نقش ایمنی در صنعت

ایمنی در فرودگاه و هواپیما سازی
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ٥:۳۸ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۸ اسفند ۱۳۸٧
 

هما، یکی از ایمن ترین ایرلاین های دنیاست». این جمله ای است که سعید حسامی، مدیرعامل شرکت ایران ایر بر آن تأکید می کند و دلیل مدعای خود را آمار سوانح هوایی طی سال های گذشته و موفق بودن آن در بازرسی های مکرر اتحادیه اروپا از هواپیمای این شرکت می داند که طی یک ساله اخیر رنگ و بوی دیگری به خود گرفته است.
حسامی اعتقاد دارد گرچه کمیته ایمنی اتحادیه اروپا (SAFA) براساس قوانین بین المللی دست به چنین بازرسی هایی می زند، ولی اهداف آنها سیاسی است. مدیرعامل هما همچنین می گوید به رغم افزایش تعداد بازرسی ها و حساسیت بیش از حد بازرسان، تاکنون آنها حتی یک ایراد و نقص فنی در این بازرسی ها کشف نکرده اند. به گفته حسامی به رغم تمام محدودیت ها و تحریم ها توانسته ایم اتحادیه اروپا را متقاعد کنیم که هما در بالاترین سطح ایمنی قرار دارد.
● در حال حاضر جایگاه «هما» بین سایر ایرلاین های آسیایی چگونه است؟
▪ از سال ۱۳۲۰ صنعت هوایی در ایران آغاز شده و ایران ایر از ۱۳۴۰ فعالیت رسمی خود را با ادغام دو شرکت «پرشین ایر ویز» و «پارس» آغاز کرده است. با این حساب فعالیت «هما» به نیم قرن گذشته باز می گردد. از سویی هما بیش از ۴۰ سال است که عضو یاتا شده و این عضویت به زمانی باز می گردد که مجموع اعضای این سازمان بین المللی، از ۲۰ شرکت تجاوز نمی کرد. آن شرکت ها اینک نیز در دنیا مطرح هستند این در حالی است که در آن زمان بسیاری از ایرلاین های امروزی آسیایی وجود خارجی نداشتند. «هما» از همان زمان پروازهای بین المللی خود را به ایتالیا، فرانسه، آلمان و عربستان سعودی آغاز کرد. عملیات پروازی ایران ایر همزمان با آموزش های مدون و بر اساس استانداردهای جهانی شروع شد زیرا این باور همواره در هما وجود داشته است که زیربنای هر صنعتی، آموزش است. اگر بتوان نیروی انسانی موجود را به درستی آموزش داد، این نیروی انسانی به مهم ترین سرمایه صنعت بدل خواهد شد که خوشبختانه هما در این زمینه عملکرد مثبتی داشته و از این رو همواره بهترین نیروهای متخصص صنعت حمل و نقل هوایی در دنیا پرورش داده است ‎/ هم اکنون بسیاری از خلبانانی که در هما فعالیت می کرده اند در ایرلاین های بزرگ و مطرح دنیا در حال پرواز هستند و کمتر شرکت هواپیمایی معتبری در دنیا وجود دارد که خلبانان ایرانی در آن پرواز نکرده باشند. از نظر توان تخصصی نیز هما در سطح بسیار بالایی در منطقه و دنیا قرار دارد. بسیاری از ایرلاین های فعلی آسیایی که به عنوان رقیب ما محسوب می شوندتوسط متخصصین ایران ایر بنا شده اند.
● یعنی پایه و اساس آن ایرلاین ها توسط متخصصان ایران ایر طرح ریزی و اجرا شده است؟
▪ بله برای مثال بخش های مهمی از تعدادی شرکت های هواپیمایی منطقه ، توسط متخصصان «هما» اداره می شود که این متخصصان یا بازنشسته شده یا به آنجا نقل مکان کرده اند. تعداد قابل توجهی از خلبانان ایرانی در این شرکت ها پرواز می کنند و در مجموع بسیاری از خلبانان و متخصصان ایرانی در این شرکت ها حضور دارند و البته طبیعی است که این شرکت ها در ابتدا بیشتر از توان نیرو های ایرانی استفاده می کنند و پس از مدتی نیرو ها را جایگزین می نمایند.
