نقش ایمنی در صنعت

ایمنی صنعتی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٢:۳٠ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٠ اسفند ۱۳۸٧
 
هر آزمایشگاه باید با توجه به دستگاههای مورد استفاده در آزمایشگاه خود اقدام به جمع آوری اطلاعات در مورد مقررات ایمنی کار با دستگاه مورد نظر را نماید
 
 
وسائل آزمایشگاهی کوچک
 
 
میکروپیپت
 

برای برداشتن حجم مورد نظر خود توسط میکروپیپت به نکات زیر توجه فرمایید:

1- میکروپیپت را به آرامی و با دقت برروی حجم مورد نظر تنظیم کنید.

2- تیپ یکبار مصرف را به میکروپیپت متصل نمایید بطوریکه از جایگیری درست و محکم آن مطمئن باشید.

3- دکمة عملگر (Operating Botton) را تا اولین ایست (First stop) آن فشار دهید.

4- نوک تیپ را درست زیر سطح مایع (mm3-2( قرار دهید و دکمة عملکرد را به آرامی و به طور یکنواخت آزاد کنید. میکروپیپت را در طی کشیدن مایع عمود نگه دارید. در مورد مایعاتی که ویسکوزیته و دانسیته آنها با آب متفاوت می باشدبهتر است که با پرو خالی کردن تیپ، درون آنرا با آن مایع مرطوب نمایید.

5- سرتیپ را به دقت از درون مایع بیرون آورد، به کنارة درون ظرف بکشید تا مقادیر اضافی به جدار بیرونی آن باقی نمانده باشد.

6- مایع کشیده شده با فشار آرام دکمة عملکرد تا اولین ایست خارج می شود. پس از توقف کوتاهی در اولین ایست دکمة عملکرد را تا دومین نقطة ایست فشار دهید تا از تخلیه کامل آن مطمئن شوید.

هرگز از میکروپیپت در خارج از محدودة مشخص شده برای آن استفاده نکنید.

پیشنهاد می شود که در هنگام عدم استفاده از میکروپیپت، آنرا در وضعیت عمودی نگهدارید.

برای تمیز کردن میکروپیپت از آب یا اتانول 70% و یک پارچة نرم یا دستمال بدون پرز استفاده کنید. پیشنهاد می شود که محل اتصال تیپ به میکروپیپت به طور منظم تمیز شود. هرگز برای پاک کردن سطوح خارجی میکروپیپت از موادی نظیر گزیلول یا سایر حلالهای مواد پلاستیکی استفاده نکنید.

مراقب باشید هنگام برداشتن مواد شیمیایی تنها تیپ با آنها تماس یابد و خود میکروپیپت آلوده نشود.

مایع نباید وارد میکروپیپت شود بنابراین هرگز هنگامیکه تیپ حاوی مایع می باشد. آنرا سروته یا به طور افقی نگه ندارید.

همیشه حجم کشیده شده توسط مطکروپیپت را با چشم کنترل کنید تا مطمئن شوید حجم مورد نظر شما کشیده شده است.

در هنگام کشیدن مواد با چگالی بالا مثل کلیسرول و تریتون ؛ علاوه بر رعایت آرامش در کار، همیشه پس از آزادی کامل دکمة عملکرد نوک تیپ را تا چند لحظه در مایع نگه دارید تا حجم مورد نظر شما به طور کامل کشیده شود. در صورتیکه نیاز به برداشتن حجمهای بیشتری از این مواد باشد، می توان برای سهولت کار، سر تیپ را چید. این مورد برای برداشتن سوسپانسیون سلولی نیز صادق است.

تا حد امکان از کشیدن مواد خورنده ای مثل اسید و بازهای قوی با استفاده از میکروپیپت خودداری

کنید؛ زیرا بخارات این مواد باعث خوردگی و زنگ زدن فنر میکروپیپت می شود . بهتر است در این موارد از پیپت های شیشه ای استفاده شود. در صورت اجتناب ناپذیر بودن استفاده از میکروپیپت برای این مواد ، پیشنهاد می شود که پس از اتمام کار میکروپیپت باز شده، پیستون و اجزای درونی آن شسته و تمیز گردد.

در صورت آلوده شدن میکروپیپت به خون، فراورده های خونی یا سوسپانسیون میکروبی، اگر میکروپیپت قابل اتوکلاو کردن است از این روش استفاده کنید. درغیر اینصورت قسمت آلوده را با دقت از میکروپیپت جدا کرده و به مدت یکساعت در ساولن 10% و پس از شستشو با آب به مدت 10 دقیقه در SDS 10% و پس از شستشوی مجدد با آب به مدت 10 دقیقه در الکل 70% قرار دهید. در نهایت وسیله را با مقادیر فراوانی آب شستشو داده و در هواخشک کنید.

