نقش ایمنی در صنعت

مقرات صدور پروانه کار
نویسنده : محمد میلاد ناظران - ساعت ۸:٢٤ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٩ فروردین ۱۳۸۸
 

مقررات صدور پروانه کار

                              منبع: سایت مجتمع بندری پارس

مقدمه  • حصول اطمینان از برقراری الزامات یک سیستم جامع بهداشت، ایمنی و محیط زیست نیازمند استقرار زیر سیستمهای متعددی در محیط کار است. یکی از مهمترین این زیر سیستمها، سیستم مجوزهای کاری است. این سیستم با رویکردی نظام مند به دنبال حذف و کاهش خطرات ناشی از فعالیتهای مختلف کاری با چک کردن شرایط ایمنی عملیات و برطرف کردن پتانسیل های حادثه میباشد.
• در این مجموعه سعی شده تا با توجه به نوع فعالیتها و مخاطرات موجود در صنعت نفت و صنایع وابسته، یک سیستم جامع مجوز کار ارائه گردد.
 
 
هدف • هدف از تدوین این مقررات ، تشریح کلیه مقررات ایمنی شرکت ملی نفت ایران در رابطه با صدور و اجرای صحیح مقررات پروانه های کار سرد و گرم و غیره در واحدهای عملیاتی به منظور حذف شرایط ناایمن و انجام کار بدون خطر می باشد.
 
 
دامنه کاربرد
• دامنه کاربرد این دستورالعمل نظارت و کنترل بر اجرای صحیح مقررات شرکت ملی نفت ایران در رابطه با صدور پروانه کار و استفاده مناسب از وسایل ایمنی مورد نیاز کارکنان ذیربط و کار عملیاتی در کلیه واحدهای شرکت های زیر مجموعه، توسط مسئولین واحدها و مهندسین ایمنی شرکت و نمایندگان ایمنی واحدها می باشد.

سیستم صدور مجوز کار(P.T.W ) • سیستم صدور مجوز کاری یک سیستم مستند برای کنترل فعالیت هایی است که دارای خطرات بالقوه بوده و امکان بروز حوادث را دارند . بر اساس این سیستم ، خطرات فعالیت هایی نظیر: تعمیر و نگهداری و... شناسایی شده و روشهای ایمن کار و احتیاطات لازم فعالیتها مشخص میشود .
 
 
تعریف پروانه کار
• فرم مخصوصی است (مکتوب و رسمی)که توسط مقام دارای مسئولیت ،صادر شده و برای کنترل کارهایی که دارای ماهیت مخاطره آمیز بوده ویا در شرایط مخاطره آمیز انجام می شود ، استفاده می گردد.
• پرمیت ، مجوز شروع کار ایمن می باشد و سیستمی است برای کنترل کارهای اجرایی در شرایط نامناسب یا خطرناک. به عبارت ساده تر پرمیت برای ایمن سازی محیط کار از خطرات و حوادث می باشد.
 
 
اهداف صدور پروانه کار
1- اطمینان از انجام کار توسط افرادی که :
• به ماهیت کار
• مخاطرات ناشی از کار
• مدت زمان مجاز انجام کار
آشنایی دارند.
2- اطمینان از انجام کار به نحوی که هیچگونه خطری را برای سایر افراد حاضر در محیط ، تجهیزات و محیط زیست به همراه نخواهد داشت .
3- مشخص نمودن احتیاطات ضروری ،قبل از شروع کار،در حین انجام کار و بعد از شروع کار
4- بطور کلی دستور العمل پروانه کار ،فعالیت هایی که بصورت غیر روزمره (روتین)انجام می گیرد را با تامین اهداف فوق الذکر کنترل می نماید


انواع پروانه های کار و گواهینامه ها • انواع پروانه های کار اصلی عبارتند از :
 
• پروانه کار گرم HOT WORK PERMIT
• پروانه کار سرد COLD WORK PERMIT
 
  گواهینامه های مورد نیاز جهت پروانه کار
– گواهینامه آزمایش گاز
– گواهینامه ایمنی داربست ها
– گواهینامه نقشه تاسیسات
– گواهینامه جداسازی مکانیکی
– گواهینامه جداسازی الکتریکی
– گواهینامه حفر گودال و خاک برداری
– گواهینامه استفاده از سبد جهت حمل نفر با جرثقیل
 
