سعی خواهیم کرد با تمرکز بر بهداشت تولید مثل ، اختلالات دستگاه ماهیچه ای – اسکلتی (WMSDs)و اختلالات روانی ، تاریخچه ، دستاوردهای فعلی و مبانی تحقیقات آینده در بهداشت حرفه ای زنان شاغل را شرح دهیم .در بررسی بهداشت تولید مثل بیشتر به عوارض بارداری توجه شده است تا زمان باردار شدن و اخیراً تحقیق بر روی زمان باردار شدن هم به یکی از موضوعات روز تبدیل شده است . تحقیقات آینده نه تنها در طی مدت بارداری و بر روی عوارض ناشی از بارداری بلکه بر روی اختلالات ناشی از بر هم خوردن تعادل هورمونی و یائسگی و شرایط بهداشتی بعد از یائسگی هم انجام می شود . اختلالات (WMSDs) غالباً از نقطه نظر تفاوتهای جنسی و عوامل وابسته آن با هم مقایسه میشوند . در بخش تاریخی تحقیق بهداشت روانی در زنان شاغل ژاپنی ، فشار های روحی – روانی کار بر روی پرستاران بررسی شده است . ما این نتایج را با نتایج حاصله از آخرین تحقیقات در اروپا و آمریکا که تأثیر متقابل فشارهای روحی – روانی کار و مسئولیت خانوادگی زنان را بررسی کرده اند مقایسه میکنیم . پیش بینی وضعیت احتمالی زنان شاغل در ژاپن کار ساده ای نیست ولی در مجموع حمایتهای خانوادگی و بهبود شرایط محیط کار باعث بهبود سطح کیفی و ترویج بهداشت آنان خواهد شد .

 

 

لغات کلیدی : زنان شاغل ،تولید مثل ، دستگاه ماهیچه ای – اسکلتی ، اختلالات روانی ، مباحث تحقیق

 

 

· مقدمه

 

بر طبق مطالعه‏ای که بوسیله آژانس مدیریت و هماهنگی انجام شد ، نسبت زنان شاغل به کل نیروی کار شاغل در سال 2000 برابر با 40% بوده است . اگر منحنی نسبت زنان شاغل را بر حسب سن رسم کنیم ، یک منحنی (M) شکل را نشان میدهد که دارای 2 پیک دز سنین 20 تا 24 سال و 30 تا 34 سال است و یک فرورفتگی در سنین 25 تا 29 سال دارد . با اینکه خیلی از زنان کار خود را به خاطر بچه دار شدن و یا نگهداری از کودک ترک نموده اند با این حال با رواج تحصیلات عالی و ازدواج دیر در بین زنان در سالهای اخیر نسبت زنان شاغل و همچنین سنین 25 تا 29 سال در حال افزایش است .

 

بر طبق نتایج بررسی بر روی زنان شاغل بوسیله وزارت کار مشخص گردید که تعداد زنانی که بخاطر بچه دار شدن یا نگهداری از بچه کار خود را ترک میکنند در حال کاهش است و این انتظار میرود که زنان بیشتری پس از بچه دار شدن به سر کار خود بازگردند . پس از اصلاح قانون برابری فرصتهای شغلی زن و مرد در سال 1998 ، زنان میتوانند در مشاغلی که قبلاً اکثراً توسط مردان انجام میگرفت کار کنند . بعلاوه بعد از لغو قانون حمایت از زنان بوسیله قانون استاندارد کار ، زنان اجازه دارند که اضافه کاری بکنند یا تا دیر وقت کار کنند . با این قوانین آسانگیر برای زنان ، زنان میتوانند به همان سبکی که مردان کار میکنند ، کار کنند .

 

با این حال هنوز هم موانعی بر سر راه زنان شاغل وجود دارد : A) آنها نسبت به مردان مسئولیت بیشتری در زمینه خانه داری دارند ؛ B) نظام قبول نگهداری از بچه ها و والدین سالخورده ؛ C) اکثر زنان شاغل بصورت پاره وقت یا موقت مشغول به کار هستند که این بدین معنی است که سیستم بیمه آنان ضعیف و ناکارآمد است و اختلاف حقوق بین زنان و مردان هنوز هم بسیار زیاد است .

 

در یک چنین اجتماعی که نظام تأمین اجتماعی دارای ضعفهایی است و مردم درباره نقش جنسیت تصورات و عقایدی عمیق و ریشه دار دارند برای زنان شاغل ممکن است سخت باشد که ملزم باشند مانند مردان به کار بپردازند . برای مثال پس از لغو قانون حمایت از زنان ، زنانی که ساعات بسیار طولانی به کار می پرداختند از مشکلات جدی رنج می بردند . آنها ممکن بود فوت کنند از شدت کار طاقت فرسا خودکشی کنند .

 

در این مقاله ما موضوعات مهمی نظیر سلامتی تولید مثل در زنان ، اختلالات دستگاه ماهیچه ای – اسکلتی ناشی از کار (WMSDs) و بهداشت روانی را در ژاپن و کشورهای صنعتی بررسی خواهیم کرد و در مورد موضوعات بررسی های آینده بحث خواهیم کرد .

 

· زنان شاغل و تولید مثل

 

A. تماس با عوامل شیمیایی

 

اختلالات قاعدگی : شکایت داشتن از اختلالات قاعدگی یکی از علائم شایع است . مشخصاتی مانند طول مدت و نظم دوره ، طول مدت و میزان مایع ، قاعدگی دردناک و ناراحتی های دیگر قاعدگی در یک سیکل کامل ماهیانه مورد بررسی قرار گرفته‏اند که آیا به شغل وابسته‏اند یا نه . بر طبق گزارشات قاعدگی تحت تأثیر تماس با عوامل شیمیایی ناشی از کار قرار دارد . تماس شغلی با هورمونهای مصنوعی ، حلالهای آلی ، دی سولفید کربن و تماس با عوامل شیمیایی حالت دهنده مو تغییراتی در سیکل قاعدگی ایجاد می نماید . وقتی فرآورده های prostaglandin (نوعی اسید چرب) افزایش می یابد و در خلال قاعدگی در مخاط غشاء رحم آزاد می شود و باعث افزایش غیر طبیعی فعالیت رحم و کم خونی موضعی و گرفتگی عضلات لگن خاصره و درد در این ناحیه میشود که به آن قاعدگی دردناک می گویند .

 

ممکن است گاهی این درد در نتیجه درد پاها ، کمر درد یا اختلالات گوارشی بوجود بیاید به همین دلیل تشخیص درد به عنوان علائم پیش از قاعدگی مستلزم تعیین زمان محتمل قاعدگی بعدی است که هنوز بوجود نیامده . گزارش در ابتدای قاعدگی بعدی ایجاد اشکال میکند . علائمی که در رابطه با قاعدگی هستند بستگی زیادی به سن ، تعداد زایمانها و وسایل جلوگیری از بارداری و حتی روشهای تحقیقاتی دارند . ارتباط بین قاعدگی دردناک و کار در صنایع پلاستیک فشرده (تقویت شده) ، تماس با جیوه و تولوئن هنوز به طور کامل محرز نشده است . مشخص شده است که قاعدگی دردناک در میان آرایشگران شایع است و بعضی تحقیقات نشان می دهد که رابطه ای بین آرایشگری (کار با ماده آنتی نئو پلاستیک) و بی نظمی در سیکل قاعدگی یا بی نظمی در زمان خونروش وجود دارد .

 

ناباروری : بروز ناباروری بستگی به زمان باردار شدن و توانائی باروری فرد دارد . بر طبق گزارشات تماس با جیوه ، اکسید نیتروژن ، فرمالدئید و حلالهای آلی در زنان شاغل باعث تأخیر در باردار شدن می شود . رابطه بین تماس با حلال های آلی ، گرد و غبار ، حشره کشها ، رنگها و برخی فلزات با بروز ناباروری تأیید شده است .

 

عوارض بارداری : افزایش دفعات سقط جنین در والدینی که در صنایع نساجی و یا صنایعی که با نیمه هادی ها کار می کنند و والدینی که با اتیلن گلیکول و یا حلالهای آلی سر و کار دارند تأیید شده است .در میان زنان شاغل که با حلالهای آلی و حالت دهنده های مو کار میکنند در سنین باروری تعداد جنین ها کاهش می یابد .

 

یائسگی : مطالعاتی در مورد ارتباط بین شغل و دوره یائسگی و علائم آن به ندرت یافت میشود . دوره یائسگی ممکن است با استعمال سیگار و تماس با دی سولفید کربن در ارتباط باشد ...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 
 
اصول دهگانه ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٢:٥٧ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

اصول دهگانه ارگونومی

١-هنگام کار در وضعیت طبیعی بدن قرار بگیرید

٢-فشار بیش از حد را کاهش دهید

٣-همه چیز را در محدوده دسترسی خود قرار دهید

۴-کار را در ارتفاع صحیح انجام دهید.

۵-حرکات اضافی را کاهش دهید

۶-خستگی و بار استاتیک را به حداقل برسانید

٧-نقاط تحت فشار را به حداقل برسانید.

٨-فضای کافی برای کار در نظر بگیرید.

٩-حرکت کنید و عضلات را منقبض و منبسط نمایید.

١٠-یک محیط کار راحت و قابل انعطاف را فراهم نمایید.