 

 

 

ورتکس

پیش از استفاده از دستگاه های ورتکس- اسپین رومیزی، از محکم بودن خش چرخندة آن اطمینان حاصل کنید.

سعی کنید حتی المکان به صورت تراز از آن استفاده کنید. به طور مثال از اسپین کردن یک ویال که در مقابل آن یک ویال دیگری قرار نداده اید خودداری فرمایید.

استفاده از ورتکس تنها برای موارد خاصی همچون مخلوط کردن بافرها مناسب است. DNA های بزرگ در اثر ورتکس آسیب خواهند دید.

در هنگام ورتکس کردن از محکم بودن در ویال ها و غیر قابل نشت بودن آنها مطمئن شوید، زیرا نشت مواد باعث ایجاد اشکال در آزمایش شما و بروز مشکلات ایمنی می گردد.

ویال

قبل از شروع کار از سالم بودن( سوراخ نبودن) و تمیز بودن ویال اطمینان حاصل کنید.

سعی کنید در هر آزمایش از ویال مناسب آن کار استفاده کنید.

در هنگام کار خصوصا" در مورد مواد فرار سمی و خطرناکی مثل فنل از محکم بودن و عدم نشت در ویال مطمئن شوید.

برای باز کردن در ویال از روش مناسبی استفاده کنید تا محتویات آن یکباره به بیرون پاشیده نشود.

در هنگام استفاده از ظروف یکبار مصرف مثل ویال، فالکون، پلیت و ... به جنس پلیمر سازندة آن توجه داشته باشید. برخی از انها مثل پلی پروپیلن (Polypropylene) قابل اتوکلاو کردن هستند و برخی دیگر مثل پلی اتیلن(Polyethylene) را نمی توان اتوکلاو کرد. ضمنا" این ظروف نسبت به تمامی مواد مقاوم نبوده با برخی از آنها واکنش می دهند، برای مثال پلی کربناتها نسبت به انواع الکلها مقاوم نیستند.

صفحة گرم کننده (Hot Plate)

این دستگاه یک وسیلة الکترونیکی است که استفاده از آن در محدودة دمایی مشخصی مجاز می باشد ( C ° 80-15) بنابراین از تنظیم آن روی دماهای بالاتر از مجاز خودداری کنید. زیرا باعث ایجاد آسیب در سیستم الکترونیکی زیر آن می شود.

برای سرد کردن دستگاه جدا" از خیس کردن آن به هر صورت اجتناب نمایید.

در صورتیکه حجم مادة درون یک ویال زیاد باشد، دمای بالا باعث ایجاد فشار و باز شدن خود به خودی درب و بیرون پاشیدن محتویات آن می شود. دراین موارد یک منفذ خروجی برای آن تعبیه کنید یا حجم کمتری در هر ویال بریزید.

بن ماری (حمام آب)

محفظة بن ماری باید همیشه حاوی مقدار کافی آب مقطر تمیز باشد. بنابراین قبل از روشن ساختن ان از کافی بودن حجم آب اطمینان حاصل کنید، خصوصا" زمانیکه می خواهید شبانه یا برای مدت طولانی دستگاه را روی دمای بالایی روشن بگذارید. بدیهی است که کم شدن آب آن باعث بروز آسیب در دستگاه و آتش سوزی خواهد شد.

برای پر کردن بن ماری از آب یکبار تقطیر استفده نمایید. مراقب باشید که نمونه های شما به آب نفوذ نکند. در صورت مشاهدة آلودگی در آب بن ماری ، بلافاصله آب آنرا به طور کامل تخلیه و پس از شستشوی محفظ آنرا از آب تمیز پر نمایید.

در صورت استفادة بلند مدت خصوصا" در دماهای بالا، در محفظه را بسته نگهدارید تا از تغییر بیش از حد، فشار آمدن به دستگاه و کثیف شدن احتمالی آن جلوگیری شود.

اگر می خواهید از سرد کننده (chiller) استفاده کنید، حتما" لازم است بن ماری را هم روی دمای مورد نظر تنظیم و آنرا روشن نمایید. توجه داشته باشید که هنگام قرار دادن سر مارپیچ در آب، دمای آب بالاتر از دمااتاق نباشد.

از بن ماری های دقیق برای دماهای بالاتر از c ° 55 استفاده نکنید.

اصول ایمنی کار با دستگاه مایکروویو

دستگاه مایکروویو با استفاده ز انرژی امواج بسیار کوتاه رادیویی یا مایکروویو، حرارت مورد نیاز برای گرم کردن اجسام و موارد را در مدت زمان کوتاهی تأمین می نماید.