همچنین بسیاری از نیرو های تخصصی کشور های منطقه در مرکز آموزش هما آموزش می بینند و این مرکز مورد تحسین نمایندگان یاتا قرار گرفته است. در بخش داخلی نیز در تمام ایر لاین ها رد پای متخصصان ایران ایر دیده می شود. بنابر این همچنان «هما» یکی از بهترین ایرلاین های دنیا محسوب می شود با این تفاوت که ما برای خرید هواپیما و نوسازی ناوگان با محدودیت مواجه هستیم. به جرأت می توان گفت اگر موانع از جلوی پای «هما» برداشته شود هیچ ایر لاینی توانایی رقابت با ما را ندارد. این موضوعی است که تحریم کنندگان به خوبی از آن اطلاع دارند. یکی از دلایل اعمال این تحریم ها هم همین موضوع است. کما این که ایرلاین های رقیب نیز در تداوم تحریم ها نقش مؤثری دارند.
● یعنی ایران ایر هیچ ضعفی ندارد؟
▪ من وجود ضعف ها و کمبود ها را انکار نمی کنم ولی این کمبود ها مختص ایران ایر نیست و تمام ایرلاین ها دچار آن هستند ولی در مقایسه با سایر ایرلاین ها ناوگان هما با وجودی که میانگین سنی آن افزایش یافته است، با قدرت در دنیا در حال پرواز است. به همین دلیل با برنامه ریزی های انجام شده فعالیت های بازرگانی ما را محدودتر می کنند و ایرلاین هایی با بودجه های دولتی سرسام آور وارد رقابت با هما می شوند تا میدان را برای ما تنگ تر کنند. ولی با تمام این فشار ها و محدودیت ها همچنان هما خدمات مناسبی در اختیار مسافران خود می گذارد. جالب است بدانید حدود ۴ سال پیش در آلمان به دلیل زبانزد شدن پروازهای هما، مسئولان فرودگاه فرانکفورت از ما تقاضا کردند که دو پرواز تشریفاتی و نمایشی برای متخصصان صنعت هوایی و علاقه مندان آلمانی انجام دهند که این پرواز ها به مدت یک ساعت انجام شد و مورد تحسین متخصصان قرار گرفت. همچنین بسیاری از شرکتهای بزرگ هواپیما سازی علاقه مندند پروازهای آزمایشی خود را برای هواپیماهای جدید و یا تازه ساخته شده، خلبانان ایرانی انجام دهند که البته این شرکت ها نیز تحت فشارهای تحریم، سال هاست از این امتیاز بی بهره شده اند.
● در حال حاضر به ازای هر هواپیما چند پرسنل در هما کار می کنند؟
▪ هم اکنون با احتساب ۴۸ فروند هواپیمای موجود و ۱۰ هزار نفر پرسنل هما، به ازای هر فروند هواپیما، حدود۲۰۰ نفر مشغول به کارند که این میانگین ۳ سال قبل با ۳۰ فروند و ۱۲ هزار نفر پرسنل، ۴۰۰ نفر بوده است. در واقع طی این مدت در تعداد پرسنل ۲ هزار نفر کاهش داشتیم ولی تعداد هواپیما ها ۱‎/۵ برابر شده است. البته در مقایسه با سایر ایرلاین ها باید توجه شود که آنها بسیاری از فعالیت های خود در بخش کیترینگ و مهندسی و ‎ ... را تحت شرکت های مستقل جدا کرده اند ولی در هما تقریباً تمام کار ها را ما خودمان انجام می دهیم.
● شما در زمینه برون سپاری و واگذاری بخشی از فعالیت های شرکت چه اقداماتی کرده اید؟
▪ ما حتی نیروهای غیر رسمی شرکت را هم در آمار پرسنل لحاظ کرده ایم که اگر این تعداد را از کل پرسنل رسمی شرکت کم کنیم نیروهای رسمی هما در حدود ۶ هزار نفر می شود. در حال حاضر بخش قابل توجهی از کیترینگ شرکت برون سپاری شده و توسط بخش خصوصی انجام می شود. همچنین در خدمات فرودگاهی، تعمیر هواپیما و بعضی بخش های دیگر نیز از بخش خصوصی بهره می گیریم.