 


 
 
ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٢:٥٤ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

واژه ارگونومی(Ergonomy) از ترکیب دو کلمه یونانی "ergon" به معنای "کار" و "nomos" به معنای "قانون طبیعی" تشکیل شده است. ارگونومی شاخه‌ای از علوم کاربردی است که به بررسی رابطه انسان با محیط کاری وی می‌پردازد. طراحی و ارزیابی کارها، محصولات، محیط و سیستم کاری اپراتور برای سازگار ساختن آنها با نیازها، توانایی‌ها و محدودیت‌های افراد از وظایف یک ارگونومیست است.

متخصصان ارگونومی تلاش می‌کنند تا با ایجاد تغییرات مطلوب در سیستم‌های کاری از طریق جایگزینی تجهیزات، کنترل فاکتورهای فیزیکی (دما، نور، ارتعاش و صدا)، چیدمان صحیح ابزارهای مورد نیاز اپراتور و ... کیفیت زندگی کاری کارکنان را ارتقا بخشند.

ارگونومی در حقیقت ترکیبی است از رشته‌های بیومکانیک، فیزیولوژی، آنتروپومتری و روانشناسی صنعتی که به بررسی تناسب محیط کاری اپراتور با شرایط وی می‌پردازد.

رعایت دقیق اصول مهندسی فاکتورهای انسانی نه تنها به انگیزش کارگران می‌انجامد، بلکه از طریق کاهش خطاهای انسانی کیفیت محصول را بهبود داده و استفاده بهینه از فضاهای کاری را نیز به دنبال دارد. به علاوه آسیب‌های جسمی اپراتورها نیز به حداقل می‌رسد.

بی‌توجهی به اصول ارگونومیک در طراحی فضاهای کاری می‌تواند سلامتی کارکنان را با خطرات جدی مواجه ساخته و عملکرد کل سیستم را تحت تأثیر قرار دهد. به طوری که امروزه آسیب‌های ناشی از شرایط کاری نامناسب از مهمترین تهدیدات علیه ایمنی شغلی کارکنان کارکنان محسوب می‌شود. تنها در کشور آمریکا سالانه 600000 کارگر دچار آسیب‌های شغلی ناشی از انجام حرکات تکراری و حمل بارهای سنگین می‌شوند (1.8 میلیون آسیب در سال) که این امر هر سال 45 تا 54 میلیارد دلار هزینه به دنبال دارد.

با توجه به اهمیت ارگونومی در افزایش بهره‌وری فرآیندها و جلوگیری از آسیب‌های شغلی، به‌کارگیری ابزارهایی که قادر به انجام تحلیل‌های ارگونومیک در فضاهای کاری باشند می‌تواند سازمان را در کسب مزیت‌های رقابتی یاری نماید.

در این راستا شرکت سیمارون قصد دارد که آخرین روش‌ها و ابزارهای نرم‌افزار و سخت‌افزاری مرتبط را به جامعه علمی و صنعتی کشور عرضه نماید. بدین منظور با آغاز همکاری سیمارون و شرکت کانادایی NexGen اولین نرم‌افزار مرتبط به نام ManneQuinPro تقدیم می‌گردد.

 

ManneQuinPro نرم‌افزاری برای مدلسازی فعالیت‌های انسانی به شکل سه بعدی است که در مراحل مختلف طراحی فضاهای کاری در ادارات و کارخانه‌ها به انجام تحلیل‌های پایه‌ای ارگونومیک کمک می‌کند. با به‌کارگیری این نرم‌افزار می‌توان ویژگی‌های هر اپراتور و فضاهای کاری را طراحی نمود، به علاوه امکان مشاهده محدوده دید اپراتور، تعیین فضاهای قابل دسترس توسط وی و ثبت فیلم از حرکات نیز وجود دارد.

سایر قابلیت‌های این نرم‌افزار عبارتند از:

  • امکان تعریف ویژگی‌های اپراتور به دلخواه (جنسیت، سن، وضعیت و توانایی جسمانی و ...)

  • امکان ساختن اپراتورهایی با شرایط خاص (ویلچر یا عصا)

  • امکان انتخاب وضعیت بدن اپراتور از یک مجموعه از پیش تعریف شده

  • امکان انجام تحلیل‌های بیومکانیکی بر اساس NIOSH 1991 Lifting Equation

  • بررسی فضاهای قابل دسترس اپراتور و فضای دید وی به شکل سه‌بعدی

  • مطالعه حرکت اپراتور بر روی یک مسیر از پیش تعریف شده

  • امکان بررسی حرکت اپراتور از زوایای مختلف به شکل سه بعدی و ثبت فیلم از آنها

  • مطالعه تأثیر نیروهای وارد بر بدن اپراتور

  • شبیه‌سازی بلند کردن، هل دادن و کشیدن بار با اعمال نیرو و گشتاور به قسمت‌های مختلف بدن اپراتور

  • مشاهده حرکات اپراتور به شکل سه بعدی از چند زاویه مختلف به‌طور هم‌زمان


 
 
ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٢:٤٩ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

اشکال مختلف پنل ها

در محیطهای کاری مانند اتاق کنترلها  که دارای صفحه نمایش و صفحه  کنترل  میباشد نیاز به طراحی متناسب با آن شرایط میباشد.

درکنترل پنلها شکلهای متنوعی از دکمه ها با عملکردهای گوناگون وجود دارد.

معمولا سه نوع میز پنل وجود دارد:

   Flat panels        یک نوع از آنها به صورت فلت میباشد .که ساده ترین جهت ساخت  و ارزانترین آنها میباشد.که البته در صورت پراکندگی تجهیزات نصب شده روی آن میتواند مشکلات خاص خودش را ایجاد نماید.ودر واقع ناجورتر از سایر نمونه ها میباشد و لبه بیرونی آن خارج از سطح دسترسی فرد میباشد.وهمچنین قدرت دید در آن قسمتها کاهش میابد. 

 

panels  Sectional

 

panels Curved   

صفحات دارای خم   بهترین نوع برای استفاده کنندگانی است که همه نقاط را میخواهند تحت کنترل داشته باشند.و البته در این نمونه در تمامی زوایا امکان دید عمود به صفحات نمایش،ویا حتی تجهیزات مدرج وجود دارد.ودقت در قرائت برخی اعداد و یا دیدن صحیح و بدون انحراف آنها برای کنترل هر چه بیشتر عملیات ، برای همه واضح و نیازی به توضیح بیشتر نمیباشد.

 

 

 

و عیوب این نوع از صفحات  قیمت بالا به علت سختی ساخت و شکل دهی  آنهاست


 
 
ارگونومی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٢:٤٥ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

ارگونومی بعنوان رشته ای از علوم که با بدست آوردن بهترین ارتباط میان کارگران و محیط کاری شان ، مرتبط است تعریف میشود . ارگونومی با ارزیابی قابلیتها و محدودیتهای انسان (بیومکانیک و آنتروپومتری ) ، استرسهای کاری و محیطی (فیزیولوژی کار و روانشناسی صنعتی ) ، نیروهای استاتیک و دینامیک روی بدن انسان (بیومکانیک )، احتیاط (روانشناسی صنعتی ) ، خستگی (فیزیولوژی کار و روانشناسی صنعتی )، طراحی و آموزش و طراحی ایستگاه کاری و ابزارها (آنتروپومتری و مهندسی )، سر و کار دارد. بنابراین ارگونومی از خیلی از علوم و مهندسی تشکیل یافته است

ارگونومی شغلی تلاش میکند تا با بازبینی سیستم های کاری ، آنها را در جهت کاهش استرسهای حرفه ای تغییر دهد .

 اصول ارگونومی در صنعت :

-         طراحی تغییر ، جایگزینی و نگهداری تجهیزات برای ارتقای بهره وری ، زندگی کاری و کیفیت تولید

-         طراحی و تغییر فضاهای کاری و جانمایی کاری برای سهولت و سرعت عملیات خدمات و نگهداری

-         طراحی و تغییر روشهای کاری شامل اتوماسیون و تخصیص وظیفه بین اپراتور و ماشین

-         کنترل فاکتورهای فیزیکی (گرما ،سرما،صدا،ارتعاش ،نور) در محل کار برای تولید بهتر و ایمنی کارکنان

فاکتورهای استرس در محیط های کار :

هر محیط کاری فاکتورهای استرس مخصوص خود را دارد. در زیر فاکتورهای استرس شناخته شده در محل کار آمده است .

-         پیچیدگی و تعدد ابزارهای مورد استفاده در محیط کار

-         وضعیتهای محیطی غیر طبیعی (گرما ، صدا ، ارتعاش ، روشنایی ، مواد سمی و )

-         بار کاری فیزیکی و فکری

نتایج بکارگیری ارگونومی

موارد زیر تعدادی از نتایج بکارگیری اصول ارگونومی در محل کاراست .

-         درک تاثیر مخصوص نوع کار روی جسم کارکنان و کارایی شغلی شان

-         پیش بینی پتانسیل اثرات طولانی مدت (یا تجمعی ) کار روی جسم کارکنان

-         ارزیابی تناسب محل کار و ابزارها برای کارگران جهت انجام کار

-    بهبود بهره وری و آسایش کارگران توسط (تطبیق کار برای شخص ) یا تطبیق شخص برای کار نتایج این قبیل تلاشها دستیابی به بهترین هماهنگی میان قابلیتهای کارگر و نیازمندیهای شغل است .

بیومکانیک

بیومکانیک ترکیبی از فیزیک مهندسی (مکانیک ) ، آنتروپومتری و پایه علوم پزشکی (بیولوژی و فیزیولوژی ) که از طریق ریاضی مرتبط گشته اند . آن قوانین فیزیکی را برای توصیف پدیده های بیولوژیکی بدن انسان استفاده میشود . اصول بیومکانیک جهت مطالعه پاسخهای بدن انسان به بارها و استرس هایی که در محیطهای کاری بر آن قرار میگیرد، میباشد .