در کار بااین دستگاه دوعامل اصلی قدرت و زمان استفاده ز امواج، قابل کنترل است. انرژی الکترومغناطیس در فرکانس مایکروویو یکی از پاکیزه ترین و بی زیان ترین منابع ایجاد گرما می باشد ولی در کار با دستگاه باید نکات زیر را رعایت نمود.

هرگز دستگاه را بدون آنکه چیزی در آن باشد مورد استفاده قرار ندهید ، زیرا انرژی گرمایی جذب دیواره های داخلی آن شده و باعث صدمه به دستگاه می گردد. حتما" در هنگامی که دستگاه کار می کند باید جسمی یا مایعی در آن باشد تا انرژی گرمایی جذب آن شود.

به هیچ وجه نباید وسایل یا ضمایم فلزی مانند فویل آلمینیومی را داخل دستگاه نمود زیرا به محض شروع به کار دستگاه باعث ایجاد جرقه و صدمه زدن به دستگاه می گردد. درپوش آلمینیومی را قبل از گرم کردن باید از ظرف جدا کرد.

از گرم کردن ظروف در بسته ، خشک کردن کاغذ و پارچه توسط دستگاه اجتناب نمائید .

دریچه های تهویه دستگاه باید آزاد باشند و راه آنها نباید مسدود گردد.

برای خارج کردن ظروف گرم شده توسط دستگاه حتما" باید از دستکش یا دستگیره پارچه ای استفاده نمود.

پس از گرم کردن مایعات و خاموش کردن دستگاه چند دقیقه صبر نمایید تا حرارت آن یکنواخت شود و سپس با احتیاط آن را از دستگاه خارج نمایید.

درب دستگاه قبل از شروع به کار باید کاملا" بسته باشد و از کار کردن دستگاه بادرب باز یا نیمه باز جدا" خود داری شود.

درصورتی که در اثر اشتباه دستگاه بدون بار کار نماید ، برق ان به طور خودکار قطع می گردد، در این صورت حداقل نیم ساعت دستگاه را روشن نکنید.

اگر از کیسه نایلونی برای گرم کردن جسمی استفاده می نمایید. دقت فرمایید که منافذی برای خروج بخار آب در کیسه ایجاد نمایید.

کلیدها را آرام و تک به تک فشار دهید، هرگز به طور هم زمان چند کلید را با هم فشار ندهید.

هیچ گاه دستگاه را بدون سینی استفاده ننمایید.

سطوح داخلی و خارجی، درب و نوارهای حاشیه و سینی گردان و غلط گر را باید همواره تمیز نگهداشت زیرا در صورت آلودگی دستگاه به مواد شیمیایی و حتی مواد پاک کننده کارایی آن پایین می آید.

 

نظافت دستگاه

برای برطرف کردن لکه ها و جرم ها از داخل مایکروویو ، حدود 1 لیتر آب در یک ظرف شیشه ای قرار داده و دستگاه را به مدت 6 تا 8 دقیقه با بالاترین قدرت روشن نمایید. آب به جوش می اید و بخار آن با عث می شود که لکه ها و جرمها نرم شده و به راحتی برطرف شوند. این کار باعث میشود که بوی نامطبوع که دراثر گرم کردن بعضی مایعات در داخل دستگاه ایجاد می گردد. برطرف گردد. مایعات نیز نباید بر روی سینی و داخل محفظه ریخته شوند و برای شستشو دستگاه نیز حتما" آب را در یک ظرف ریخته و سپس از آن بجوشانید.
 
مشکلات احتمالی کار با دستگاه مایکروویو
 

اشکال

توصیه و راه حل

- تراکم بخا در داخل دستگاه

- جریان هوا در اطراف درب و پوشش خارجی

- انعکاس نور از اطراف دربو پوشش خارجی

- آزاد شدن بخار از اطراف درب و یا منافذ

طبیعی است

درهنگام فشار دادن کلید <Start>دستگاه کار نمی کند.

از بسته بودن درب دستگاه اطمینان یابید.

امکان وارد کردن هطچ تنظیمی نیست.

اشتباها" برای توقف موفت کلید <Stop> را فشار داده اید.

کلید <Reset > را فشار دهید تا برنامه تنظیمی کاملا" لغو شود.

شنیدن صدای اضافه یا جرقه

آیا ظروف دارای تئینات فلزی است؟

آیا ظروف فلزی در دستگاه باقی نمانده است.

آیا فویل آلومینیومی در مجاورت دیواره ها قرار

 

نکات ایمنی کاربا اتوکلاو

اتوکلاو دستگاهی است که با استفاده از بخار آب تحت فشار عمل استریلیزاسیون را انجام می دهد. درهنگام کار با این دستگاه به نکات زیر توجه نمایید:

بهتر است جهت جلوگیری از تشکیل رسوب در دستگاه اتوکلاو ، از آب مقطر استفاده نمایید.