 
موارد ذیل نیاز به اخذ مجوز کار ندارد
• کارهای روزمره یا روتینی که تحت پوشش آیین نامه های کاری تفصیلی قرار دارند.
• کارهایی که در لیست های بسته شده و مشخص می باشد و توسط مدیر سایت تصویب شده اند.
• کارهایی که تا کنون در محل مشخص شده در نقشه چیدمان نصب تاسیسات انجام می شدند و مدیر سایت آنها را تصویب کرده است.
 
 
فرایند صدور پروانه های کار و مسئولیتها
افراد مجاز
1- متقاضی
2 - نماینده HSE
3 - مسئول ناحیه
4 - مسئول انجام کار
 
 
ملاحظات
متقاضی
• تعریف :
شخصی است که تقاضای صدور پروانه کار از جانب آن آغاز می شود
• مسئولیت :
متقاضی می بایست مطابق با موارد مشخص شده در فرم پروانه های کار شرایط انجام فعالیت مورد درخواست و اقدامات احتیاطی مورد نظر را مشخص نماید
 
 
نماینده HSE • تعریف :
این فرد می تواند رییس HSE شرکت ، رییس ایمنی و آتش نشانی یا نماینده منصوب ایشان باشد .
• مسئولیت :
– نظارت بر چگونگی تکمیل پروانه های کار
– نظارت بر حسن انطباق پروانه های تکمیل شده با مقررات ایمنی شرکت ملی نفت ایران
– تخصیص شماره ای جهت پروانه کار با توجه به ” دفتر پرمیت “ که پس از تکمیل پروانه کار و امضاء مسئول ناحیه و مسئول انجام کار ، برروی پروانه نوشته می شود . این شماره جهت پیگیری های بعدی می تواند موثر باشد .
 
 
مسئول ناحیه
• تعریف :
شخصی است که کار در ناحیه تحت سرپرستی او انجام می گردد . مسئول ناحیه می تواند بنا بر اقتضای شرایط کار یکی از افراد ذیل باشد:
- مدیر عملیات شرکت
- رییس بهره برداری یا رییس حوزه بهره برداری مربوطه
- هر فرد دیگری از سرپرستان که از طرف رییس سازمان مربوطه چنین اختیاری داشته باشد
• مسئولیت :
صدور پروانه کار و نظارت بر حسن انجام کار
 
 
مسئول انجام کار
• تعریف :
مسئول انجام کار، فردی است که سرپرستی افرادی را که کار را انجام می دهند برعهده دارد.
• مسئولیت :
پس از صدور پروانه کار ، مقام مسئول انجام کار که در واقع ، افراد تحت سرپرستی او، کار را به انجام می رسانند بایستی اطمینان حاصل کند که افراد ، کلیه شرایط و حدود قید شده در پروانه کار را رعایت نمایند
 
 
ملاحظات · بطور کلی مسئولیت صدور پروانه ، به عهده مسئول ناحیه می باشد.
· مسئولین هر ناحیه توسط مدیریت شرکت ، به عنوان شخص مسئول در ناحیه یا واحد تعیین می گردد.
· مقام مسئول باید اطمینان حاصل کند که ناحیه برای انجام کار از هر نظر ایمن است .
· تصمیم گیری در خصوص شرایط موجود بر عهده مسئول ناحیه می باشد و می بایست موارد را دقیقا در پروانه کار قید نماید
· شخص صادر کننده پروانه کار ( مسئول ناحیه ) در هیچ شرایطی نبایستی پیش از اطمینان از اینکه شرایط محیط کار جهت کار گرم ایمن و بی خطر می باشد نسبت به امضاء نمودن پروانه کار اقدام کند
· پروانه کار فرم مخصوصی است که منحصرا توسط مسؤول ناحیه و یا سایر مسئولین واحد های عملیاتی که دارای شرایط لازم جهت صدور پروانه کار می باشند صادر می گردد. این فرم تأیید می نماید که انجام کار در محل قید شده تحت شرایط و زمان معین بلامانع و بی خطر است. ضمناً در این فرم اقدامات ایمنی دیگری نیز که بایستی توسط کارکنان و مجریان انجام پذیرد، ذکر میگردد .
· مسؤول گواهی و صدور « پروانه کار » می بایستی شخصاً متصدی عملیات واحدهای تفکیک، پالایش یا مقام مسؤول در ناحیه ای باشد که کار در آنجا انجام میپذیرد. در هر حال صادر کننده و گیرنده پروانه کار هرگز نمی تواند شخص واحدی باشد.
· در تنظیم پروانه کار معمولاً محلی برای امضاء شخص مسئول انجام کار در نظر گرفته میشود و امضاء این شخص دلالت بر آن دارد که فرم پروانه کار را دقیقاً مطالعه و از شرایط و حدود کار به ترتیبی که در فرم تصریح گردیده، مطلع است.
 