 فیزیولوژی کار :

مطالعه عملکرد ارگانیسمهای انسان توسط استرسهای کار ماهیچه ای تحت تاثیر قرار میگیرد.

پاسخهای فیزیولوژیک ناشی از کار فیزیکی شامل سیستمهای ماهیچه ای اسکلتی و قلبی عروقی میباشد.

ارزیابی توانایی کاری

1-    ضربان قلب

2-    اکسیژن مصرفی

بیومکانیک حرفه ای

بررسی فیزیکی کارگر و ابزار ، ماشین آلات و مواد به نحوی که کارایی بهینه داشته و کمترین آسیبها متوجه شخص گردد اختلالاتی را که بدلیل عدم تطابق قابلیتهای فردی و نیازمندیهای شغلی وجود دارد را به حداقل میرساند و از بروز یک اختلال اسکلتی عضلانی پیشگیری مینماید .

جنبه های بهداشتی ارگونومی

1-    پیشگیری از بیماریها و اختلالات ناخواسته و غیبت

2-     طراحی بهینه ایستگاههای کاری

3-    بهترین استفاده از انرژی تلاش کاری

4-    بهترین استفاده از منابع و قابلیتهای کارگر

 

جنبه های اقتصادی ارگونومی

1-    استفاده بهینه از انرژی که باعث کارایی بیشتر میگردد

2-    دوره های منظم کار و استراحت که باعث بهره وری بیشتر میگردد

3-    حذف خستگی که باعث افزایش کیفیت کار میشود . 

خستگی ناشی از کار

خستگی ناشی از کارعبارتست از ضعف و ناتوانی در تمامی حرکات بدن بطوریکه این نوع خستگی در صنعت بصورت خستگی عضلانی (جسمی ) و خستگی روحی (روانی ) ظاهر میشود .

 

انواع خستگی

1-    خستگی چشمی

2-    خستگی کل بدن

3-    خستگی فکری

4-    خستگی عصبی

5-    خستگی مزمن

6-     خستگی ناشی از بهم خوردن ریتم روز و شب

عوارض خستگی

1-    کاهش توجه

2-    کاهش دریافت

3-    کاهش سرعت عملکرد فیزیکی و ذهنی

4-    کاهش دقت و افزایش اشتباه

5-    مصرف انرژی بالا جهت ثابت نگهداشتن راندمان

6-  احساس خستگی ، گیجی ، و تحریک پذیری

 

پیشگیری از درد پشت و گردن

 

اگر شما با کامپیوتر کار میکنید یا کار اداری فراوانی دارید که موجب میشود ساعات زیادی را پشت میز کارتان بگذرانید، احتمال اینکه در پایان روز در ناحیه پشت و گردن احساس گرفتگی یا درد داشته باشید زیاد خواهد بود.

نگران نشوید، دلیل این حس، پیری و از کار افتادگی نیست، تحقیقات جدید نشان داده است که حتا کودکان دبستانی و راهنمایی هم، در صورتی که مدت طولانی پشت میز یا مقابل کامپیوتر و مشغول انجام تکالیف خود باشند دچار چنین مشکلی خواهند شد. در واقع نشستن در مقابل کامپیوتر تبدیل به شیوه ای از زندگی امروز شده است. فن آوری کامپیوتر در عین اینکه بازدهی و توانایی ادارات را تا حد فراوانی تشدید کرده است، کار با آن نیز عوارضی در گردن، پشت و شانه های کاربران ایجاد کرده است.

دکتر بابی ارنشتاین Bobbi Ornstein، یکی از پزشکان پر سابقه مشکلات جسمی گفته است : "مردم به سادگی وقت بسیاری را به حالت نشسته میگذرانند. شیوه نشستن آنها، همراه با حرکات مکانیکی و تکرار شونده و اینکه مدت طولانی در یک حالت قرار گرفته اند، دردهای مختلفی در بدن آنها ایجاد میکند که در صورت تغییر رویه ندادن به شکل مزمن درخواهد آمد."

 

در اینجا به بعضی راهکارها برای جلوگیری و برطرف نمودن چنین مشکلاتی میپردازیم.

مشکلات عمده ای که کاربران کامپیوتر از آن شکایت دارند هر نوع درد عمومی تا دردهای موضعی چون گردن درد، درد قسمتهای بالایی یا پایینی پشت و دردهایی در مچ دست و لگن را در بر میگیرد. علائم هشدار دهنده جدیتری چون خواب رفتگی یا بی حسی، نشان دهنده مشکلات جدی تر و مزمن تری هستند که در اثر جدی نگرفتن دردهای کوچک در طول زمان ایجاد شده اند. بنا به گفته دکتر ارنشتاین، " هنگامی که درد دلیلی چون آسیبهای ناشی از زمین خوردگی یا تصادفات و ... نداشته باشد، دلیل آن معمولا به نوع کار بستگی دارد. مشکل در ابتدا به صورت یک درد یا گرفتگی بروز میکند که چند روز دوام می آورد و ظاهرا دلیل خاصی هم ندارد، گاهی اوقات مشکل به صورت یک حس ناراحتی کلی و خشکی بدن و مفاصل خواهد بود و اکثرا هنگام خواب توجه فرد مبتلا را به خود جلب میکند یعنی زمانی که آها در آرامش بوده و بیشتر متوجه بدن خود هستند."


طرز قرارگیری بدن و ارگونومیارگونومیک (
Ergonomics) شاخه ای از علم مهندسی است که به طراحی ابزار و لوازمی برای حفظ سلامت فیزیکی بدن در هنگام کار میپردازد. درد غالبا در اثر حفظ مداوم یک حالت نادرست قرارگیری بدن ایجاد میشود. مثالهای رایج آن شامل : تایپ همزمان با صحبت تلفنی با نگه داشتن گوشی تلفن در گودی گردن، چرخاندن مداوم سر از چپ به راست هنگام تایپ از روی یک متن و نگاه کردن به صفحه کامپیوتر و یا فقط با نشستن به مدت طولانی هستند.

ارگونومیک به نگه داشتن بدن در حالت صحیح کمک میکند. صندلیهایی با طراحی ارگونومیک، بالشها، پد های بالشتک دار برای ماوس و خود ماوسی که با شیوه ارگونومیک طراحی شده باشد در کاهش و پیشگیری چنین ناراحتی هایی بسیار موثر هستند.

 

راهکارهای عمومی

در صورت نبودن وسایل ارگونومیک باید از روشهای زیر برای رفع مشکل خود استفاده کنید. هنگامی که بدن بیش از حد به جلو خم شده باشد، شانه و عضلات گردن قادر به نگه داشتن وزن سر نیستند. به یاد داشته باشید که بیشتر دردهای ناحیه گردن و پشت که هنگام کار با کامپیوتر عارض میشوند، به دلیل قرار گیری نادرست بدن روی صندلی و پشت میز است. این مساله یک مشکل عمومی بین کودکان مدرسه ای و بزرگسالان کارمند است. هنگام کار پشت خود را تا حد امکان صاف نگه دارید. از خم شدن روی صفحه کلید بپرهیزید و سعی کنید صفحه کلید را تا حد امکان بالا بیاورید تا مجبور نباشید ساعات طولانی به پایین نگاه کنید. مدام صاف نشستن را به خود یاد آوری کنید. حتا میتوانید یک یادداشت روی صفحه نمایشگر(مونیتور) کامپیوتر خود نصب کنید و هربار با دیدن آن طرز نشستن خود را تنظیم کنید. در طی زمان بالاخره به صاف نشستن عادت خواهید کرد. اگر شما هنگام کار در ساعات طولانی، به درد جدی در ناحیه گردن مبتلا میشوید، شاید به جا به جا کردن صفحه نمایشگر نیاز باشد. پزشکان اعتقاد دارند که ساختار و استخوان بندی طبیعی گردن بعضی افراد طوری است که نگاه کردن به چپ یا راست در مدت زمان طولانی، موجب دردهای شدید گردن میشود. این افراد میتوانند به سادگی و با جا به جا کردن صفحه نمایشگر روی میز خود از بروز این مشکل جلوگیری کنند. شاید شما تبلیغاتی را با این مضمون دیده باشید که کار کردن با کامپیوترهای قابل حمل (laptop) و یا با قرار دادن صفحه کلید بر روی پا، چقدر آسان است. اما اینطور نگاه کردن به پایین میتواند خسارات جبران ناپذیری بر گردن و ستون مهره ها وارد کند. اگر دچار مشکلی چون گرفتگی و خشکی گردن دارید، از این حالت قرار دادن کامپیوتر بپرهیزید.

 

 استراحت و انجام حرکات کششی بهترین راه مقابله با دردهای این چنین است.

 کمرتان را صاف کنید. اگر بتوانید هر 15 دقیقه حتا کشش کوتاهی هم به عضلات خود بدهید ایده آل است. در غیر این صورت سعی کنید هر 45 دقیقه از جای خود بلند شوید، چند قدم راه رفته و کششی به عضلات خود بدهید. به این کار که کلا حدود 3 تا 5 دقیقه طول میکشد، به چشم یک نوع وقت تلف کردن نگاه نکنید، در طول زمان متوجه خواهید شد که ارزشش را دارد و بازده کاری شما هم بیشتر شده است.

