نقش ایمنی در صنعت

اغلب معادن خصوصی استاندارد ایمنی ندارند
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٢:٢٥ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٢ اسفند ۱۳۸٧
 

اغلب معادن خصوصی استاندارد ایمنی ندارند

سرمایه : معاون وزیر صنایع و معادن در امور معدن و صنایع معدنی از افزایش 60 درصدی ایمنی در معادن کشور خبر داد. اما پس از این اظهارنظر برخی از کارشناسان معدن این آمار را به معادن دولتی نسبت دادند و اعلام کردند اغلب فعالان بخش خصوصی به دلیل کمبود نقدینگی و ضعف سرمایه گذاری ناشی از وجود اشکال در قانون معادن نتوانسته اند همپای سایر بخش های دولتی حرکت کنند.
بر همین اساس گفته می شود اصول ایمنی در معادن بزرگ که در اختیار دولت است، به صورت 100درصد رعایت می شود اما در معادنی که در اختیار بخش خصوصی است ایمنی چندان مورد توجه قرار نمی گیرد.
محمدرضا محوی عضو هیات علمی و دبیر کنفرانس ایمنی در معادن دلیل این امر را فقدان سرمایه گذاری های مناسب در معادن خصوصی عنوان کرده و توضیح می دهد: «بودجه ای که به معادن دولتی اختصاص می یابد برای ارتقای سطح ایمنی از طریق آموزش، مطالعه و... سرمایه گذاری می شود. از همین رو استانداردهای معادن خصوصی در چارچوب استانداردهای جهانی است.»
به اعتقاد وی معادن خصوصی به دلیل توجه به سوددهی مسائل مربوط به ایمنی را نادیده می گیرند.وی اظهار داشت: «باید تلاش کرد با معادنی که نکات ایمنی را نادیده می گیرند، برخورد کرد.»
این در حالی است که هم اکنون چهار هزار و 500 معدن فعال در کشور وجود دارد که بیش از 98 درصد آنها توسط بخش خصوصی بهره برداری می شود. در این میان نیز معادن سنگ های تزئینی که 100درصد توسط بخش خصوصی اداره می شوند به دلیل اولویت های اقتصادی کارگران بیشترین قربانیان حوادث در معادن شده اند از همین رو محمدمسعود سمیعی نژاد در همایش ایمنی در معادن و صنایع معدنی اظهار داشت:« در پایان برنامه سوم به ازای استخراج هر شش میلیون تن مواد معدنی یک مورد مرگ معدنکار به ثبت رسیده اما این رقم در حال حاضر به مرگ یک نفر در ازای استخراج هر 10 میلیون تن ماده معدنی تغییر یافته است.» آمارهای رسمی وزارت صنایع و معادن حاکی از آن است که در سال 86 به ازای استخراج هر 10 میلیون تن ماده معدنی یک معدنچی جان خود را از دست داده است.
بر همین اساس در سال گذشته استخراج 214 میلیون تن ماده معدنی از سه هزار و 75 معدن فعال در کشور مرگ 22 معدنچی را به دنبال داشته است.
در سال 85 نیز به ازای هر 9/6 میلیون تن استخراج یک نفر کشته شده بود بنابراین استخراج 200 میلیون تنی در سال 85 حاکی از مرگ 30 معدنچی است.این آمار نشان می دهد در سه ماهه نخست سال جاری نیز پنج حادثه منجر به مرگ در معادن رخ داده است.
گرچه دلایل مرگ اغلب معدنچیان به صورت جدی مورد بررسی قرار نگرفته است اما کارشناسان عمده ترین علت مرگ معدنچیان را ناشی از سیستم قدیمی استخراج، بی احتیاطی کارگران و نیز فقدان نظارت کافی در معادن زغال سنگ عنوان کرده اند.محمدرضا بهرامن نایب رئیس هیات مدیره خانه معدن ایران در این رابطه معتقد است عمده مسائل موجود در معادن زغا ل سنگ از فرسودگی ماشین آلات و فقدان نظارت ناشی می شود. وی با این توضیح که اغلب معادن ایران روباز هستند بنابراین ممکن است، حوادث کمتری در آنها به وقوع بپیوندد، اظهار داشت: «از همین رو امکان دارد آمار حوادث معدنی ایران در مقایسه با دیگر کشورها کمتر به نظر آید.»به اعتقاد کارشناسان سهل انگاری ها و عدم آموزش های اولیه عامل وقوع حوادث در معادن روباز است که منجر به سقوط از ارتفاع، پرتاب سنگ و ریزش دیوار معدن می شود. انفجار گاز متان یا ریزش در تونل ها نیز علت اصلی مرگ کارگران در معادن زغال سنگ به شمار می رود.مدیرکل دفتر نظارت و ایمنی معادن وزارت صنایع و معادن نیز بیشترین حوادث را مربوط به معادن زغال سنگ و سنگ های تزئینی دانسته و عنوان می کند: «معادن زغال سنگ به دلیل سختی شرایط کار بالاترین آمار حوادث را دارند.»در همین حال بهرامن با تاکید بر اینکه «ایمنی در معادن یک الزام است که باید توسط مهندسان ناظر در معادن لحاظ شود» یادآور شد: «در همه جای دنیا رشد و افزایش تولید در کنار ارتقای ایمنی و نوآوری انجام می شود که این امر در کشور ما به دلیل کمبود منابع مالی چندان تحقق نمی یابد.»
به گفته وی نوسازی ماشین آلات و تجهیزات بخش معدن خصوصاً معادن زیرزمینی و زغال سنگ و ارتقای سطح علمی و آموزش کارگران راهکار کاهش حوادث در کشور به شمار می رود.
حال این سوال مطرح می شود در شرایطی که سطح کیفی اغلب معادن به لحاظ استخراج ارتقا نیافته چطور ضریب ایمنی معادن با افزایش 60 درصدی مواجه شده است؟
در همین رابطه وجیه الله جعفری مدیرکل دفتر نظارت و ایمنی معادن وزارت صنایع و معادن با تاکید بر اینکه «درخصوص رعایت مباحث ایمنی در معادن سخت گیری شده»، توضیح می دهد: «از بهره بردارانی که به هر دلیل مباحث ایمنی را رعایت نکنند پس از تذکر در صورت عدم رعایت موارد ایمنی سلب صلاحیت خواهد شد.»
وی تاکید کرد: «در این راستا آتش بازی در معادن سنگ های تزئینی ممنوع شده و معدنکاران فقط با سیم برش مجاز به بهره برداری هستند و در یک مورد نیز از بهره برداری که برای بار دوم اقدام به آتش بازی در معدن کرده بود سلب صلاحیت شد.»
به گفته وی تمام مسوولان فنی در زمان انجام عملیات معدنی باید به صورت تمام وقت در معدن حضور داشته باشند و بر روند انجام عملیات استخراج نظارت کنند. در این شرایط اگر مسوول فنی معدن به هر دلیل در انجام کار خود قصور کرده و تخلفات احتمالی در امر استخراج را گزارش نکند پروانه اشتغال وی از طریق شورای انتظامی باطل خواهد شد گرچه در حال حاضر 250 پروژه در زمینه تدوین ضوابط و معیارهای فعالیت های معدنی تعریف شده که حدود 40 پروژه آن در حال تدوین یا نهایی شدن است. با این همه به نظر می رسد نقش نظارتی دفتر نظارت بر ایمنی معادن باید گسترش یابد.