· مسؤول گواهی و صدور « پروانه کار » می بایستی شخصاً متصدی عملیات واحدهای تفکیک، پالایش یا مقام مسؤول در ناحیه ای باشد که کار در آنجا انجام میپذیرد. در هر حال صادر کننده و گیرنده پروانه کار هرگز نمی تواند شخص واحدی باشد.
در تنظیم پروانه کار معمولاً محلی برای امضاء شخص مسؤول انجام کار در نظر گرفته میشود و امضاء این شخص دلالت بر آن دارد که فرم پروانه کار را دقیقاً مطالعه و از شرایط و حدود کار به ترتیبی که در فرم تصریح گردیده، مطلع است.
 
· زمانیکه شخص صادر کننده پروانه کار اقدام به صدور پروانه نموده ، در طول مدت اعتبار پروانه مسئول کنترل شرایط موجود در محیط کار می باشد .
 
· در صورت وقوع هرگونه تغییر در شرایط ، مطابق موارد ذکر شده در پروانه ، شخص صادر کننده پروانه باید بلافاصله نسبت به اتخاذ اصلاحات مناسب اقدام نموده ویا پروانه کار را تا زمان بهسازی شرایط لغو نماید و کلیه مقامات مسئول را در جریان قرار دهد.
 
· مسئول ناحیه و مسئول انجام کار، می بایست دوره آموزشی و باز آموزی کار گرم و سرد را مطابق با برنامه HSE گذرانده باشد.
شخص انجام دهنده، باید پروانه کار را تا زمانیکه کار در حال انجام است ، نزد خود نگهدارد. پروانه کار به هیچ وجه قابل انتقال از شخصی به شخص دیگر نیست. در مورد کارهای درازمدت، در قبال هر روز و هر نوبت کاری و هر نوع کار جدیدی، صدور پروانه کار مجدد، امری ضروری است.
· هر گاه ملاحظه گردد که کارکنان در رعایت مسائل ایمنی کوتاهی نموده اند ویا روش های پیشگیرانه لازم را بکار نمی برند ، پروانه کار صادر شده می بایست فورا لغو و تا قبل از اعمال شرایط ایمن در محیط کار ، مجددا صادر نگردد.
 
 
 
گردش پروانه های کار
پس از تکمیل و امضاء پروانه های کار، می بایست مطابق نمودار ذیل ، پروانه در چهار نسخه و به مراجع ذیل ارسال گردد .
1- نسخه اصلی به دفتر مسئول ناحیه ارسال می گردد .
2- نسخه دوم به مسئول اجرای کار تحویل می گردد .
3- نسخه سوم می بایست در محل کار به گونه ای که در معرض دید باشد نصب گردد.
4- نسخه چهارم جهت اداره HSE می باشد.






احتیاطات عمومی

- مجوزهای کار فقط برای مدت محدودی اعتبار دارند .

   در کارهای گرم این اعتبار صرفا محدود به یک شیفت است.در کارهای سرد این اعتبار تا یک هفته است .اما مجوزهای کار باید معلق بوده و مجددا در تغییر هر شیفت تائید شوند . دوره تایید می بایست همواره از زمان صدور شروع شود .