 

 وضعیت نشستن و استفاده از کامپیوتر

با یک معاینه کوتاه متوجه میشوید که آیا صندلی شما مشکل ساز هست یا خیر. آیا ارتفاع صندلی شما طوری هست که قرارگیری شما بدون اشکال و خمیدگی یا کش آمدن عضلاتتان انجام بگیرد؟ مشکلی با تنظیم صفحه کلید و صندلی خود ندارید؟ اگر مشکلی هست، یک صندلی دیگر را امتحان کنید. از همه بهتر این است که صندلی خریداری کنید که مخصوص افرادی با مشکلات پشت طراحی شده است. این صندلیها شاید گران باشند یا خنده دار به نظر برسند اما درد موضوع خنده آوری نیست و اگر چیزی بتواند در کم کردن یا پیشگیری از درد کمک کند باید از آن استفاده کرد.

 

 نتیجه گیری آخر

در نهایت، دلایل متعددی برای بروز درد پشت و/یا گردن وجود دارند و خودتان بهتر از هر کس میتوانید آن را بیابید. فقط نکته در این است که این درد بیش از هر چیز ریشه ای فیزیکی دارد، بیش از حد به امکانات روانی بروز چنین دردهایی نیاندیشید. چون تنشهای عصبی، نارضایتی شغلی، فشارهای عصبی، کمبود خواب و... ممکن است گاهی موجب درد شوند اما گردن درد، گردن درد است و هنگامی که میتوانید با اجرای نکات ساده آنرا برطرف کنید، چرا زندگی را به کام خود تلخ میکنید؟


 
 
مشکلات و عوارض کار با کامپیوتر و پشت میز نشینی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۱٢:۱۸ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۸ فروردین ۱۳۸۸
 
دردهای ناشی از کار با کامپیوتر :

 

۹ad۳c۱cc۱e۰۴۳۷۱۰۳۷۰e۲e۳۴۵۹a۱۶۹۰۸.jpg

کاربرد کامپیوتر در زندگی بشر بسیار زیاد است و تعداد زیادی از افراد ساعتهای متمادی با کامپیوتر کار می کنند. به همین دلیل شناخت عوامل موثر در محیط کار با کامپیوتر اهمیت زیادی دارد وجود شرایط نامناسب در محیط کاری و عدم توجه به موارد ارگونومیکی و بهداشتی هنگام کار با کامپیوتر ممکن است در بلند مدت سبب بروز بیماریها و ناهنجاریها شود.

عوارض کار طولانی مدت با کامپیوتر شامل ضایعات چشم، سردرد ، کمر درد و فشار در نواحی مچ دست ، شانه و گردن و دردهای گردن و شانه است که با خستگی شدید عضلات این ناحیه همراه است، دردهای مفصل آرنج، مچ، انگشتان و نهایتاً دردهای پشت و کمر می باشد.

فراموش نکنیدزمانی که در هنگام کار با کامپیوتر بدن بیش از حد به جلو خم شده باشد . شانه و عضلات گردن قادر به نگهداشتن وزن سر نیست و به یاد داشته باشید که بیشتر دردهای ناحیه گردن و پشت که هنگام کار با کامپیوتر عارض می شوند به دلیل قرار گیری نادرست بدن روی صندلی و پشت میز است .

جهت جلوگیری از درگیری عضلانی و اسکلتی موارد زیر را رعایت کنید: 

۱- میز و صندلی خود را به شکل استاندارد انتخاب کنید.

۲- از میز، صندلی، مانیتور، صفحه کلید و موس به شکل صحیح استفاده کنید .

۳- انجام حرکات نرمشی ساده به صورت تمرین روزانه را فراموش نکنید.

حال به برسی موارد بالا می پردازیم :

۱۵e۶a۶d۳d۹۸eccec۵۵۰fc۹bb۳ab۴abbe.jpg

صندلی مناسب برای پشت کامپیوتر چه ویژگیهایی باید داشته باشد ؟
۱- ارتفاع صندلی باید قابل تنظیم باشد. ارتفاع صندلی ، ۴۱ تا ۵۲ سانتی متر توصیه می شود.

۲- سطح نشیمنگاه صندلی باید دارای طول و عرض ۴۰ تا ۴۸ سانتی متر باشد.برای افراد چاق صندلی های پهن تر توصیه می شود.

۳- ضخامت تشک در حدود ۴ تا ۵ سانتی متر باشد و رویه آن از جنسی باشد که اصطلاحاً بتواند تنفس کند و لبه جلو صندلی، گرد و لبه بیرونی آن، نرم باشد.

۴- زاویه پشتی با تشک صندلی ، حداقل ۹۵ تا ۱۱۰ درجه باشد. ۵- عرض پشتی صندلی باید حداقل ۳۲ تا ۳۶ سانتی متر باشد.ارتفاع پشتی صندلی را نیز بین ۵۰ تا ۸۲ سانتی متر توصیه می کنند.صندلی باید در قسمت قرار گرفتن گودی کمر (ارتفاع ۱۵ تا ۲۰ سانتی متراز پایین) داری یک قوس محدب و در قسمت پشت دارای یک قوس مقعر باشد.

۶- صندلی های مورد استفاده در کار با رایانه بهتر است دسته دار بوده و دسته آن با ارتفاع میز کار مطابقت داشته باشد. همچنین دارای ۵ چرخ بوده و چرخان باشد. شیب کف صندلی ۵ تا ۱۵ درجه برای تمایل به جلو و ۵ درجه تمایل به عقب را امکان پذیر سازد.

طریقه صحیح استفاده از میز، صندلی، مانیتور، صفحه کلید و موس :

بهترین حالت نشستن پشت میز این است که کمی بدن را به عقب متمایل کنیم، به طوری که زاویه ی بین ران‌ها و تنه حدود ۱۳۵ درجه شود. البته از آنجایی که این زاویه ممکن است باعث سُرخوردن ما به عقب و حتی افتادن شود(اگر تکیه گاهی نداشته باشیم)، محققان به ۱۲۰درجه هم رضایت داده اند. آنها می گویند این گونه نشستن می‌ تواند باعث کاهش کمر درد شود.

به گفته ی این محققان ۳۲ درصد مردم بیش از ۱۰ ساعت را در روز، به صورت نشسته سپری می ‌‌کنند و نیمی از آنان حتی برای صرف ناهار نیز،میز خود را ترک نمی‌ کنند و دو سوم مردم زمانی که از کار به منزل باز می ‌گردند، باز هم می ‌نشینند.

علاوه بر این، بررسی‌ها نشان داده است که یک سوم افراد به همین علت، یعنی بد نشستن های طولانی، از کمر درد رنج می برند. پس، از آنجا که بد نشستن می تواند با ایجاد فشار بر ستون فقرات و رباط‌ های مربوطه، انسان را دچار دردمزمن و بد شکلی کند، لازم است اصول درست نشستن را بدانیم تا دچار این مشکلات نشویم.

بیشتر ما در طول ساعات کاری، پشت میز و روی صندلی هایی نشسته ایم که نه به وضعیت قرار گرفتن شان توجه داریم ونه به نحوه ی نشستن خودمان روی آنها. اما وقتی که کارمان تمام می شود، از دردی که در کمر و گردنمان حس می کنیم، می‌فهمیم که باید نشستن خود را اصلاح کنیم.

وقتی که زاویه ی نشستن ما قائمه باشد، انحنای طبیعی ستون فقراتمان کمتر شده و باعث می‌ شود به صفحه های ژله ای بین مهره ها فشار بیشتری وارد شود. در ضمن ثابت نشستن طولانی با فشار پی در پی، باعث خوردگی و ساییدگی مهره ها و نرسیدن خون کافی به دیسک و سخت شدن و کاهش قابلیت انعطاف آن می شود.همه ی این عوامل دست به دست هم داده و ما را دچار کمردرد می کنند.

در نهایت هم این ما هستیم که باید تصمیم بگیریم آیا می ‌خواهیم درست بنشینیم تا سالم بمانیم، یا اینکه با تنبلی، تسلیم کمردرد می شویم و یک عمر عذاب می کشیم. بد نیست بدانید متخصصان برای اصلاح وضعیت نشستن چهار مرحله را پیشنهاد کرده اند:

 صندلی:


تا جایی که می توانید باسن خود را به تکیه گاه(پشت) صندلی نزدیک کنید. ارتفاع نشیمنگاه صندلی را طوری تنظیم کنید که کف پایتان صاف روی زمین قرار گیرد و زانوهای شما در راستای ران‌هایتان باشند (ران وساق پا زاویه ی ۹۰ درجه داشته باشند).

پشتی صندلی باید با نشیمنگاه زاویه ۱۲۰ درجه بسازد. در این زاویه کمترین فشار بر ستون مهره ها وارد می شود و انحناهای آن در وضع طبیعی خود قرار می ‌گیرند. اگر لازم است از کوسن های کوچک استفاده کنید تا پایین و بالای کمرتان هم تکیه گاه داشته باشد.

این کار باعث می شود انحنای طبیعی ستون فقرات حفظ شود و فشار کمتری به کمر وارد شود. دسته های صندلی هم باید طوری تنظیم شود که وقتی دست ها را روی آن قرار می دهید، شانه ها یتان شل و آزاد باشند. 