سطح اب درون دستگاه نباید از انتهای پایین دیگ بالاتر رود.

پیچهای درب را باید کاملا" محکم بست. برای این منظور باید پیچهای روبروی هم بسته شود تا درب دستگاه به طور یکنواخت محکم شده و بخار آب از آن خارج نشود.

استفاده از دماهای بیشتر از میزان لازم و مدت زمان طولانی تر تفاوتی در نتیجه حاصل ندارد. بهتر است از دما و زمانی که طبق دستورالعمل لازم است پیروی گردد. به طور معمول برای استریلیزاسیون محلولها و تیپها و ویالهای کار با DNA 20 دقیقه دمای 121 درجه کافی است. برای وسایل و مواد کار با RNA 45 دقیقه دمای 121 درجه در صورت اطمینان بیشتر تکرار این برنامه کافی می باشد.

ظروف دارای محلول را نباید پر کرد و حداقل بخشی از ظروف باید خالی باشد.

درب ظروف ، مخصوصا" آنهایی که حاوی محلول هستند را کاملا" نبندید، بلکه مقدار آن را شل نموده تا بخار آب ایجاد شده از آن خارج شود.

پس از اتمام زمان لازم برای استریل کردن نمونه ها، جهت بازکردن درب دستگاه به صورت زیر عمل کنید:

منبع حرارت را خاموش کنید و دریچه خروج بخار را باز نمائید(دریچه خروج بخار را آهسته بازکنید مخصوصا" اگر محلول داخل اتوکلاو دارید این عمل خیلی به آهستگی باید انجام گیرد) تا فشار داخل دستگاه به صفر برسد و پس از آن درب دستگاه را باز نمایید.

نکات ایمنی ونحوه کار با آون هیبریداسیون

آون هیبریداسیون دستگاهی است که همزمان با ایجاد دمای لازم و حرکت دورانی، شرایط را برای واکنشهای دورگ سازی مهیا می سازد.

مکان دستگاه:

دستگاه باید درمکانی قرار گیرد که در اطراف ان فضای کافی برای کار با ان وجود داشته باشد.

- چون درب دستگاه روبه بالا باز می شود ، بالای آن به اندازه ای که درب دستگاه به طرف آن با باز می شود ، نباید مانعی قرار گرفته باشد.

- دستگاه باید درمکانی صاف قرار گرفته و ترازی که پشت ان قرار دارد، تنظیم گردد.

نحوه کار با دستگاه:

- غشاء ومحلولهای مربوط به واکنش دورگ سازی را درون لوله های مخصوص قرار دهید.

- لوله ها را در سبد چرخنده قرار دهید و آن را درون محفظه دستگاه بگذارید.

- پیچ تنظیم سرعت چرخش و دما را در پایین ترین میزان قرار دهید.

- دستگاه را روشن کنید.

- کلید مربوط به دستگاه چرخنده را روشن کرده و میزان چرخش با پیچ کنترل آن را تنظیم کنید.

- دما را به حد نیاز افزایش دهید.

- پیچ تنظیم دمای ایمنی را چند درجه بیشتر از دمایی که مورد نظرتان است، برای اطمینان از عدم افزایش دمای بی رویه ، تنظیم کنید.

نکاتی دیگر پیرامون کار با دستگاه آون هیبریداسیون

- لازم است که درب لوله های مخصوص کاملا" محکم شود و از بیرون ریختن مایعات جلوگیری شود. در صورتی که در کاملا" محکم نمی شود و مایعات از آن خارج می گردد حتما" باید واشر و در صورت لزوم لوله جدیدی مورد استفاده قرار گیرد.

- 10 تا 15 دقیقه پس از قرار دادن لوله ها در دمای 60 تا 68 درجه ، پس از قطع کردن چرخش دستگاه، درب لوله ها را کمی باز نمایید تا بخار آب ایجاد شده از آن خارج شود. سپس دوباره درب آنها را ببندید و درون دستگاه قرار دهید.

- موقع قرار دادن لوله ها در سبد چرخنده حتما" باید تقارن حفظ شود. اگر از یک لوله استفـــــاده می کنید آن را در وسط سبد ، و اگر از دو لوله استفاده می کنید، انها را روبروی هم قرار دهید.

- ازریخته شدن محلول در سینی ثبت دستگاه جلوگیری نمایید. در صورت آلوده شدن دستگاه با مایعات ، پس از خاموش کردن دستگاه، آن را با پارچه نرم که سایش ایجاد نکند، تمیز نمایید.

الکتروفورز

تعریف: به حرکت یونهای کوچک و مولکولهای باردار در محلول که تحت تأثیرمیدان الکتریکی انجام می گیردا لکتروفورز گفته می شود میزان حرک ذات بستگی به اندازه و شکل و مقدار بار مولکول، جریان ا الکتریکی و مقاومت محیط دارد.