 - کلیه مقامات مسئول صدور پروانه کار بایستی علم و اطلاع کافی ازدستورالعملها و روشهای آن داشته و از دستورات آن تبعیت کنند .

·          پس از اینکه محل کار توسط مسئول ناحیه یا مدیر عملیات یا (کارکنان زیر مجموعه دارای صلاحیت ) بازدید شده ودر مورد مقدمات کار تبادل نظر نمودند ، محل کار بایستی طبق دستور ایشان آماده گردد .

·          زمانیکه مسئول انجام کار تقاضای تعداد زیادی پروانه می نماید ( مانند تعمیرات   عمده یا در خلال عملیات پیاده کردن دستگاهها ) می بایست همراه با مسئول ناحیه و رییس عملیات از محل بازرسی نمایند.

·          جهت انجام کارهای مهم ، مانند  تعمیرات اساسی در دستگاههای پالایش و... در صورت امکان مسئول انجام کار، می بایست یک روز قبل از شروع انجام عملیات و قبل از دیگران محل را بازدید کند تا محل دقیق انجام کار را مورد توجه قرار داده و مشکلات کار را بررسی نماید و در مورد شخصی که باید مقدمات کار را فراهم نماید تصمیم بگیرد تا روند ایمن انجام کار طی شود و کار بدون تاخیر صورت پذیرد.

·          هرگز نبایستی یک پروانه عمومی برای سراسر یک واحد یا کارخانه صادر شود .

·          برای هر قطعه یا دستگاه مشخص در کارخانه یا واحد از قبیل لوله ها ، پمپ ها ، مخازن و غیره باید پروانه کار جداگانه صادر شود . در این پروانه جداگانه بایستی مشخصات قطعه و دستگاه ، حدود میزان کار و . . . به تفسیر شرح داده شوند .

·          در هیچ موردی یکنفر  نمی تواند  بعنوان مسئول محوطه و مسئول اجرای کار پروانه را امضاء کند. بعنوان مثال در کارگاههای عملیاتی که مسئول انجام کار مسئول ناحیه نیز می باشد واحتیاج به صدور پروانه کار باشد ، مهندس ارشد تعمیرات می تواند پروانه کار را به عنوان مسئول انجام کار امضاء کند .

·          عدم رعایت قوانین ایمنی باعث لغو پروانه کار می گردد .

·          پس از خاتمه کار ،کلیه پروانه ها بایستی قبل از تحویل کار، به شخص صادر کننده، تسلیم گردند . اهمیت رعایت این موضوع در حد صدور پروانه است. زیرا تنها به این وسیله است که مسئول صدور پروانه می تواند  اطمینان  حاصل کند که کلیه کارکنانی  که در این خصوص به کار گمارده شده اند آنجا را ترک گفته و همچنین می تواند اطمینان حاصل کند که ابزار  و ادواتی که در حین کار استفاده شده اند و وسایل حفاظتی دستگاه ، در جای خود مستقر شده و محیط از هر جهت برای شروع کار عادی آماده می باشد. و لذا بعد از انجام این مرحله اقدام به تحویل گیری نموده و قسمت مربوط ، به اتمام  کار، در  پروانه کار را ، امضاء می نماید .

 

در صورتیکه کار به صورت پروژه و یا در قالب پیمانهای خدماتی  ولی به پیمانکار واگذار شود  نماینده پیمانکار به عنوان مجری کار پروانه کار را امضاء می نماید.

 

·          طبق بخشنامه  وزارتی در رابطه  با پیمانکاران ، ناظر پیمانکار که از طرف کارفرما معرفی شده است باید برکار نظارت داشته و پروانه های کار را به عنوان ناظر شرکت امضاء نماید. بنابراین در صورت بروز حادثه نماینده  پیمانکار و ناظر شرکت هر دو در تمام مراحل کار مسئول می باشند.