صندلی مورد استفاده در محیط کار با کامپیوتر باید از خصوصیات زیر برخوردار باشد :
    ۱- دارای پشتی باشد ، به صورتی که گودی کمر را در بر گیرد و ( پشتی ) از نظر افقی و عمودی تراز باشد .
    ۲- چرخان باشد .
    ۳- از هر نظر (زوایا و فواصل) قابل تنظیم باشد .
    ۴- دارای پایه ای محکم باشد .
    ۵- روکش آن از جنسی باشد که هوا را از خود عبور داده و سبب تعریق نشود و لغزنده نیز نباشد .
    ۶- لایه داخلی آن ۲ تا ۳ سانتیمتر ضخامت داشته باشد .
    ۷- حداقل عرض آن ۴۰ سانتیمتر باشد .
    ۸- چرخ آن قابلیت حرکت بر جنس کفپوش اتاق را داشته باشد .
    ۹- ارتفاع آن با ارتفاع میز متناسب باشد .
    بر اساس اصول ارگونومی که از سوی سازمان بین المللی توصیه شده ، ارتفاع نشمینگاه صندلی باید ۲۵ الی ۳۵ سانتیمتر پایین تر از سطح میز کار در نظر گرفته شود .

۴۳۶۵۶.jpg

ماوس :
    ۱- امروزه ماوس ها با شکل های مختلف وارد بازار شده اند.بنابراین انتخاب ماوس عامل مهمی در هنگام کار با کامپیوتر است.
    ۲- حتی المقدور ماوس وصفحه کلید هم سطح باشند.
    ۳- در هنگام کار با موس ، مچ دست و ساعد بایستی دارای تکیه گاه باشند.
    ۴- از کلیدهای میانبر به جای استفاده از ماوس کمک بگیرید: مانندctrl+s برای ذخیره کردن و ctrl+pبرای چاپ کردن.
    ۵-از پدهایی (صفحه های مخصوص ماوس) که امروزه به عنوان پد طبی مطرح است، استفاده شود.

میز و صفحه کلید کامپیوتر
میز خود را طوری قرار دهید که نزدیک ترین فاصله را با شما داشته باشد. اگر با صفحه کلید کامپیوتر کار می کنید، میز کشویی آن یا خود صفحه کلید را تا حد ممکن به سمت خود بکشید. دقت کنید قسمتی که بیشتر از همه استفاده می کنید، مستقیم جلوی شما قرار گیرد که کمرتان مجبور به چرخش نشود.

ارتفاع میز هم باید طوری تنظیم شود که آرنج و شانه های شما بتواند آزاد و شل قرار گیرند و مچ دست های شما خم نشوند (در امتداد ساعد باشد). در این حالت معمولا یک زاویه ۱۱۰ درجه بین ساعد و بازو ایجاد می شود. برای نوشتن هم نباید روی میز خم شوید، بلکه با نزدیک کردن میز و صندلی، خود را به کار مسلط کنید.

صفحه کلید :
    ۱- صفحه کلید مورد استفاده باید در دسترس فرد و در محلی قرار گیرد که در هنگام کار با آن ، ساعد و بازوها زاویه ای بین ۸۰ تا ۱۰۰ درجه ایجاد نمایند . در این حالت باز و باید به زمین عمود باشد و مچ نباید هیچ گونه فشاری را متحمل شود و نباید به بالا ، پایین یا داخل خم شود . برای این منظور می توان از تکیه گاه مخصوصی استفاده کرد .

۴۳۶۵۴۷۸۳.jpg
    ۲- صفحه کلید باید از بدنه کامپیوتر مجزا باشد .
    ۳- صفحه کلید باید بطور دقیق در جلوی فرد قرار گیرد .

میز کار :
    ۱- ارتفاع سطح میز کار باید قابل تنظیم باشد .
    ۲- فضای در نظر گرفته شده برای پاها در زیر میز باید مناسب باشد .
    ۳- سطح میز کار باید به اندازه ای بزرگ باشد که جای کافی برای تمامی اشیا و وسایل موجود باشد .
    وسایلی که در هنگام کار بیشترین موارد استفاده را دارند ، باید در نزدیکی اپراتور و در دسترس وی قرار داشته باشد و سایر وسایل نیز باید به صورتی منظم در جای خود قرار گیرند . لازم به ذکر است که اگر امکان استفاده از یک میز بزرگ وجود نداشــته باشــد ، یا فضـای روی میز کوچک باشد ، می_توان با استفاده از پایه متحرک مانیتور ، ضمن تنظیم فواصل و ارتفاع مانیتور در بهترین حالات مطابق با اصول ارگونومی ، از فضای موجود نیز حداکثر استفاده راکرد که این وسیله با امکان چرخش ۳۶۰ درجه به دور محور خود حرکت وضعی و انتقالی ، قابلیت تنظیم محیط کار را تا حد بسیار زیادی افزایش می دهد و در اثر افزایش قابلیت تنظیم فواصل و ارتفاعات مورد نیاز ، از خســتگی ســتون مهـره ها و سایر اندام ها جلوگیری می شود .
    ۴- سطح میزکار نباید سفید یا خیلی تیره باشد ، چون به نامساعد شدن شرایط روشنایی کمک می کند .

صفحه نمایش کامپیوتر و وسایل روی میز :
دقت کنید وسایل مورد استفاده روی میز را طوری قرار دهید که همه چیز در دسترس شما باشد و برای برداشتن یا کار با هر وسیله مجبور به خم شدن روی میز یا دراز کردن بیش از حد دستتان نشوید.

صفحه نمایش کامپیوتر باید بالای صفحه کلید و مستقیم روبروی چشم های شما باشد، طوری که گردن شما به پایین و بالا یا پهلو ها خم نشود. لازم است حداقل به اندازه ی یک بازو از صفحه نمایش فاصله داشته باشید.

یادتان نرود نسبت به پنجره طوری بنشینید که انعکاس نور در صفحه نمایش شما را اذیت نکند. تلفن هم باید در جایی قرار گیرد که به راحتی در دسترس باشد و برای جواب دادن به آن مجبور به خم شدن یا چرخش کمر نشوید. اگر صندلی تان نمی چرخد، بهتر است کل بدن را به سمتی که می خواهید بچرخانید نه کمرتان را.

مانیتور :
    بطور کلی مانیتورها ، ممکن است دو نوع خطر را برای افراد به وجود آورند که عبارتند از :
    الف ) خطر درخشندگی نور و یا انعکاس و بازتاب نور محیط اطراف به چشمان فرد
    ب ) خطر تشعشع
    از لحاظ اصول ارگونومی ، در هنگام کار با مانیتورها ، خصوصیات و اصول زیر باید مورد توجه قرار گیرند :
    ۱- بالاترین قسمت صفحه مانیتور در امتداد دید اپراتور قرار گیرد .
    ۲- فاصـله بین چشــم ها تا صــفحه مانیتور بین ۳۰ تا ۶۰ ســانتی متر و در بعضــی مـوارد در بهترین حالت ، ۴۶ سانتی متر توصیه شده است .
    ۳- صفحه مانیتور نباید درخشندگی داشته باشد و نور را نیز نباید منعکس کند .
    ۴- تصاویر روی صفحه مانیتور باید واضح و خوانا باشند .
    ۵- جهت کاهش انعکاس نور محیط اطراف در مانیتور ، باید ضمن تنظیم مانیتور ، درخشندگی را نیز در منبع تولید آن کنترلکرد ( کاهش داد )
    ۶- مانیتورها باید در مکانی دورتر از پنجره و در امتداد قائم با آنها قرار گیرند .
    ۷- برای جلوگیری از انعکاس نور ، پس از تنظیم محیط کار می توان از یک فیلتر شیشه ای یا نوری استفاده کرد .
    
    ۸- برای جلوگیری یک زاویه دید مناسب به صورتی که صفحه مانیتور در میدان دید فرد واقع شود ، گردن باید راست نگاه داشته شود و مسیر دید نیز باید به سمت پایین باشد .
    ۹- جهت افزایش قابلیت تنظیم مانیتور نیز می توان از پایه متحرک استفاده کرد . این وسیله به ما امکان می دهد که با افزایش قابلیت تنظیم فواصل بر اساس اصول ارگونومی ، ضمن قراردادن مانیتور در محل مناسب ( از نظر قرار گرفتن در امتداد دید ) ، فاصله مناسبی را نیز بین فرد و مانیتور به وجود آورد و در نتیجه با پدید آوردن مناسب ترین شرایط دید ، از خستگی چشم و سایر عوارض چشمی و هم چنیــن سایــر ناراحتـی ها و عـوارض استـخوانــی ماهیچه ای ( در اثر وضعیتی که فرد برای مانیتور به خود می گیرد ) جلوگیری نمائیم .
    ۱۰- در مواقعی که از کامپیوتر برای اموری چون تایپ یا حروفچینی استفاده می شود ، باید از یک نگهدارنده قابل تنظیم ( copy holder ) در کنار مانیتور استفاده کنید .
    ۱۱- برای جلوگیری از خطرات میادین الکترومغناطیسی ، هیچ گاه نباید در پشت مانیتور قرار گرفت .