الکتروفورز پروتئین ها

 

محیطهای زمینه برای الکتروفورز پروتئین ها

1- کاغذ استات سلولز و موادی که به صورت لایه های نازک استفاده می شوند که جداسازی براساس بارالکتریکی است.

2- ژل های آگارز، نشاسته و پلی اکریلامید که جداسازی براساس اندازه مولکول و بار الکتریکی است.

 

ژل نشاسته

- قطر منافذ ژل کم است.

- جداسازی براساس اندازه مولکولی است.

- کیفیت نشاسته بسیار مهم است و باید خالص باشد.

ژل پلی اکریلامید

- قطر منافذ ژل مشابه اندازه پروتئینها است.

- از نظر شیمیایی خنثی است.

- شفاف و بیرنگ است.

- ژل پلی اکریلامید باید پیش از افزودن عوامل پلی مریزه کننده degas شود.

- به ژل های رقیق پلی اکریلامید مقداری آگارز اضافه می شود تا استحکام داشته باشد.

- اگر ژل آگارز بارها جوشانده و استفاده شود تغلیظ می گردد و بافر آن نیز غلیظ می شود بهتر است که یا در مقادیر کم تهیه شود و یا مقداری آب (نه بافر) به آن اضافه گردد.

- پیش از هر بار استفاده از تانک افقی بهتر است بافر آن را به هم زد تا یونها به طور یکنواخت در ان پراکنده شوند.

- ارتفاع بافر روی ژل نباید زیاد باشد(چند میلی لیتر) در غیر اینصورت جریان بیشتر از بافر عبور می کند تا از ژل و زمان الکتروفورز افزایش می یابد.

- اگر به هنگام خارج کردن شانه از درون ژل روی آنرا بافر پوشانده باشد شانه راحت تر خـــارج می شود.

- هیچگاه به دستگاه مولد برق که روشن است سیم های تانک را وصل نکنید بلکه ابتدا دستگاه را خاموش کرده و سپس سیم ها را وصل نموده و ولتاژ را بالا ببرید.

- هیچگاه هنگام برقرار جریان انگشت خد را درون بافر وارد نکنید چون امکان برق گرفتگی وجود دارد.

- هنگام رنگ امیزی ژل مراقب اتیدیم بروماید باشید زیرا موتاژن بسیار قوی است.

- فورمامید در ژل های denaturing

الکتروفورز RNA

تعریف: حرکت مولکول RNA که دارای بار منفی است به سمت آند.

در مورد عوامل مؤثر در الکتروفورز RNA به بخش الکتروفورز DNA مراجعه شود.

علاوه بر موارد ذکر شده در بخش الکتروفورز DNA توجه به نکات زیر در مورد الکتروفورز RNA ضروری است:

- مولکول RNA دارای ساختارهای ثانویه است از جمله بخشهای سنجاق سری و نواحی مکمل در تک رشته که دو رشته ها را می سازند (tRNA) این عوامل برحرکت RNA بر روی ژل اثر می گذارند.

- به دلیل وجود ساختارهای ثانویه RNA را پیش از بردن در ژل denature می کنند تا تخمین وزن مولکولی آن صحیح تر باشد.

- عوامل دناتوره کننده که استفاده می شوند عبارتند از:

- فورمامید که بسیار سمی و خطرناک است.

- اوره

- متیل مرکوریک هیدروکساید که فقط در ژل آگارز استفاده شده و بسیار سمی و فرار است.

آزاد تولید می شود باید محلول تازه تهیه شده آن استفاده شود. در مورد ژل های native و Continues برای خروج رادیکال های اضافی از ژل و جلوگیری از اثر آنها بر پروتئین چند دقیقه ژل پیش از بردن نمونه باید چند دقیقه به دستگاه مولد برق وصل شود.

 

 

 

نکات مهم در تهیه ژل

- اطمینان از تمیز بودن شیشه ها، مراحل شستشو به ترتیب عبارتند از:

اسید کرومیک ( بمدت 13-12 ساعت) – شستشو با آب – شستشوبا اتانل – شستشو با استن

- Spacer ها باید همه قطر یکسان داشته و مشابه شانه باشند.

- شیشه ها به یکدیگر و به تانک توسط آگار، و یا چسب مخصوص چسبانده می شود وازلین توصیه نمی شود.

- Degas کردن ژل که بیش از افزودن عامل پلی مریزه کننده انجام می گیرد چون اکسیژن مانع پلی مریزه شدن می شود.

- ریختن ایزوبوتانل بر روی ژل Resolving به منظور عدم تماس ژل با اکسیژن هوا و نیز صاف شدن ژل انجام می گیرد.