احتیاطات عمومی
- مجوزهای کار فقط برای مدت محدودی اعتبار دارند .
در کارهای گرم این اعتبار صرفا محدود به یک شیفت است.در کارهای سرد این اعتبار تا یک هفته است .اما مجوزهای کار باید معلق بوده و مجددا در تغییر هر شیفت تائید شوند . دوره تایید می بایست همواره از زمان صدور شروع شود .
- کلیه مقامات مسئول صدور پروانه کار بایستی علم و اطلاع کافی ازدستورالعملها و روشهای آن داشته و از دستورات آن تبعیت کنند .
• پس از اینکه محل کار توسط مسئول ناحیه یا مدیر عملیات یا (کارکنان زیر مجموعه دارای صلاحیت ) بازدید شده ودر مورد مقدمات کار تبادل نظر نمودند ، محل کار بایستی طبق دستور ایشان آماده گردد .
• زمانیکه مسئول انجام کار تقاضای تعداد زیادی پروانه می نماید ( مانند تعمیرات عمده یا در خلال عملیات پیاده کردن دستگاهها ) می بایست همراه با مسئول ناحیه و رییس عملیات از محل بازرسی نمایند.
• جهت انجام کارهای مهم ، مانند تعمیرات اساسی در دستگاههای پالایش و... در صورت امکان مسئول انجام کار، می بایست یک روز قبل از شروع انجام عملیات و قبل از دیگران محل را بازدید کند تا محل دقیق انجام کار را مورد توجه قرار داده و مشکلات کار را بررسی نماید و در مورد شخصی که باید مقدمات کار را فراهم نماید تصمیم بگیرد تا روند ایمن انجام کار طی شود و کار بدون تاخیر صورت پذیرد.
• هرگز نبایستی یک پروانه عمومی برای سراسر یک واحد یا کارخانه صادر شود .
• برای هر قطعه یا دستگاه مشخص در کارخانه یا واحد از قبیل لوله ها ، پمپ ها ، مخازن و غیره باید پروانه کار جداگانه صادر شود . در این پروانه جداگانه بایستی مشخصات قطعه و دستگاه ، حدود میزان کار و . . . به تفسیر شرح داده شوند .
• در هیچ موردی یکنفر نمی تواند بعنوان مسئول محوطه و مسئول اجرای کار پروانه را امضاء کند. بعنوان مثال در کارگاههای عملیاتی که مسئول انجام کار مسئول ناحیه نیز می باشد واحتیاج به صدور پروانه کار باشد ، مهندس ارشد تعمیرات می تواند پروانه کار را به عنوان مسئول انجام کار امضاء کند .
• عدم رعایت قوانین ایمنی باعث لغو پروانه کار می گردد .
• پس از خاتمه کار ،کلیه پروانه ها بایستی قبل از تحویل کار، به شخص صادر کننده، تسلیم گردند . اهمیت رعایت این موضوع در حد صدور پروانه است. زیرا تنها به این وسیله است که مسئول صدور پروانه می تواند اطمینان حاصل کند که کلیه کارکنانی که در این خصوص به کار گمارده شده اند آنجا را ترک گفته و همچنین می تواند اطمینان حاصل کند که ابزار و ادواتی که در حین کار استفاده شده اند و وسایل حفاظتی دستگاه ، در جای خود مستقر شده و محیط از هر جهت برای شروع کار عادی آماده می باشد. و لذا بعد از انجام این مرحله اقدام به تحویل گیری نموده و قسمت مربوط ، به اتمام کار، در پروانه کار را ، امضاء می نماید .

در صورتیکه کار به صورت پروژه و یا در قالب پیمانهای خدماتی ولی به پیمانکار واگذار شود نماینده پیمانکار به عنوان مجری کار پروانه کار را امضاء می نماید.

• طبق بخشنامه وزارتی در رابطه با پیمانکاران ، ناظر پیمانکار که از طرف کارفرما معرفی شده است باید برکار نظارت داشته و پروانه های کار را به عنوان ناظر شرکت امضاء نماید. بنابراین در صورت بروز حادثه نماینده پیمانکار و ناظر شرکت هر دو در تمام مراحل کار مسئول می باشند.

منبع : سایت بهداشت حرفه ای و ایمنی صنعتی کرمانشاه