۴۳۴۳۲۳.jpg

نورپردازی محیط کار:
    قرار دادن روشــنایی و انتخاب میزان مناســـبی از نور می تواند توانایی شخص را در هنگام دیدن تصاویر بر روی مانیتور افزایش دهد. اگر روشنایی بسیار زیاد باشد و یا نور بیش از اندازه مناسب بر روی صفحه مانیتور بیافتد ، برای دیـدن تصـاویـر بر روی مانیـتور دچــار مشـکل شــده و نمی توان تصاویر را به وضوح مشاهده کرد، بنابراین موجب خستگی چشم و سردرد می شود:
    ۱-میز کامپیوتر و مانیتور خود را به گونه ای در محیط کار قرار دهید که پشت به پنجره محیط کار باشد و نور بیرون ازاتاق بر روی مانیتور تابیده نشود و یا از پرده و نور گیر در پشت پنجره ها استفاده شود تا از ورود نور درخشان جلوگیری شود.
    ۲- ازنورهای مهتابی وخورشیدی بطور ترکیبی در محیط کار استفاده شود تا روشنایی مناسبی جهت خواندن در اختیار داشته باشید.
    ۳-در صورت استفاده از چراغ های مطالعه، منبع نور را به موازات خط دید خود قرار دهید.
    ۴-در صورتی که از مانیتور LCDاستفاده می شود،میزان روشنایی بیشتری مورد نیاز است.
    ۵-منابع روشنایی درخشان که در پشت صفحه نمایش قرار دارند می توانند برای کاربران با کامپیوتر مشکل ایجاد کنندو در واقع دیدن صفحه کار را بطور واضح برایتان مشکل می سازد.
توقف کار و استراحت :
حتی زمانی که کاملا طبق اصول صحیح نشسته اید، نشستن طولانی در یک جا، با ممانعت از جریان خون می‌ تواند برای بدنتان عوارضی ایجاد کند. بنابراین سعی کنید هر ۲۰ تا ۳۰ دقیقه، یکی دو دقیقه کار خود را متوقف کرده و حرکات کششی انجام دهید و بعد از هر ساعت ۵ تا ۱۰ دقیقه استراحت کرده یا کار خود را تغییر دهید.

البته نمی گوییم کار را تعطیل کنید، بلکه منظورمان از استراحت این است که با تغییر وضعیت بدنی خود به عضلات و مفاصل استراحت بدهید. کافی است هر عضله در خلاف جهتی که قرار داشته، قرار گیرد. برای این کار حتی می توانید بلند شوید و در اتاق خود چند قدم راه بروید.

هنگام نهار هم بهتر است از جای خود برخیزید و یک دوری در اطراف بزنید.

یادتان باشد علاوه بر عضلات و مفاصل، چشم های شما نیز نیاز به استراحت دارند. بنابراین گه گاه به جای نگاه کردن به صفحه نمایش به نقطه ای دور دست خیره شوید یا با کف دست تان ۱۰ تا ۱۵ ثانیه چشم هایتان را بپوشانید.

برای خود برنامه ریزی کاری داشته باشید ، به این صورت که بیش از ۳۰ تا ۴۵ دقیقه به حالت ثابت نشسته یا ایستاده نمانید و در بین کار حتماً وضعیت بدنی خود را تغییر دهید. حتی هر نیم ساعت سر جای خود بایستید و یا چند قدم راه بروید.

۱ـ به تناوب از پشت میز کامپیوتر برخاسته، و با نرمشهای خیلی ساده، گردن ، بازو ، مچ دست و پاها را حرکت دهید. برای این منظور نرم افزار Stretch Break می تواند به شما کمک زیادی کند.این نرم افزار در مدت زمانهایی که از طرف خود شما مشخص می گردد بر روی صفحه مانیتور شما ظاهر شده و انواع نرمشها را به شما نشان می دهد و شما می توانید به همراه آن چند دقیقه نرمش نمائید.

۲ـ صفحه مانیتور (صفحه نمایش) را طوری تنظیم کنید تا ستون فقرات شما به صورت مستقیم قرار گرفته و چشمان شما با قسمت بالایی صفحه نمایش در یک خط مستقیم قرار گیرند. این وضعیت برای چشمان شما راحتی بیشتری به همراه خواهد داشت.

۴۳۵۴۳۵۳.jpg

۳- فاصله صفحه مانیتور تا چشمان شما باید بین ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر باشد.

۴- هر ۳۰ دقیقه به اشیائی که در فاصله ۶ متری قرار دارند ، چند دقیقه چشم بدوزید.

۵ – ارتفاع میز کامپیوتر باید بین ۶۶ تا ۷۱ سانتی متر باشد.

۶- ترجیحاً از یک زیر پایی استفاده نمایید و پاها را روی آن قرار دهید.این وسیله به راحت بودن وضعیت پاهای شما کمک می کند.

۷- میز کار را طوری قرار دهید که روشنایی لامپ های سقف در طرفین قرار گیرد و از قرار دادن میز در محلی که نور لامپ مستقیماً در برابر شما باشد خودداری شود.در استفاده از روشنایی طبیعی نیز نباید صفحه مانیتور در برابر پنجره قرار گیرد.

۸- سطح صفحه کلید، تقریباً هم ارتفاع با دسته صندلی و آرنج باشد و مچ ها به طور عادی روی صفحه کلید ها قرار گیرد، به طوری که هنگام کار، ساعدها تقریباً موازی با افق قرار گرفته و زاویه بین مچ دست و ساعد، ۵ تا ۱۰ درجه باشد. موقعیت mouse در همان ارتفاع و فاصله نسبت به صفحه کلید است.
۹- روشنایی محل کار باید مخلوطی از نورسفید و زرد بوده (ترجیحاً از لامپ مهتابی استفاده شود) و شدت آن درحدود ۳۰۰ لوکس باشد.
۱۰- برای به حداقل رساندن فشار بر روی گردن و کمر هنگام تایپ یک نوشته یا نامه ، استفاده از نگهدارنده های کاغذ برای قرار دادن نامه روی آن لازم است.

۱۱- برای اتاق کار، دمای ۲۳-۱۹ درجه سانتی گراد و رطوبت حدود ۵۰ درصد مناسب است.

۱۲- بهتر است با باز کردن درب و پنجره ها و یا تعبیه دستگاه تهویه ، هوای اتاق به طور مرتب تعویض شود.

۱۳- برای خود  از زیرپایی مناسب و راحت برای پاها استفاده کنید.

حرکات ورزشی که داخل اتاق کار یا میز کامپیوتر:

۱) در حالت کاملاً صاف بنشینید. دست ها در کنار بدن قرار بگیرند. به آرامی هر دو شانه را بالا ببرید. ۵ ثانیه مکث کنید و سپس شانه ها را رها کنید. این حرکت را ۵ مرتبه تکرار کنید.

۲) در حالت کاملاً صاف بنشینید. دست ها در کنار بدن قرار بگیرند. به آرامی هر دو شانه را ۵ مرتبه به جلو بچرخانید و سپس ۵ مرتبه به عقب بچرخانید.

۳) در حالت کاملاً صاف بنشینید:

۰۴۳۶۷۴۸۴.jpg

الف- هر دو دست را به صورت کشیده در جلوی خود بگیرید و انگشتان و مچ را باز و بسته کنید.(۵ مرتبه)

ب- هر دو دست را به صورت کشیده در طرفین خود بگیرید و انگشتان و مچ را باز و بسته کنید.(۵ مرتبه)

ج- هر دو دست را به صورت کشیده در بالای سر خود بگیرید و انگشتان و مچ را باز و بسته کنید.(۵ مرتبه)

۴) در حالت کاملاً صاف بنشینید:

الف- کف هر دو دست را به هم بچسبانید و تا جایی که ممکن است آرنج ها را بالا بیاورید.

ب- پشت هر دو دست را به هم بچسبانید و تا جایی که ممکن است آرنج ها را پایین بیاورید.

۵) در حالت کاملاً صاف بنشینید. دست ها در کنار بدن قرار بگیرند. سر را به یک سمت خم کنید، طوری که گوش به شانه همان سمت نزدیک شود. ۵ ثانیه مکث کنید و سپس به حالت اول برگردید (۵ مرتبه). حرکت را برای سمت دیگر تکرار کنید.

۶) سر را از حالت کاملاً صاف در راستای بدن به آرامی به پایین خم کنید، طوری که چانه به قفسه سینه نزدیک شود. ۵ ثانیه مکث کنید و به حالت اول برگردید.

۷) سر را از حالت کاملاً صاف در راستای بدن به آرامی به عقب خم کنید، طوری که احساس کشیدگی در جلوی گردن کنید. ۵ ثانیه مکث کنید و به حالت اول برگردید.

8) در حالت کاملاً صاف بنشینید. عضلات شکم را منقبض کنید (شکم را داخل بکشید). ۵ ثانیه مکث کنید. این حرکت را ۵ مرتبه تکرار کنید.

۹) در حالت کاملاً صاف بنشینید. پای راست را از روی زمین بلند کنید و مستقیم در راستای ران نگه دارید. ۵ ثانیه مکث کنید (۵ مرتبه). حرکت را با پای چپ تکرار کنید.

۱۰) بایستید و دست ها را در گودی کمر بگذارید. به آرامی و فقط ۱۰ درجه به عقب خم شوید و قفسه سینه را باز کنید. ۵ ثانیه مکث کنید و به حالت اول برگردید. (۵ مرتبه)

سپس ۳ تا ۵ نفس عمیق بکشید و به کار خود ادامه دهید.

در صورتی که مراحل بالا را رعایت نکردید و دچار درد شدید بهترین راه استراحت، ماساژ ملایم نواحی درگیر، ریلکس کردن عضلات و آرامش است.

ویژگیهای یک محیط کاری مناسب برای کاربران کامپیوتر به قرار زیر است :

۱ـ وجود سیستم تهویه مطبوع
۲ـ نور کافی و مناسب
۳ـ استفاده از میز مخصوص که دارای عرض و ارتفاع استاندارد باشد.
۴ـ استفاده از صندلی مخصوص کامپیوتر با ارتفاع قابل تنظیم برای جلوگیری از ناراحتی ستون فقرات کاربر .
۵ـ استفاده از زیرپایی برای قرار گیری مناسب و راحت پاها.