- بهتر است که ژل Resolving یک شب تا صبح بماند تا پلی مری شدن کامل شود و بعد ژل Stacking ریخته شود.

 

 

 

 

 

نکات ضروری درهنگام کار با انکوباتورها

1- انکوباتورها تا حدامکان باید در نزدیکی هودهای کشت سلولی یا هودهای میکروبی قرار داده شوند.

2- انکوباتور را در سطحی مطمئن قرار دهید.

3- انکوباتور ا در برروی سطحی صاف و در حالت تعادل قرار دهید.

4- از قرار دادن انکوباتور در جای مرطوب و خیلی گرم که محل مناسبی برای رشد باکتریها است خودداری کنید. دمای محیط باید بین 5 تا 40 درجه سانتی گراد بوده و حداکثر رطوبت 80 درصد، دردمای 31 درجه سانتیگراد و یا 50 درصد دردما 40 درجه سانتی گراد باشد.

5- انکوباتور را در نزدیک درهای اصلی یا جریانات هوائی و هواکش ها قرار ندهید.

6- در صورت امکان انکوباتور کشت سلولی در اتاق کشت و انکوباتور میکروبی در محل مناسب خود قرار گیرد.

7- بعد از مشخص کردن مکان انکوباتور باید تمام محلهای اتصال گاز و آب را در دستگاه که موجب شوک وصدمه به می گردد را کنترل کنید.

8- هنگامی که سیلندر متصل می باشد از کار کردن با سیفون سیلندر خود داری کنید.

9- بعد از وصل کردن تنظیم کننده سیلندر گاز CO2 ، فشار گاز در مانومتر اولیه (طرف سیلندر گاز) باید در حدود kg/cm2G 250 یا MPaG5/24 و در طرف دیگر kPaG 196 یا cm2G/kg2 باشد.

10- هنگامیکه درجه حرارت انکوباتور بر روی 37 تنظیم می باشد درجه حرارت محیطی نباید از 32 درجه بیشتر باشد.

11- از گذاشتن مواد فرار یا قابل اشتعال (اتر،بنزین، الکل ، پروپان) در انکوباتور خودداری کنید.

12- از آب تقطیر شده یا خالص برای پر کردن محفظه آب جهت ایجاد رطوبت استفاده کنید. و سطح آب را در محل ذخیره همیشه کنترل شود.استفاده از مقادیر کم سولفات مس و یا ساولون برای جلوگیری از رشد قارچها و کپک ها در آب داخل انکوباتور مناسب است.

13- ظروف کشت سلول یا پلیت های باکتریها را با فاصله از یکدیگر قرار دهید تا جریان هوا به خوبی صورت گیرد، اگر فاصله این ظروف کم باشد تعدیل دما و گاز CO2 در بین آنها به خوبی صورت نمی گیرد.

14- همیشه مراقب باشید که درب داخلی انکوباتور خوب بسته شده است.

15- قبل از برداشتن فلاسک های کشت سلول یا پلیت ها باکتریها از دستکش های لاتکس استفاده نموده و حتما" دست ها را ضد عفونی نمائید.

16- برای تمیز کردن دستگاه از ریختن آب روی آن خود داری کنید.

17- هنگامی که می خواهید انکوباتور را تمیز کنید از برس ف اسید، بنزین ، تینر، استفاده نکنید، این عمل باعث از بین رفتن رنگ دستگاه و صدمه به پوشش آن می شود. همچنین قسمت های پلاستیکی ممکن است دچار تغییر شکل گردند. هیچوقت از مواد شیمیایی فرار مانند بنزین در قسمت های پلاستیکی استفاده نکنید. مواد دترجنت بهترین انتخاب برای شستشوی دستگاه می باشند.

18- برای تمیز کردن داخل دستگاه از محلول سدیم کلراید یا محلول های هالوژن دار استفاده نکنید که باعث خوردگی دیواره دستگاه می شود.

19- از محلول های قلیائی یا اسیدی قوی استفاده نکنید.

20- سنسور CO2 در انکوباتورهای کشت سلولی تحت تاثیر میزان رطوبت بوده و پایین آمدن رطوبت باعث بالارفتن میزان گاز CO2 در دستگاه می شود. تمیز نمودن مرتب این سنسور با الکل 70 درصد یا ایزوپروپیل الکل ضروری است.

21- هنگام استفاده از الکل جهت تمیز نمودن داخل انکوباتور دقت لازم را بعمل بیاورید بویژه اگر انکوباتور با الکل در درجه حرارت های بالا تمیز شود و در این شرایط الکل بخار شده تمام فضای داخل انکوباتور را فرا گرفته و ممکن است خطر انفجار روی دهد بنابراین تمام الکل باقی مانده را به خوبی پاک کنید.