● برای واگذاری کامل هما چقدر آماده اید؟
▪ در راستای بحث خصوصی سازی به سرعت در حال تشکیل و مهندسی مجدد ساختار هما هستیم و احتمال دارد هما در آینده به شرکت های اقماری جداگانه تبدیل شود. در زمینه چگونگی خصوصی سازی یک مشاور داخلی در حال کار کردن است و در حوزه ساختار شرکت نیز از خدمات یک مشاور خارجی استفاده می کنیم. در مجموع با مطالعه روش خصوصی سازی در سایر ایرلاین ها در جست وجوی روشی هستیم که بیشترین مزایا را داشته باشد. به هر حال با مشاوره شرکت های داخلی و خارجی در حال تغییر ساختار هما هستیم چرا که این شرکت باید سودده شود زیرا هیچ شرکتی نمی تواند با ضررو زیان وارد بورس شود. در سال ۸۴ بالغ بر ۴۰ میلیارد تومان زیان داشتیم که در سال ۸۵ به ۲۳ میلیارد تومان کاهش یافته است که با روشن شدن حساب های سال ،۸۶ این زیان به طور قطع کمتر خواهد شد و امیدواریم در سال جاری به سوددهی برسیم و این سال، نقطه عطفی در کسب درآمدهای بیشتر باشد.
● با توجه به این که هما یارانه دولتی دریافت نمی کند، این زیان را چگونه جبران می کنید؟
▪ بالاخره ما در بعضی از بخش ها سودده هستیم و در مجموع توانسته ایم با بالا بردن بهره وری و استفاده از نیروی پر کار و پرتلاش شرکت، درآمد ها و هزینه های خود را متوازن کنیم و سرپا بمانیم ولی در تراز مالی انتهای هر سال، زیان ده هستیم زیرا هزینه های استهلاک هواپیما و سایر اموال هما نیز سال های مختلف به هزینه ها اضافه می شود.
● به تعیین روشی برای خصوصی سازی هما اشاره داشتید، فکر می کنید این روش چه زمانی نهایی می شود؟
▪ خصوصی سازی یک ایرلاین در حالی که زیرساخت های لازم برای تحقق خصوصی سازی به صورت کامل فراهم نشده است، کار ساده ای نیست. از این رو این کار باید با مطالعه و تحقیق زیادی دنبال شود. از سوی دیگر چون کلا صنعت حمل و نقل هوایی در جهان سود چندانی ندارد و در حد ۳ تا ۵ درصد محدود می شود و این موضوع در ایران کم رنگ تر است، در حال حاضر به نظر نمی رسد متقاضی زیادی برای خرید ایر لاین در داخل کشور وجود داشته باشد. ولی با این وجود ما تمام تلاش خود را برای این که شرکت هما را برای واگذاری آماده کنیم انجام می دهیم تا درآینده نزدیک هما از تمام جهات برای واگذاری آماده شود.
● وضعیت هما از نظر ایمنی چگونه است؟
▪ هما در حال حاضر در اوج ایمنی قرار دارد و در طول تاریخ این شرکت سطح ایمنی آن به این اندازه نبوده است. از نظر آمار سوانح هوایی، ایران ایر جزو ایمن ترین ایرلاین های دنیا است. حتی در مقایسه با برخی ایرلاین های بزرگ دنیا، هما از ایمنی بیشتری برخوردار است.