۶-کف پوش چوبی یا پلاستیکی برای جلوگیری از ایجاد الکتریسیته ساکن .
در صورتی که موارد گفته شده در بالا را رعایت کنید فواید بسیاری شامل موارد زیر نصیب شما خواهد شد :

- پیشگیری از اختلالات اسکلتی – عضلانی در بین شاغلین (مانند کمر درد ، سندروم تونل کارپال یا درد شدید در مچ دست ، درد ناحیه گردن ، درد ناحیه زانو یا آرنج و…)
- کمک به پیشگیری از حوادث شغلی
- افزایش میزان رضایت مندی کارکنان
- افزایش رفاه و آسایش کارکنان
- کمک به افزایش بهره وری در کار
- کمک به افزایش تولید

البته با وجود رعایت نکات فوق، باز هم امکان بروز بیماریهای خاص برای اپراتور وجود دارد کم تحرکی هنگام کار با کامپیوتر ، چشم دوختن در مدت طولانی به صفحه مانیتور و حرکات یکنواخت و تکراری مچ دست ، ممکن است سبب بروز انواع عوارض شوند.

۴۳۶.jpg

این نکات را  در مورد کار با کامپیوتر حتما رعایت کنید:

۱-در صورتی که درخشندگی صفحه مانیتور شما زیاد است آن را تنظیم کنید و در صورت لزوم از عینک ضد اشعه استفاده نمایید .

۲- در طول کار با کامپیوتر با تمرکز بر روی هر چیز دیگری به جز صفحه رایانه چشم ها را در حالت استراحت و آرامش قرار دهید .

۳- پلک بزنید ، بسیار از کاربران کامپیوتر حتی به اندازه کافی پلک نمی زنند ، این امر منجر به خشک شدن چشم و مشکلات دیگری می شود .

۴- در صورتی که زیاد تایپ می کنید از نگهدارنده کاغذ استفاده کنید.

۵- مچ شما نباید در حالت خم قرار گیرد و در زمان استفاده از کیبرد ، موس و سایر وسایل ورودی مچ باید در امتداد ساعد باشد تا دچار عوارض مزمن در مچ دست نشوید.

۶- بازو ها و آرنج ها زمانی آرامش دارند که نزدیک بدن باشند .

۷- در فاصله زمانی ۴۵ دقیقه تایک ساعت از جای خود بلند شوید چند قدم راه بروید و نرمش کنید به این کار که کلاً ۳ تا ۵ دقیقه در هر نوبت طول می کشد به چشم وقت تلف کردن نگاه نکنید  

در صورتی که نمی توانید نکات بالا را رعایت کنید حداقل موارد زیر را حتما رعایت کنید :
۱- تا می توانید هنگام کار از جایتان بلند شوید و حرکت داشته باشید.

۲- تا جایی که ممکن است وسایل روی میز را در دسترس خود قرار دهید تا برای استفاده از آنها لازم نباشد مرتب روی میز خم شوید.

۳- هنگام کار عضلات خود را شل و ریلکس(relax) کنید تا متحمل فشار انقباض عضلانی اضافی روی بدن خود نشوید.

  

342450.jpg

آشنایی درمان با عارضه خشکی و بیماری چشم درکار با کامپیوتر واینترنت :

بیماری CVS :
عارضه خشکی و بیماری چشم  CVS یک بیماری کار مداوم با مانیتور  ( صفحه نمایشگر)  است ؛ تقریباً ۳ تا ۴ درصد کسانی که زیاد با کامپیوتر کار می کنند گرفتار این علائم هستند. مهم ترین علائم CVS عبارتنداز: خستگی و خشکی چشم، سوزش، ریزش اشک و تاری دید و ممکن است سبب درد در گردن و شانه ها نیز بشود.
علت پیدایش عارضه CVS آن است که چشم انسان حروف چاپی را بهتر از حروف نمایش داده شده بر روی مانیتور می بیند، زیرا حروف چاپی تضاد بیشتری با صفحه سفید زمینه داشته و لبه های آن ها واضح تر است حال آن که درمورد صفحه مانیتور چنین نیست و لبه های آن به وضوح حروف چاپی نیستند بلکه حروف از یک مرکز با تفاوت رنگ بالا شروع شده و به تدریج کم رنگ تر می شوند و پس از تبدیل به خاکستری کمرنگ ناپدید می گردند.
یکی از مهم ترین دلایل خشکی و سـوزش چشـم هنـگام کار با کامپیوتر کاهش میزان پلک زدن است به طوری که افراد هنگام کار با کامپیوتر تقریباً یک پنجم حالت عادی پلـک می زننـد.
در این گفتار با زبان ساده و نگاه پزشکی در مورد یکی از شایع ترین بیماری چشمی و عارضه خشکی چشمان کاربر در هنگام کار با کامپیوتر است. مقوله را کمی جدی بگیرید!!!!
 
 
بیماری CVS
عارضه موسوم به CVS مجموعه ای از علائم چشمی و بینایی است که بر اثر کار با کامپیوتر ایجاد می شوند. تقریباً ۳ تا ۴ درصد کسانی که زیاد با کامپیوتر کار می کنند گرفتار این علائم هستند. با فراگیرتر شدن به کارگیری کامپیوتر تعداد کسانی که از عارضه CVS رنج می برند رو به افزایش است.
 
مهم ترین علائم CVS :
مهم ترین علائم CVS عبارتنداز: خستگی و خشکی چشم، سوزش، ریزش اشک و تاری دید. CVS همچنین ممکن است سبب درد در گردن و شانه ها نیز بشود.
 
علت پیدایش عارضه CVS :
 علت پیدایش عارضه CVS آنست که چشم انسان حروف چاپی را بهتر از حروف نمایش داده شده بر روی مانیتور می بیند، زیرا حروف چاپی تضاد بیشتری با صفحه سفید زمینه داشته و لبه های آن ها واضح تر است حال آن که درمورد صفحه مانیتور چنین نیست و لبه های آن به وضوح حروف چاپی نیستند بلکه حروف از یک مرکز با تفاوت رنگ بالا شروع شده و به تدریج کم رنگ تر می شوند و پس از تبدیل به خاکستری کمرنگ ناپدید می گردند. بنابراین لبه های حروف بر روی صفحه مانیتور وضوح حروف چاپی را ندارد.
 
خشکی و سـوزش چشـم هنـگام کار با کامپیوتر:
 یکی از مهم ترین دلایل خشکی و سـوزش چشـم هنـگام کار با کامپیوتر کاهش میزان پلک زدن است به طوری که افراد هنگام کار با کامپیوتر تقریباً یک پنجم حالت عادی پلـک می زننـد.
 این مسأله به همراه خیره شدن به صفحه مانیتور و تمرکز بر روی موضوع کار سبب می شود تا پلک ها مدت بیشتری بازبماند و در نتیجه اشک روی سطح چشم سریع تر تبخیر می شود.
 
کاهش عوارض CVS :
کارشناسان برای کاهش عوارض CVS رهنمودهائی را توصیه می کنند از جمله آن که:
- اگر پیوسته با کامپیوتر کار می کنید، بهتر است هنگام کارکردن با آن به طور ارادی پلک بزنید، این کار سبب می شود سطح چشم شما با اشک آغشته شده و خشک نشود.
-در صورتی که مشکل شما شدید باشد می توانید از قطره های اشک مصنوعی استفاده کنید. مرکز مانیتور باید حدود ۱۰ تا ۲۰ سانتی متر پایین تر از چشمان شما باشد. این وضعیت علاوه بر این که باعث می شود پلک ها پایین تر قرار گیرند و سطح کمتری از چشم در معرض هوا باشد .
- از خستگی گردن و شانه ها نیز می کاهد. در این موارد هم باید مانتیور را در ارتفاع مناسب قرار داد و هم ارتفاع صندلی را نسبت به میز کار تنظیم کرد به طوری که ساعد شما هنگام کار با صفحه کی بورد موازی با سطح زمین باشد.
-مانیتور خود را طوری قرار دهید که نور پنجره یا روشنایی اتاق به آن نتابد. هنگام کار با کامپیوتر سعی کنید پرده ها را بکشید و روشنایی اتاق را نیز به نصف وضعیت معمولی کاهش دهید.
-اگر از چراغ مطالعه بر روی میز خود استفاده می کنید آن را طوری قرار دهید که به صفحه مانیتور یا چشم شما نتابد. همچنین می توانید صفحه های فیلتر نیز بر روی صفحه مانیتور نصب کنید. تابش نو ر به صفحه مانیتور سبب کاهش تفاوت رنگها و در نتیجه خستگی چشم می شود. این موضوع به خصوص زمانی که زمینه صفحه تیره باشد شدیدتر خواهد بود.
- هر از چند گاهی به چشمان خود استراحت دهید. سعی کنید هر ۵ تا ۱۰ دقیقه چشم خود را از مانیتور برداشته و به مدت ۵ تا ۱۰ ثانیه به نقطه ای دور نگاه کنید. این کار سبب استراحت عضلات چشم می شود. همچنین به شما فرصت می دهد پلک بزنید و سطح چشم شما مرطوب شود. اگر مجبورید که متناوباً به یک صفحه نوشته و مانیتور نگاه کنید (خصوصاً درمورد تایپییست ها)
-ممکن است چشم شما خسته شود زیرا باید تطابق خود را تغییر دهد. برای جلوگیری از این عارضه سعی کیند صفحه نوشته شده را در حداقل فاصله و هم سطح با مانیتور قرار دهید. برای این کار می توانید از دستگاه گیره کاغذ استفاده کنید. – فاصله مانیتور با چشمان شما باید ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر باشد.
- روشنایی و کنتراست مانیتور خود را تنظیم کنید. میزان روشنایی مانیتور باید با روشنایی اتاق هماهنگی داشته باشد. یک روش برای تنظیم روشنایی مانیتور این است که به یک صفحه وب با زمینه سفید نگاه کنید. اگر سفیدی صفحه برای شما مثل یک منبع نور است روشنایی مانیتور زیاد است و باید آن را کم کنید.
-در مقابل، اگر صفحه کمی خاکستری به نظر می رسد روشنایی را زیاد کنید. در مجموع روشنایی باید در حدی باشد که چشمان شما احساس راحتی کنند. اختلاف رنگ مانیتور باید حداکثر باشد تا لبه های حروف بیشترین تفاوت رنگ را داشته باشد.
در این گفتار با زبان ساده و نگاه پزشکی در مورد یکی از شایع ترین بیماری چشمی و عارضه خشکی چشمان کاربر در هنگام کار با کامپیوتر یا همان رایانه خودتان است.
بدیهی است انتخاب مانیتور مناسب با مشخصات فنی جالب اگر چه گرانقیمت به نظر برسد اما بهترین و مطلوبترین راه حل است . در آینده در مورد بیماری کاربری اینترنت و کامپیوتری سخن خواهیم گفت به طوری که با بیماری آشنا می شوید که براثر کار مداوم و نامطلوب با مانیتور صفحه نمایشگر کامپیتور کاربر کور و نابینا می شوید کمی مسله را جدی بگیرید