22- برای جلوکیری از آلودگی در انکوباتور ها ؛ فقسه ها و دیواره دستگاه همواره باید خشک باشد در اثر باز ماندن درب دستگاه به مدت طولانی رطوبت موحود در انکوباتور به صورت قطرات آب در آمده و این قطرات روی قفسه و دیواره ها باعث رشد باکتریها، قارچها ، و مخمرها می شود در این موارد

آب موجود را کاملا" خشک کنید و محل را به خوبی ضد عفونی نمایید به خصوص اگر مقداری از محیط کشت روی قفسه یا داخل انکوباتور ریخته است. به همین خاطر بیش از اندازه فلاسک های کشت را با محیط پر نکنید زیار در اثر تکان خوردن این محیط ها داخل انکوباتور ریخته و محل مناسبی را جهت رشد عوامل آلوده کننده بوحود می آورد.

23- در صورت دیدن آلودگی در فلاسک های کشت بلافاصله تمام کشت ها را خارج نموده و داخل انکوباتور ا به خوبی با الکل 70 درصد ضد عفونی نمایید قفسه ها را نیز می توانید در داخل فورقرار داده تا استریل کردند.

24- تعویض به موقع ظرف آب داخل دستگاه، در انکوباتور های کشت سلولی بسیار ضروری است.

25- بهترین انواع انکوباتورهای CO2 آنهائی هستند که محفظه داخلی انکوباتور به قسمت های کوچکتری با دربهای جداگانه تقسیم شده اند که در صورت آلودگی در یک قسمت از انتشار آن به سایر قسمت های دیگر جلوگیری شود. همچنین این نوع دستگاه ها دارای سیستم خود دار استریلیزاسیون بوده که در هنگام ضد عفونی و تمیز کردن دستگاه می توان از آن استفاده نمود. همچنین دارای دو ورودی گاز CO2 از دو سیلندر بوده تا در هنگام تمام شدن یک سر سیلندر از دیگری استفاده کند.

 

نکات ضروری در هنگام کار با هود

هودهای میکروبی و کشت سلول

1- مطئن شوید که محیط هود از کار قبلی تمیز شده است. برای اطمینان بیشتر یکبار دیگر به طور کامل داخل هود را با الکل 70 درصد بادستمال بدون کرک پاک کنید.

2- به مدت حداقل 15 ذقیقه چراغ UV داخل هود را روشن نمائطد(مرطوب بودن سطح داخل هود با اکل اثر اشعه را بیشتر می نماید. این نکته بسیار دارای اهمیت است که اثر UV در هنگامی که چراغ داخل هود خاموش بوده و مؤثرتر است همچنین در اتاق های کشت در هنگام استفاده از UV محیط باید کاملا" تاریک باشد).

3- بعداز خاموش کردن چراغ UV هود را روشن نموده و 5 دقیقه صبر نماید.

4- باید توجه داشت که برای جلوگیری از الودگی در هود شاید به یک تکنیک بسیار دقیق آسپتیک خوب نیاز است نه کاملا" به یک عملکرد معجزه آسای هود.

5- اعتماد به عمل فیلتراسیون هوا در جهت عملکرد موثر هودها کمی قابل تامل است و همیشه در صدی خطا وجود خواهد داشت. بنابراین این هودها هرگز نمی توانند به طور کامل و 100% موثر بوده ولی می توانند احتمال الودگی را به میزان بسیار زیادی کاهش دهند. در نتیجه وجود هوای تمیز با تهویه مناسب دراتاق

6- جهت رسیدن به حداکثر راندمان کاری و اطمینان مستمر از عملکرد یک هود، کنترل مرتب آن بسته به شرایط استفاده ، تعداد استفاده کننده ها لازم و ضروری است.

7- هودهای مذکور باید در محلی ایزوله و جدا از سایر قسمت های آزمایشگاه و جریانات شدید هوائی کار گذاشته شوند ( دور از دها و پنجره ها ، هواکش ها،خنک کننده ها و همچنین بدور از رفت و امدهای زیاد کارکنان)

8- از ظروف آهنی یا چوبی برای نگهداری نیتروژن مایع یا حمل و نقل آن استفاده نماید.

9- نیتروژن مایع بی رنگ، بی بو، بی مزه و کشنده است. نیتروزن مایع به سرعت میزان اکسیژن محیط و بافت و هر قسمتی که روی آن ریخته شود ا کاهش داده و باعث ایجاد Saffocation می گردد. بنابراین هرگز نباید برای کنترل آن داخل ظرف را دید. مزه یا بو نمود زیرا به سرعت استنشاق می گردد. به همین خاطر نیتروژن مایع بخار می شود باعث کاهش شدید غلظت اکسیژن هوا شده و ممکن است باعث سرگیجه ، بی هوشی و حتی مرگ گردد.