طی سال های اخیر ایرلاین های بزرگ دنیا و مراجع بین المللی صنعت حمل و نقل هوایی از قبیل یاتا و ایکائو، سطوح بالاتری از ایمنی را برای خود تعریف کرده اند و در حال گام برداشتن به سطح بالاتری از ایمنی هستند و در تلاشند آمار سوانح را پائین تر بیاورند. همانطوری که اشاره شد کل دنیا به سمت افزایش سطح ایمنی در حرکت است که ما هم ازاین قاعده مستثنی نیستیم. بنابراین برای این کارباید تلاش بیشتری کنیم. در دو سال گذشته پروژه «آیوسا»، ممیزی ایمنی بخش های عملیاتی را که توسط یاتا انجام می شود و اگر ایرلاینی از به دست آوردن آن ناتوان باشد از عضویت یاتا خارج می شود را در دستور کار خود قرار داده ایم و به همین منظور با تلاش شبانه روزی پرسنل هما توانسته ایم این استاندارد ها را کسب کنیم ودرحال حاضر بالاترین سطح ایمنی را داریم ‎/ البته طی یکی دو سال اخیر اتحادیه اروپا با بازرسی های مکرر هواپیماهای هما سعی در تحت فشار گذاشتن ایران ایر داشته که خوشبختانه با رعایت مسائل ایمنی واستاندارد ها تاکنون موفق نشده است.
● این بازرسی ها بیشتر در چه بخش هایی انجام می شود و آیا قانونی است؟
▪ بازرسی های هواپیما شامل تمام موارد می شود: از بخش های فنی هواپیما گرفته تا تمیز بودن داخل وبیرون هواپیما. ولی خوشبختانه براساس اقرارمسئولان کمیته ایمنی اتحـادیه اروپا، (SAFA ) تاکنون در بازرسی های مکرر هیچگونه ایراد واشکال فنی از هواپیماهای هما گرفته نشده است. ازنظر قانونی بودن اقدام باید بگویم براساس قوانین بین المللی هرکشوری حق دارد هواپیماهایی که درآن کشور رفت وآمد می کنند را از نظر ایمنی مورد بازرسی قراردهد ولی نکته ای که در بازرسی های اخیر وجود داشت این بود که به محض فرود هواپیمای ایران ایر، خروج مسافران و پیش از آن که این هواپیما برای بازگشت آماده شوند، بازرسان کارخود را آغاز می کردند و بیشتر به دنبال بهانه جویی بودند تا یک بازرسی فنی، بنابراین اقدام آنها برخلاف قوانین مرسوم صورت می گرفت. با تذکرات مکرر ما آنها پذیرفته اند که بازرسی ها پس از آماده شدن هواپیما ها برای پرواز صورت بگیرد. البته حتی در چنین وضعیتی نیز آنها در حسرت ثبت یک ایراد فنی از هواپیماهای ایران ایر باقی مانده اند وتن ها یک سری ایرادات ظاهری وغیر فنی از طریق آنها اعلام شده است وهما توانست SAFA، کمیته ایمنی اتحادیه اروپا را متقاعد کند که هواپیماهای ایران ایر از نظر فنی وایمنی در سطح بسیار بالایی قراردارند.
● اقدام اتحادیه اروپا بیشتر جنبه تخصصی دارد یا سیاسی؟
▪ دراین که اقدام SAFA اقدامی سیاسی است هیچ شکی وجودندارد ‎/ البته آنها این اعتقاد راندارندولی برای ما سیاسی بودن این اقدامات محرز شده است. بیش از ۳ دهه است که هواپیماهای هما به اروپا پرواز می کنند ودراین مدت هیچ گزارشی مبنی براین که هواپیماهای ایرانی مشکلی درآسمان وفرودگاه های آنان به وجودآورده اند منتشر نشده است.
هواپیما ها ازلحظه ای که در آسمان اروپا دیده می شوند تا زمان بازگشت آن توسط دوربین نصب شده درفرودگاه ها کنترل ودر صورتی که کوچک ترین تخلفی حادث شود گزارش های مستند آن منتشر می شوند. درصورتی که چنین فیلم هایی از ایرلاین های بزرگ دنیا به وفوروجودارد ولیکن هیچگونه اشکال عملیاتی یا فنی ازهما در آنها ثبت نشده است. مانشان دادیم که تحریم هیچگونه تأثیری برعملکرد فنی و عملیاتی هما نداشته است وناوگان عظیم هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران، قدرتمندتر از همیشه درحال پرواز بر فراز آسمان جهان است وآمادگی خدمت رسانی به هموطنان عزیز را دارد.