عوارض و مشکلات کار اداری و پشت میز نشینی :

 مشاغل اداری و پشت میزنشینی این روزها بسیار زیاد شده است و متأسفانه اثرات مضر آن بر جسم افراد روز به روز بیشتر دیده می شود. در واقع بدن ما طوری طراحی نشده است که بتوانیم ساعت های متمادی را پشت میز بنشینیم. اما به ناچار بسیاری از ما به انجام چنین کاری مشغول هستیم، بخصوص اگر با رایانه کار می کنیم، فشار زیادی به بدن ما وارد می شود. در اینجا سعی می کنم که به عوارض شایع و متداول چنین مشاغلی و نیز راه های حفظ سلامت جسم اشاره کنم.

۱- از عوارض شایع و دردسر آفرین، افزایش وزن است. بنابراین این گونه افراد باید حتماً در طول روز برنامه پیاده روی، دو یا ورزش های دیگر را داشته باشند. باید توجه داشت که این برنامه ورزشی حتماً در طی روز آنها گنجانده شود.

۲- خطر دیگر این جور مشاغل ضعف عضلانی مثل عضلات سرین، شکم و پشت است که موجب کمردرد یا تغییر شکل بدن می شود و گاهی این تضعیف عضلات به حدی شدید است که فرد بارها و بارها به دلیل کمردرد و درد پشت مجبور به استراحت در منزل می شود. بنابراین این افراد حتماً باید در اوقات فراغت خود در طول روز، ورزش های مخصوص کمر، پشت و گردن را انجام دهند تا این عضلات استحکام خود را حفظ کنند. همان طور که پشت میز کار خود نشسته اید می توانید عضلات شکم و سرین را چند بار و هر بار به مدت ۱۰ دقیقه سفت و بعد رها کنید. بهتر است بیش از ۵۰ دقیقه به طور ممتد پشت میز خود ننشینید، بلکه بعد از ۵۰ دقیقه نشستن چند دقیقه بلند شوید، کمی راه بروید، کمر خود را به طرفین خم و راست کنید. دستهایتان را از ناحیه کتف بچرخانید. بکوشید دستان خود را باز کرده و حالت کششی به بدن بدهد تا عضلات گردن، کمر، پشت، ران، شانه و سینه به حالت کشش در آیند و تقویت شوند.

۳- استفاده از صندلی ارگونومیک با قابلیت تنظیم را فراموش نکنید. ارتفاع صندلی تان باید به گونه ای باشد که کف پایتان روی زمین قرار گرفته و زانوهایتان زاویه ۹۰ درجه داشته و ران هایتان موازی زمین باشد.  صندلی باید در قسمت گودی کمر، محدب و در قسمت پشت دارای کمی قوس مقعر باشد. صندلی های کامپیوتر بهتر است دسته دار باشند. فراموش نکنید حتماً هنگام کار با کامپیوتر به پشتی صندلی تکیه کنید تا از کمر و ستون فقرات شما حمایت کند. ضمناً فقط هنگامی که با موس کار نمی کنید و تایپ انجام نمی دهید، ساعد شما باید بر روی دسته صندلی قرار گیرد.

۴- مانیتور مناسب بکار برید. بهتر است مانیتور در مرکز میز و درست در مقابل چشم شما قرار گیرد. هر چه صفحه مانیتور بزرگتر باشد تصویر راحت تر دیده می شود و تطابق و تقارب چشم ها کمتر شده و بنابراین دیرتر خسته می شود. فاصله مناسب مانیتور تا چشمان شما ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر یا معادل یک دست کشیده شماست. بخش بالایی مانیتور باید هم سطح چشمان شما باشد. برای این کار می توانید صندلی خود را بلندتر کنید و یا مانیتورتان را پایین تر بیاورید. فراموش نکنید اگر از عینک استفاده می کنید، مانیتور را کمی به سمت بالا بچرخانید، طوری که بخش پایینی آن به چشم شما نزدیک تر باشد.

۵- خستگی چشم از دیگر عوراض کار با رایانه است. از خیره شدن به تصویر مانیتوری که نقص دارد بپرهیزید. تماشای تصاویری که برفک یا لرزش دارد، چشم را خسته می کند. استفاده از عینک برای افرادی که دارای عینک هستند، هنگام کار با کامپیوتر ضرورت دارد. اما استفاده بی مورد از عینک هایی که دارای شیشه های رنگی هستند سبب خستگی چشم خواهد شد.

هرگز به مدت طولانی به مانیتور نگاه نکنید. حداکثر پس از هر ۲ ساعت، ۵ دقیقه چشمان خود را ببندید. یک روش دیگر برای رفع خستگی چشم این است که هر ۲۰ دقیقه، ۲۰ ثانیه به چشمانتان استراحت دهید و اشیاء دور را در فاصله ۶ متری نگاه کنید.

اندازه حروف باید ۲ تا ۳ مرتبه بزرگتر از ریزترین متنی باشد که شما می توانید بخوانید. به علاوه خواندن مطالب با رنگ مشکی بر روی صفحه سفید بسیار آسان و واضح است. اگر مطلبی را در صفحه مانیتور مطالعه می کنید، به علت تغییرات دائمی جسم دیدنی و تغییرات دائمی نور خواندن بسیار خسته کننده می شود و این عمل فشار زیادی به عضلات چشم وارد می کند. نکته مهم دیگر برای کاستن از خستگی چشم این است که نور مانیتور را تنظیم کنید .شما باید نور مانیتورتان را به گونه ای تنظیم کنید که تقریباً مشابه سطح روشنایی محیطی باشد که دقیقاً در پشت آن قرار دارد. اگر بین روشنایی مانیتور و محیط پیرامون آن تفاوت روشنایی شدید وجود داشته باشد، شما دچار سردرد و مشکلات بینایی خواهید شد. بنابراین در ساعات مختلف روز، نور مانیتورتان را با نور اتاق تنظیم کنید.

۶- درد انگشتان و مچ دست و نشانگان تونل مچ دست از عوارض استفاده مستمر از کامپیوتر و سایر وسایل اداری محیط کار است. برای پیشگیری رعایت نکات زیر ضروری است:

باید صفحه کلید کامپیوتر هم سطح آرنج شما یا هم ارتفاع با دسته صندلی قرار گیرد. به طوری که تقریباًَ صفحه کلید هم سطح ران های شما پشت میز کامپیوتر باشد. در شرایط مطلوب ساعدها تقریباً موازی با افق بوده و زاویه بین مچ دست و ساعد ۵ تا ۱۰ درجه است و زاویه بین بازو و ساعد روی دسته صندلی باید حدود ۹۰ درجه باشد. در هنگام تایپ کردن از هر دو دست کمک بگیرید و با نیروی متوسط و ملایمی روی صفحه کلید فشار وارد کنید. فراموش نکنید که هنگام تایپ کردن نباید مچ دستتان بر روی جایی قرار گیرد یا خم شود و به سمت بالا یا پایین زاویه دار قرار نداشته باشد. گاهی به مچ هایتان استراحت دهید و به آنها ورزش دهید.

۷- دردهای مزمن گردن و شانه هم می تواند از الطاف کار با رایانه باشد. به منظور پیشگیری از این عارضه اولاً صفحه مانیتور را دقیقاً روبروی خود قرار دهید و از قرار دادن آن در گوشه های میز خودداری کنید تا مجبور نشوید هنگام استفاده از آن، به خصوص موقع تایپ، مرتباً گردن خود را به این سو و آن سو بگردانید. همچنین سعی نمایید در نزدیکترین فاصه از صفحه کلید باشید تا از مشکلات مختلف گردن و شانه در امان باشید

منبع : سایت پزشکان بدون مرز