10- نیتروژن مایع بی نهایت سرد است و یکی از مهمترین و حساس ترین نقاط بدن چشم ها است که به سرعت پس از تماس کوچک با نیتروژن مایع صدمات جدی می بیند.

11- نیتروژن مایع مشاهده شدنی نیست وقتی در معرض هوا قرار می گیرد ابر بخار تشکیل شود فقط رطوبت است در حالی که گاز نیتروژن به تنهایی قابل دیدن نیست.

12- پس از استفاده باقی مانده نیتروژن مایع را فقط در محیطهای سرباز و فقط روی زمین خالی نماید.

13- ظروف نگهداری نیتروزن مطلع در جای تمیز و خشک بدور از رطوبت ، مواد تمیز کننده و مواد شیمیایی یا سایر خورنده های شیمیایی نگهداری کنید . این ظروف را فقط با آب یا محلولهای دترجنت ضعیف بشوئید و سپس خشک نمائید.

14- میزان بخار شدن نیتروژن مایع بسته به زمان، موقعیت و شکل ظروف نگهداری و نحوه استفاده از ان متفاوت است. بازو بسته نمودن مستمر یا حرکت دادن ظرف حاوی نیتروژن از میزان اثر سرمازائی می کاهد . سطح نیتروژن مایع را در ظرف هر هفته باید اندازه گیری شود و مطمئن باشید که به اندازه کافی بوده تا به مواد نگهداری شده در آن صدمه وارد نشود.

15- اگر نیتروژن مایع سریعتر از حد معمول بخار می شود باید نسبت به تغییر ظرف نگهداری و محیط نگهداری آن اقدام نمود.

16- در مواقعی که شخصی بوسیله نیتروژن مایع دچار سرگیجه شد یا کمی بی هوش گردید او را به محیطی که کاملا" باز باشد ببرید و از یک پزشک کمک بگیرد. اگر تنفس برای او مشکل است از اکسیژن استفاده نماید و در صورت قطع ان از تنفس مصنوعی استفاده کنید ، او را گرم نگهدارید تا پزشک از راه برسد.

17- اگر نیتروژن مایع روی دست ، پا و یا صورت بریزد باید محل آسیب دیده را با دمای طبیعی بدن به سرعت هر چه بیشتر گرم نگهداشت، پوشش ناحیه را باید از پوست جدا کرد و ناحیه را باید از پوست جدا کرد و ناحیه را در حمام آب 42 تا 45 درجه سانتی گردد غوطه ور کرد.


موارد ایمنی و کار با دستگاه مولد نور ماوراء بنفش (UV)

از نور ماوراء بنفش (Ultra Violet) برای مقاصد مختلفی ازجمله مشاهده باندهای DNA جدا شده روی ژلهای تیمار شده با محلول اتیدیوم برومید استفاده می شود . اثات UV بر پوست شامل ایجاد شیار، لکه های پوستی و همچنین سرطان پوست می باشد و در چشم ورم، آب مرواید و سوختگی شبکیه ایجاد م نماید. هنگام کار با دستگاه های مختلف مولد نور UV موارد ایمنی زیر را باید رعایت کرد:

پوشاندن تمامی قسمتهای پوست با استفاده از روپوشهای بلند و دستکشهای محافظ، مخصوصا" زمان که از UV دستی استفاده می نمایید.

استفاده از عینک محافظ

ابتدا ژل را بر روی صفحه دستگاه قرار دهید و پس از گذاشتن شیشه محافظ دستگاه را روشن نمایید. درهنگامی که دستگاه روشن است از جابجا کردن ژل خودداری نمایید. در این وضعیت ابتدا دستگاه را خاموش نمایید و بعد ژل را جابجا کنید.

شیشه و اشیاء کدر نور UV را جذب می نمایند. دقت نمایید حتما" بین پوست و چشم شما مانع شیشه ای یا کدر قرار داشته باشد تا از اثر مستقیم نور UV برآنها جلوگیری شود.

هنگام کار با دستگاه UV مواظب باشید که از زوایای کناری شیشه محافظ در معرض نور UV قرار نگیرید. اغلب در هنگام کار با دستگاه اگر به طرفین دستگاه حرکت نمایید به علت فاصله شیشه از دستگاه در معرض نور UV قرار می گیرید.

بهتر است پس از استفاده از دستگاه و پس از خاموش کردن آن ، شیشه آن را با آب مقطر و دستمال کاغذی تمیز نمایید.

از باز کردن و دستکاری لامپ مولد نور UV جدا" خودداری نمایید. درصورت لزوم باز کردن این لامپها دستها نباید چرب باشند و لامپ باید کاملا" خنک شده باشد. حرکت دادن لامپهای داغ باعث انفجار و خروج بخار جیوه داخل انها می گردد.